II SA/Op 329/05

WyrokWSA w Opolu2006-03-28

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Jerzy Krupiński, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rolnik, który oddał część dzierżawionych gruntów rolnych do obsiania innemu producentowi rolnemu z powodu choroby, może ubiegać się o płatności bezpośrednie do gruntów rolnych, jeśli w wyniku kontroli stwierdzono znaczną różnicę między zadeklarowaną a faktyczną powierzchnią użytkowaną rolniczo?
Ratio decidendi
Rolnik, który oddał część dzierżawionych gruntów rolnych do obsiania innemu producentowi rolnemu z powodu choroby, nie jest uprawniony do płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej stwierdzono znaczną różnicę (przekraczającą 50%) między zadeklarowaną a faktycznie użytkowaną powierzchnią. W takiej sytuacji organ zasadnie odmawia przyznania płatności i nakłada sankcje przewidziane w przepisach prawa wspólnotowego.
Stan faktyczny
Rolnik K. W. złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2004 rok, deklarując 26,47 ha. W wyniku kontroli stwierdzono, że faktycznie użytkowana powierzchnia wynosiła 17,57 ha, co stanowiło 50,65% różnicy. Rolnik tłumaczył, że oddał część gruntów do obsiania kuzynowi z powodu choroby. Organy administracji odmówiły przyznania płatności i nałożyły kary pieniężne, stwierdzając, że rolnik nie użytkował faktycznie spornej działki. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant: sekretarz sądowy Dorota Rak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2006 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...], nr [...], znak [...] w przedmiocie płatności bezpośredniej do gruntów rolnych oddala skargę. W dniu 24 maja 2005r. K. W. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich i uzupełniających do gruntów rolnych na 2004 rok, deklarując 13 działek rolnych o łącznej powierzchni 26,47ha. W wyniku wystosowanego przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. wezwania nr [...], w związku z wykrytymi nieścisłościami, K. W. dokonał modyfikacji danych zawartych we wniosku polegających na korekcie powierzchni działek ewidencyjnych oraz wykreśleniu z wniosku o przyznanie płatności działki ewidencyjnej nr A, a tym samym działki rolnej z oznaczeniem "Ł" o powierzchni 8,90ha. Decyzją z dnia 20 listopada 2004r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. przyznał K. W. płatność do gruntów rolnych na 2004r. w kwocie 8.442,05zł. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w O. wszczął z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, o czym zawiadomiona została strona. Decyzją z dnia 21 lutego 2005r., nr [...], stwierdzono nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia 20 listopada 2004r., nr [...]. Decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O. stała się ostateczną. Decyzją z dnia [...], nr [...], po ponownym rozpoznaniu wniosku, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. działając na podstawie art. 104 Kpa, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., nr 6, poz. 40), art. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. L. 328 z 12.12.2003r) oraz art. 32 Rozporządzenia Komisji nr 2419/2001r. z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiające szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 3508.92 (Dz. U. L. 327 z 12.12.2001), odmówił przyznania K. W. płatności na 2004 rok z tytułu jednolitej płatności obszarowej i nałożył karę pieniężną w wysokości 1873,72zł, która to kara potrącana będzie z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności oraz w punkcie 2 odmówił uzupełniającej płatności obszarowej, nakładając karę pieniężną w wysokości 2605,74zł, która to będzie potrącana z płatności pomocy, do której producent rolny jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności. W uzasadnieniu decyzji przytoczono treść przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wskazano, że wycofanie całości lub części wniosku producenta rolnego o dopłaty, po wszczęciu kontroli administracyjnej, stawia producenta rolnego w sytuacji w jakiej znajdował się przed złożeniem wniosku o pomoc. Wskazując na powyższe organ pokreślił, że w wyniku kontroli administracyjnej wniosku ustalono niezgodności pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych, a stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej. K. W. zgłosił bowiem we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów obszar o powierzchni 26,47ha, gdy w rzeczywistości powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wynosi 17,57 ha. Procentowa różnica powierzchni działek zgłoszonych i stwierdzonych w czasie kontroli administracyjnej wynosi 50,65% i stąd też skoro wysokość zawyżenia powierzchni przekroczyła 50% rolnik nie otrzymuje pomocy za dany rok oraz jest wykluczony w roku następnym ponownie z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy pomiędzy obszarem zadeklarowanym, a wyznaczonym. Wysokość kary pieniężnej w okresie trzech kolejnych lat kalendarzowych wynosi 1873,72zł (8,90ha x 210,53zł-stawka JPO). W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej organ argumentował, że powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 25,1 ha, zaś stwierdzona w wyniku kontroli 16,2 ha, a zatem procentowa różnica powierzchni obszaru objętego wnioskiem, a obszarem ustalonym w czasie kontroli administracyjnej wynosi 54,94% i stąd też skoro wysokość zawyżenia przekroczyła 50% rolnikowi odmawia się udzielenia pomocy za dany rok oraz jest on wykluczony w roku następnym ponownie z przyznania pomocy do kwoty, równej tej która była przedmiotem odmowy. W zakresie ustalenia wysokości kary pieniężnej organ podał, iż stanowi ona iloczyn zawyżonej powierzchni i stawki uzupełniającej płatności obszarowej i wynosi 2605,74zł (8,90hax297,78zł). Odwołanie od decyzji złożył K. W., wnosząc o uchylenie w całości negatywnej decyzji. W złożonym odwołaniu podnosił, iż nie sposób zgodzić się z decyzją, bowiem jest dla niego krzywdząca, gdyż różnica pomiędzy zadeklarowanym obszarem, a stwierdzonym w wyniku kontroli administracyjnej została spowodowana nieświadomie. Podkreślał odwołujący, że dzierżawiąc działki rolne od Agencji Nieruchomości Rolnych nie mógł poddzierżawiać gruntów bez zgody Agencji pod groźbą rozwiązania umowy i stąd też mając powyższe na uwadze uważał, że kuzyn nie jest uprawniony do odebrania dopłaty. Argumentował nadto odwołujący, iż pole oddał do obsiania kuzynowi z przyczyn ekonomicznych oraz w trosce o utrzymanie gleby w dobrej kulturze rolnej, gdyż ze względów zdrowotnych nie był w stanie jego zagospodarować. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2005r., Nr 31, poz. 264) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., Nr 6 , poz. 40 z późn. zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz powtórnie zacytował przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia i stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał, iż wnioskodawca K. W. w 2004r. nie użytkował rolniczo działki ewidencyjnej o identyfikatorze A i stąd też nie był uprawniony do uzyskania płatności bezpośredniej do tej działki, a tym samym decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Jednocześnie argumentował organ, że zadeklarowanie spornej działki do płatności dokonane został przez producenta rolnego nieświadomie, co skutkuje tym, iż zastosowane musiały zostać przepisy art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej (...) - Dz. U. L. 328 z 17.2.2003. oraz art. 48 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001, zaś w zakresie uzupełniającej płatności obszarowej art. 32 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Organ podał jednocześnie analitykę wyliczenia sankcji wieloletniej. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się K. W. We wniesionej skardze skarżący żądał uchylenia zaskarżonej decyzji jako naruszającej przepisy prawa materialnego, a to art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych wyrażającą się jego błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem, w sytuacji, gdy materiał dowodowy wskazuje, że skarżący był jedynym posiadaczem gospodarstwa rolnego-dzierżawcą, a zatem jedynym podmiotem uprawnionym do uzyskania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zarzucał naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa poprzez nie przeprowadzenie w pełni kompleksowego postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia podmiotu uprawnionego do uzyskania płatności dla spornej działki, w tym w szczególności w zakresie ustalenia podmiotu użytkującego działkę przez cały 2004r oraz charakteru tej działalności. Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie płatności skarżącemu ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W wywodach skargi skarżący dowodził, że wyjaśnienia wymaga przede wszystkim charakter wzajemnych powiązań i relacji pomiędzy P. W., a K. W., bowiem obaj wymienieni są bliską rodziną, która od wielu lat mieszka w bezpośrednim sąsiedztwie i która to rodzina wielokrotnie na przestrzeni wielu lat pomagała sobie w pracach gospodarskich i stąd też wzajemna pomoc nie może być traktowana jako zawarcie, nawet w formie ustnej, umowy, co do prawa dysponowania sporną działką. Zdaniem skarżącego P. W. nigdy nie był ani posiadaczem samoistnym, ani zależnym, ani też użytkownikiem działki o numerze identyfikacyjnym A. Podkreślał skarżący, iż zwrócenie się do kuzyna o czasowe zagospodarowanie spornego gruntu, miało swoje źródło w nasileniu się na przełomie 2003 i 2004r. choroby alergicznej, co spowodowało, że będąc świadom swojego schorzenia i jego skutków dla dzierżawionej ziemi zwrócił się on o pomoc do swojego kuzyna. Pomoc ta miała polegać na zagospodarowaniu dzierżawionego gruntu do czasu odzyskania zdrowia przez skarżącego w zamian za co P. W. miał zachować uzyskany plon jak również nakłady osobiste. Powyższe fakty w ocenie skarżącego świadczą, że nie stracił on nigdy swojego tytułu posiadania i miał wpływ na sposób uprawy na spornym gruncie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. w odpowiedzi na skargę podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji akcentując, że płatność bezpośrednia przysługuje posiadaczowi, który faktycznie użytkuje w sposób rolniczy grunty rolne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 ustawy o p.s.a). Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialono-prawnym. Oznacza to, że sąd kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie w aspekcie jej zgodności z prawem i może decyzję taką uchylić lub stwierdzić jej nieważność, tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Pozycja ustrojowa sądów administracyjnych powoduje, że nie są one uprawnione, ani też władne do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, a tym samym zobowiązane do prowadzenia czy też uzupełniania zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przedmiotem, oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...], Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. z dnia [...], nr [...], odmawiającą przyznania K. W. płatności na 2004 rok z tytułu jednolitej oraz uzupełniającej płatności obszarowej. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy nie był w istocie sporny. Strony różniły się jedynie w jego ocenie. Zarzuty skarżącego zawarte zarówno w odwołaniu, jak i w skardze dotyczą wadliwego zastosowania przepisów prawa, a to art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2004r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, poprzez niewłaściwą ich wykładnię i zastosowanie. Z zarzutami skargi nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2004r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. z 2004r., nr 6, poz. 40 ze zm.) osobie fizycznej (...), będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Stosownie do ust. 2 tegoż artykułu warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolniczych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego. Powyższe oznacza, że rolnik (producent rolny) ubiegający się o płatności do gruntów rolnych musi spełnić łącznie wszystkie ustawowe przesłanki o których stanowi treść przytoczonego przepisu. Po pierwsze musi być on posiadaczem gospodarstwa rolnego w skład którego, wchodzą grunty rolne (działki rolne) o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1ha. Po wtóre działki rolne przynależne do tego gospodarstwa rolnego powinny być utrzymane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów środowiska oraz winny one stanowić zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa o powierzchni nie mniejszej niż 0,1ha. Wykładnia przytoczonego przepisu zawartego w art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. prowadzi zatem do wniosku, że zasadniczym i podstawowym warunkiem pozwalającym producentowi rolnemu na ubieganie się o tzw. dopłaty do gruntów rolnych jest fakt posiadania gospodarstwa rolnego oraz gruntów rolnych odpowiadających wymogom obszarowym. Powołana ustawa z dnia 18 grudnia 2003r. określa warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych przepisami Unii Europejskiej (art. 1), nie zawiera jednak wyjaśnienia używanego przez ustawodawcę sformułowania "posiadanie". Ocena legalności zaskarżonej decyzji nie może być jednak dokonywana w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego i bez przyjęcia, że ustawodawca jest racjonalnym legislatorem. Źródłem prawa regulującym przedmiotową sprawę jest nie tylko i wyłącznie ustawa z dnia 18 grudnia 2003r., lecz także regulacje prawne zawarte w przepisach kodeksu cywilnego. Kodeks cywilny stanowi zasadniczy trzon legislacyjny prawa cywilnego. Zakres stosunków prawnych objęty regulacjami przepisów tejże ustawy sprawia, że jest to ustawa szczególnego rodzaju, która w sposób kompleksowy reguluje kwestie stosunków cywilnoprawnych dotyczących min. własności, użytkowania wieczystego oraz ograniczonych praw rzeczowych i stąd też nazwano tę ustawę kodeksem (kodyfikacja prawa cywilnego). Powyższe skutkuje tym, iż przepisy innych ustaw nie powinny stać w sprzeczności z obowiązującymi regulacjami prawnymi, o ile w sposób jednoznaczny, z woli ustawodawcy, nie regulują odmiennie wcześniej już uregulowanych prawnie kwestii. Definicję posiadania zawiera art. 336 kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (właściciel samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Posiadanie jest stanem faktycznym z którego wynikają skutki prawne o charakterze majątkowym. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie kwestionowanego przez skarżącego, a wręcz przyznanego (v. odwołanie z dnia 13 kwietnia 2004r.; k -7 akt oraz z dnia 20.06.2005r.-k.10 akt administracyjnych), wynika, że skarżący w 2004r. oddał do obsiania innemu producentowi rolnemu, a to kuzynowi – P. W. sporną działkę o numerze identyfikacyjnym A, a ten przyjął tą działkę do uprawy rolnej w 2004r., dokonując jej obsiania, uiszczając należne opłaty dzierżawne oraz ubezpieczając we własnym imieniu uprawy. P. W. uzyskał zatem, posiadanie spornej działki od dotychczasowego dzierżawcy tego gruntu, którym jest skarżący i było to posiadanie zależne oraz niewadliwe. Zwrócić należy także uwagę, a to w związku z zarzutami zawartymi w skardze, a sprowadzającymi się do niewyjaśnienia przez organy wszystkich istotnych okoliczności sprawy, iż zarówno z treści uzasadnień pisemnych odwołań składanych przez skarżącego w sprawie, jak również i uzasadnienia żądania skargi płynie jednoznaczny wniosek, iż skarżący nie użytkował w 2004r. spornej działki. Na stronie 3 skargi skarżący napisał bowiem, iż zwrócenie się do kuzyna o czasowe zagospodarowanie spornego gruntu, miało swoje źródło w nasileniu się na przełomie 2003 i 2004r. choroby alergicznej, co spowodowało, że będąc świadom swojego schorzenia i jego skutków dla dzierżawionej ziemi zwrócił się on o pomoc do swojego kuzyna. Pomoc ta miała polegać na zagospodarowaniu dzierżawionego gruntu do czasu odzyskania zdrowia przez skarżącego w zamian za co P. W. miał zachować uzyskany plon jak również nakłady osobiste. Identyczny wniosek wyprowadzić należało także z analizy treści uzasadnienia odwołania K. W. z dnia 13 kwietnia 2005r. (k.7 akt administracyjnych). Skarżący wskazuje wprawdzie w jego treści na inne przyczyny niż te na które powołuje się w skardze, a mianowicie dotyczące niemożności obsiania dzierżawionej działki w 2004r. z powodu trudności finansowych, ale także z tej przyczyny jasno wynika, że w 2004r. skarżący nie uprawiał spornej działki, a tym samym faktycznie jej nie użytkował w sposób rolny, a zatem i nie posiadał. Fakt, że producent rolny posiada tytuł prawny do gruntów rolnych nie ma decydującego znaczenia i nie przesądza o przyznaniu płatności do gruntów. O płatność może wystąpić tylko i wyłącznie taki posiadacz gospodarstwa rolnego i gruntów rolnych o określonym w ustawie areale, który utrzymuje grunt w dobrej kulturze rolnej, a więc uprawia go, dokonując zabiegów agrotechnicznych w danym roku. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia faktu posiadania działki rolnej ma okoliczność dysponowania gruntem w dacie upoważniającej do złożenia wniosku o przyznanie płatności. W 2004r., stosownie do art. 12 ustawy z dnia18 grudnia 2003r. o płatnościach, rolnik musiał dysponować gruntem rolnym odpowiadającym określonym w ustawie warunkom co najmniej w okresie wiosennych prac polowych to jest od 15 kwietnia 2004r. do 30 czerwca 2004r. Art. 12 ustawy stanowił bowiem, że wnioski o płatności producent rolny składa w terminie od 15 kwietnia 2004r. do 15 czerwca 2004r. Wnioski złożone po dniu 15 czerwca 2004r., lecz nie później niż do 30 czerwca 2004r., uznaje się za złożone z zachowaniem terminu. Z lektury akt administracyjnych wynika, że producent rolny - kuzyn skarżącego – P. W. dysponował sporną działką rolną co najmniej od kwietnia 2004r. do czasu dokonania zbioru płodów rolnych w tym roku rolnym. Za przyjęciem powyższego przemawiają nie tylko zeznania tego producenta, ale także fakt że już w dniu 23 kwietnia 2004r. dokonał on ubezpieczenia upraw rolnych na tej działce (v. k-20 akt administracyjnych), opłacił koszty dzierżawy tejże działki, należny od niej podatek rolny oraz zbył w swoim imieniu płody rolne. Faktom tym zresztą nie przeczy także skarżący. W świetle powyższego zarzut naruszenia przez organy art. 7 oraz art. 77 § 1 Kpa nie znajduje uzasadnienia, gdyż decydujące znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie przez organy faktu posiadania bądź nie spornej działki i organy okoliczność powyższą ustaliły, należycie ją rozważając i oceniając. Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. płatności obejmują jednolitą płatność obszarową oraz płatność uzupełniającą do powierzchni upraw. Postępowanie administracyjne w przedmiocie przyznania płatności wszczyna wniosek producenta rolnego. W przedmiotowej sprawie zastosowanie mają także przepisy prawa wspólnotowego. Organy Wspólnoty uzyskały na mocy traktatów założycielskich kompetencje stanowienia prawa, które nie wymaga transformacji, lecz obowiązuje wprost, co wynika z zasady zapewnienia prymatu prawa norm stanowionych przez Wspólnotę przed normami prawa wewnętrznego. Źródłami prawa wspólnotowego są Traktaty Europejskie, rozporządzenia, dyrektywy, decyzje i inne instrumenty prawne (opinie i zalecenia Komisji). Rozporządzenia jako prawo stanowione przez Wspólnoty są wiążące w całości i nie mogą być w żaden sposób modyfikowane przez państwa członkowskie, chyba, że możliwość taką przewiduje samo rozporządzenie. Zgodnie z art. 8 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3508/92 z dnia 27 listopada 1992r. ustanawiające zintegrowany system zarządzania i kontroli pewnych systemów pomocy Wspólnoty państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o przyznanie pomocy. Stosownie zaś do art. 8 ust. 3 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 w przypadku, gdy właściwe władze poinformowały już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o pomoc lub w przypadku, gdy powiadomiły go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz gdy kontrola na miejscu ujawniła nieprawidłowości, uzupełnienia i zamiany wniosków o pomoc obszarową nie są dozwolone w odniesieniu do działek rolnych, których dotyczą nieprawidłowości. Powyższe oznacza, że producent rolny w przypadku zaistnienia takiej sytuacji nie ma możliwości zmiany wniosku (jego poprawienia), a organ rozpoznaje wniosek w kształcie pierwotnym, stosując przewidziane przepisami sankcje uzależnione od tego czy wadliwe zadeklarowanie powierzchni działek rolnych czy też upraw nastąpiło świadomie czy też nie. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż przewidziana przepisami prawa weryfikacja wniosku skarżącego została dokonana przez organ I instancji i w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej zostało ustalone, że wnioskodawca oraz inny producent rolny wskazali we wnioskach o przyznanie płatności unijnych tę sama działkę rolną o numerze identyfikacyjnym A. Skarżący K. W. dokonał wykreślenia spornej działki o numerze ewidencyjnym A i powierzchni 8,9 ha z wniosku już po wykryciu przez organ nieprawidłowości we wniosku i wezwaniu go przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. do wyjaśnienia tych nieprawidłowości, a zatem mając na uwadze okoliczności w jakich doszło do zamieszczenia przez skarżącego spornej działki we wniosku zasadnie organy obu instancji zastosowały dyspozycję art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiające środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004r. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1259/1999 w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. U. L. 328/21 z 17.12.2003). Art. 5 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia nr 2199/2003 stanowi, iż z wyjątkiem przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności w rozumieniu art. 48 rozporządzenia (WE) nr 2419/2001, jeśli w wyniku kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu stwierdza się, że ustalona różnica między zadeklarowanym obszarem, a wyznaczonym obszarem w znaczeniu art. 2 li. r) rozporządzenia (WE) nr 2419/2001 jest większa niż 3%, ale nie większa niż 30% wyznaczonego obszaru, kwota jaka ma zostać przyznana na podstawie systemu Jednolitej Płatności Obszarowej jest zmniejszania za dany rok o dwukrotność kwoty ustalonych dla tej różnicy. Jednakże jeśli różnica jest większa niż 30% wyznaczonego obszaru, żadna pomoc nie jest przyznawana za dany rok. Jeśli różnica jest większa niż 50% rolnik jest ponownie wyłączony z przyznania pomocy do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zadeklarowanym obszarem, a wyznaczonym obszarem. Ta kwota jest potrącana o płatności pomocowe, do których rolnik jest uprawniony w ramach wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono tę różnicę. Skarżący zadeklarował we wniosku z dnia 24 maja 2005r. działki rolne o łącznej powierzchni 26,47 ha. Powierzchnia stwierdzona po kontroli administracyjnej odpowiadała 17,57 ha (26,47ha – 8,9ha), a zatem różnica procentowa pomiędzy zadeklarowanym obszarem, a wyznaczonym obszarem wynosi 50,65% (8,9/17,57x100%), co uzasadniało zastosowanie przez organy sankcji 3 letnich. W przypadku wykrycia nieprawidłowości przy kontroli administracyjnej w stosunku do uzupełniającej płatności obszarowej zastosowanie ma art. 32 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. W. E. L. 327/11). Stanowi on, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2, pomoc obliczana jest na podstawie obszaru ustalonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica jest większa niż 3% lub dwa hektary, lecz nie więcej niż 20% ustalonego obszaru. Jeśli różnica jest większa niż 20 % obszaru ustalonego, pomoc obszarowa nie jest przyznawana dla danej grupy upraw (ust. 1 art.32 rozporządzenia). Jeżeli w odniesieniu do całości ustalonego obszaru objętego wnioskiem o pomoc w ramach systemów pomocy, zadeklarowany obszar przekracza obszar ustalony zgodnie z art. 31 ust. 2 o więcej niż 30%, rolnikowi odmawia się udzielenia pomocy, do jakiej byłby uprawniony na podstawie art. 31 ust. 2 w danym roku kalendarzowym w ramach tych systemów pomocy. Jeżeli różnica jest większa 50% rolnik jest ponownie wykluczony od otrzymania pomocy do kwoty, równej tej która była przedmiotem odmowy zgodnie z akapitem pierwszym. Kwota ta podlega odliczeniu od wszelkich wypłat pomocy w ramach jakichkolwiek systemów pomocy, określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, do których rolnik jest uprawniony w kontekście składanych przez niego wniosków w okresie trzech lat następujących po zakończeniu roku kalendarzowego, w którym dokonane zostały ustalenia. Skarżący zadeklarował we wniosku powierzchnię odpowiadającą 25,10 hektara. Powierzchnia zaś stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wynosi 16,20 ha, a zatem różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowanych upraw, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli wynosi 8,9 ha, co stanowi 54,94 % różnicy procentowej (8,9ha/16,20x100%). W świetle zatem takich faktów uznać należało, iż organ zasadnie zastosował wobec skarżącego dyspozycję art. 32 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001r., bowiem różnica procentowa pomiędzy zadeklarowanym obszarem, a całością ustalonego obszaru objętego wnioskiem o pomoc w ramach systemów pomocy przekracza 50%. Zauważyć należy także, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. dokonał powtórnej, wnikliwej oceny i analizy przeprowadzonego postępowania i w sposób szczegółowy, odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 Kpa, przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji sposób wyliczenia wysokości sankcji, a także okoliczności oraz fakty, które spowodowały uznanie, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu...(Dz. U Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło