II SA/Op 331/09

WyrokWSA w Opolu2009-11-10

Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Krzysztof Bogusz, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może przyznać świadczenie z funduszu alimentacyjnego pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego, biorąc pod uwagę trudną sytuację materialną rodziny?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznaniowego. Ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria dochodowe, których przekroczenie, bez względu na wysokość i inne okoliczności, uniemożliwia przyznanie świadczenia. Organy administracji i sąd administracyjny są związane przepisami prawa i nie mogą działać w oparciu o zasady współżycia społecznego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej A. L. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego rodziny. Skarżąca zarzucała błędy w wyliczeniu dochodu, w szczególności nieuwzględnienie zapłaconych przez nią alimentów na rzecz syna. Skarżąca podnosiła również trudną sytuację materialną rodziny.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. L. – reprezentowanej przez matkę L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z dnia 2001 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwaną dalej K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania L. P. przedstawiciela ustawowego A. L., od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Strzelcach Opolskich, nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na A. L., do ukończenia 18 r. - utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało że, przyczyną odmowy przez organ pierwszoinstancyjny przyznania wnioskowanego świadczenia, na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. Nr 136, poz. 855 - zwanym dalej rozporządzeniem), było przekroczenie kryterium dochodowego, albowiem dochód rodziny odwołującej się, w przeliczeniu na osobę, w roku 2007 wyniósł 832, 56 zł, przekraczając tym samym kryterium dochodowe ustalone w ustawie. Odwołując się od tej decyzji L. P. zarzuciła, że organ pierwszej instancji nie pomniejszył dochodu o zapłacone przez nią alimenty w roku 2008, do których została zobowiązana na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Opolu z mocą wsteczną od marca 2007 r. Przyznane przez Sąd alimenty na rzecz syna D. L. zostały nałożone z datą wsteczną, lecz wpłacone przez nią należności dotyczyły zobowiązania za rok 2007. Następnie Kolegium podniosło, że skarżąca w dniu 25 sierpnia 2008 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz małoletniej córki A. L. Jednocześnie wniosła o uwzględnienie uzyskania dochodu w roku 2008 w wysokości 457,38 zł. We wniosku wskazała, że w skład rodziny wchodzą; L. P., mąż M. P., córka z poprzedniego małżeństwa A. L. oraz syn A. P. Do wniosku dołączyła: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych osiągniętym w 2007 r. przez L. P. i M. P.; wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 11 marca 2004 r., sygn. akt [...], zasądzający od D. L. na rzecz A. L. tytułem alimentów kwotę 250 zł; zaświadczenie Komornika Sądowego z 10 lipca 2008 r., z którego wynika, że w 2007 r. na poczet alimentów wyegzekwowano i przekazano wierzycielce kwotę 1.213,92 zł; zaświadczenie Komornika Sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych z 26 sierpnia 2008 r., z którego wynika, że egzekucja okazała się bezskuteczna, a należności wierzyciela alimentacyjnego stanowią kwotę 12.440,66 zł; wyrok Sądu Okręgowego w O. z dnia 5 października 2005r. przyznający L. P. rentę socjalną od dnia 1 sierpnia 2005 r. na okres 5 lat; zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w S. z dnia 3 lipca 2008 r. o wysokości wypłaconej L. P. renty socjalnej w miesiącu czerwcu 2008 r.; kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia A. L.; kserokopię dowodu osobistego L. P. Opierając się o powyższy materiał dowodowy, decyzją nr [...] z [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Strzelcach Opolskich, odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego A. L. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Tymczasem dochód rodziny skarżącej został ustalony na kwotę 824,63 zł. Odnotował, że przy wyliczaniu średniego dochodu wziął pod uwagę dochody M. P. w wysokości 32.983,57 zł rocznie, pomniejszone o podatek należny, składki na ubezpieczenie społeczne i składkę zdrowotną obliczoną zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia, dochód uzyskany z tytułu renty socjalnej L. P. - w kwocie 448.71 zł (dochód miesięczny) i dochód niepodlegąjący opodatkowaniu uzyskany z tytułu wyegzekwowanych alimentów w 2007 r. dla A. L. - w kwocie 1.213,92 zł. Organ pierwszej instancji stwierdził, że miesięczny dochód rodziny strony uzyskany w roku 2007, z uwzględnieniem dochodu uzyskanego w 2008 r., wyniósł łącznie 3.325,17zł, a to oznacza, iż dochód ten na jedną osobę w rodzinie strony wynosił 824,63 zł. Skoro w rodzinie osoby uprawnionej nastąpiło przekroczenie kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to nie przysługiwało jej prawo do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Organ podał również, ustosunkowując się do przedłożonych przez L. P. wyroków, na podstawie których obowiązana jest ona do uiszczania alimentów na rzecz syna D. L., że dowody te nie miały znaczenia w sprawie. Alimenty te nie zostały zapłacone w roku 2007 r., jak przewiduje § 9 ust. 2 ww. rozporządzenia, dlatego nie mogły pomniejszyć one obliczonego dochodu. Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 132 § 1 K.p.a. Rozpatrując odwołanie skarżącej Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne i prawne organu pierwszoinstancyjnego. W uzasadnieniu podało, że zasady oraz tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego określają przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. z 2009 r. Dz. U. Nr 1, poz. 7 ze zm. - zwaną dalej ustawą) oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy. Przytaczając przepisy ustawy art. 9 ust. 1, art. 2 pkt 11, pkt 2, pkt 5, art. 15 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy wywiodło, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo, osobą uprawnioną jest osoba uprawniona do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego. Bezskuteczność egzekucji oznacza natomiast egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego, na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu (art. 15 ust. 1 i art. 18 ust. 1Ustawy). Dalej organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 19 czerwca 2008r., sygn. akt [...], niepełnoletnia A. L. jest uprawniona do świadczenia alimentacyjnego w wysokości 400 zł miesięcznie, zaś egzekucja świadczeń alimentacyjnych należnych od ojca – D. L., co potwierdza zaświadczenie Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w O. z dnia 28 sierpnia 2008 r., w okresie ostatnich dwóch miesięcy sprzed daty złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego była bezskuteczna. Kolegium podkreśliło, że przez dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych, tj. określony w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) rozumie się, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych). Poza tym, dochód stanowią także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, wymienione w art. 3 pkt 1 lit. c ustawy, w tym m.in. alimenty na rzecz dzieci. Dochodem rodziny w rozumieniu art. 3 pkt 2 tej ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Następnie organ odwoławczy odnotował, że w przypadku skarżącej był to dochód jej czteroosobowej rodziny uzyskany w 2007 roku kalendarzowym. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. podatkiem dochodowym od osób fizycznych dochód rodziny za 2007 r. stanowił kwotę 44.482,40 zł, od którego to dochodu odliczono składki na ubezpieczenie zdrowotne w łącznej wysokości 3,460,76 zł (3.460,76 zł = 9 % z kwoty {46.109.96 - 7.657,07 zł} - obliczone zgodnie z § 9 rozporządzenia, przy czym kwotę 46.109,96 zł - stanowi przychód wyrażony w złotych) oraz składki na ubezpieczenie społeczne w kwocie 7.657,07 zł. Stąd roczny dochód rodziny wyniósł 33.364,57 zł. Poza tym, Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji niepoprawnie ustalił dochód rodziny w kwocie 32.983,57 zł, wyliczając składkę na ubezpieczenie zdrowotne poprzez pomniejszenie przychodu o składkę na ubezpieczenie zdrowotne zamiast o ubezpieczenie społeczne, jednak ten błąd nie miał wpływu na wynik sprawy, gdyż prawidłowo policzony dochód i tak przekracza kryterium dochodowe. Tak ustalony dochód Kolegium powiększyło o wyegzekwowane i przekazane na rzecz A. L. alimenty należne od ojca D. L. w kwocie 1.213,92 zł, które stosownie do art. 3 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowią dochód niepodlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym, który należy uwzględnić w sumie dochodów uzyskanych w 2007 roku. Do dochodu rodziny doliczono także dochód uzyskany w 2008 r. przez L. P. z tytułu renty socjalnej, który jest dochodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, po myśli art. 9 ust. 4 ustawy. Kolegium zbadało, kiedy dokładnie nastąpiło uzyskanie dochodu i w jakiej kwocie przez skarżącą mając na uwadze zapis § 12 ust. 1 rozporządzenia, według którego w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń. Kolegium stwierdziło, że przeprowadzone w tym zakresie postępowanie uzupełniające wykazało, że L. P. uzyskała dochód z tytułu renty socjalnej za miesiąc luty 2008 r. w kwocie 448,71 zł. Po zsumowaniu wszystkich dochodów obliczyło łączną kwotę miesięcznego dochodu rodziny skarżącej w wysokości 3330,25 zł (2.881,54 + 448,71- 3330,25 zł). Z kolei, tak wyliczony dochód rodziny Kolegium przeliczyło na wszystkich członków rodziny. W wyniku zastosowanych działań matematycznych wyniósł on 832,56 zł na osobę w rodzinie (3330,25 zł : 4 osoby = 832,56 zł). Odnosząc się do zarzutu odwołania nie odliczenia kwot alimentów uiszczanych przez L. P. na rzecz syna D. L. Kolegium odnotowało, że stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku, gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Stwierdziło, że w rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy był rok 2007, dlatego jedynie zapłata alimentów w tym roku mogłaby stanowić podstawę do odjęcia ich od dochodu osiągniętego za ten okres. Jednak z oświadczenia strony z dnia 1 czerwca 2009 r. wynikało, że alimenty na rzecz syna wraz odsetkami zostały zapłacone w marcu 2008 r., wobec tego nie mogły zostać odliczone od dochodu rodziny. Na koniec Kolegium dostrzegło, że nie ma prawnej możliwości odstąpienia od ustalonego w ustawie kryterium dochodowego ze względu na trudną sytuację materialną rodziny, bowiem decyzja w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie jest decyzją uznaniową, a warunkiem uzyskania świadczeń rodzinnych jest m.in. uzyskanie dochodu w wysokości nieprzekraczającej kwoty określonej w art. 9 ust. 2 ustawy. W skardze wniesionej do tut. Sądu L. P. zarzuciła, że były mąż nie płaci alimentów, przebywa na urlopie bezpłatnym, aby nie wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego. Egzekucja zasadzonych alimentów jest bezskuteczna. Podniosła, że nie wie dlaczego do dochodu rodziny liczone jest wynagrodzenie jej obecnego męża, jeśli to dłużnik - którym jest jej były mąż - jest zobowiązany do utrzymywania córki A. L. Skarżąca podała, że córka choruje, to ona ponosi wydatki na jej leki i książki do szkoły. Po opłaceniu czynszu i wydatków na bieżące życie brakuje jej środków na utrzymanie. Odpowiadając na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwaną dalej P.p.s.a.). Legalność decyzji bada się zarówno pod względem formalnym jak też i materialonoprawnym. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a). Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], które działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania L. P., przedstawiciela ustawowego A. L., od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Strzelcach Opolskich nr [...], z dnia [...], w sprawie odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na A. L., do ukończenia 18 r. - utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołanej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle powołanych wyżej kryteriów oraz na podstwie akta sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, iż decyzje wydawane w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca bowiem wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalającym na pozytywne rozstrzygnięcie sprawy przedmiotowego świadczenia alimentacyjnego jest sytuacja materialna podmiotu wnioskującego o taką pomoc. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany. Zgodnie z brzmieniem art. 9 ust. 1 i 2 ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom uprawnionym, o których mowa w art. 9 ust. 1 tego aktu prawnego, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Wskazana regulacja oznacza, iż w przypadku uzyskiwania przez wnioskodawcę dochodu wyższego niż wskazany w zacytowanym przepisie, organ nie może przyznać świadczenia alimentacyjnego bez względu na wielkość przekroczenia czy też inne towarzyszące sprawie okoliczności. Stosując ten przepis organ był również związany definicją legalną dochodu, za który w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. a i c oraz pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 2 pkt 4 i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uważa się m. in. przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, na który składa się w szczególności przychód podlegający opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz niepodlegający opodatkowaniu dochód uzyskany z tytułu alimentów na rzecz dzieci. Natomiast w art. 15 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy ustawodawca wskazał, że dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Następnie w art. 15 ust. 9 ustawy udzielono Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej delegacji do określenia w drodze rozporządzenia sposobu ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Wydane na tej podstawie rozporządzenie z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala szczegółowo sposób wyliczenia dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (§ 9 ust. 1). Z kolei w § 13 pkt 1 rozporządzenie precyzuje, że w przypadku, gdy członek rodziny ma ustalone prawo do alimentów, ale ich nie otrzymuje lub otrzymuje w wysokości niższej lub wyższej od określonej w tytule egzekucyjnym, do dochodu rodziny stanowiącego podstawę ustalenia prawa do świadczeń wlicza się alimenty w otrzymywanej wysokości, udokumentowanej przez organ prowadzący postępowanie egzekucyjne w zaświadczeniu o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, w przypadku uzyskania alimentów niższych niż ustalone w tytule egzekucyjnym. Poza tym, w myśl art. 9 ust. 4 ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód. Stosownie do treści art. 2 pkt 18 lit. d uzyskanie dochodu oznacza pobieranie, m. in. renty socjalnej. Zgodnie zaś z § 12 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny, o ile dochód ten osoba otrzymuje w dniu ustalania prawa do świadczeń. Za to, według § 9 ust. 2 rozporządzenia, w przypadku gdy członek rodziny ma zobowiązania alimentacyjne na rzecz osoby spoza rodziny, od dochodu uzyskanego przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy odejmuje się kwotę alimentów zapłaconych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy. Powyższe rozważania natury ogólnej pozwalają stwierdzić, że Kolegium w prawidłowy sposób ustaliło dochód czteroosobowej rodziny skarżącej. Organ odwoławczy uwzględnił zaświadczenie komornika sądowego, z którego wynika, że w roku 2007 wyegzekwowano i przekazano wierzycielce kwotę 1213,92 zł oraz zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., stosując się jednocześnie do reguł określonych w § 9 ust. 1 rozporządzenia. Słusznie bowiem pomniejszono uzyskany przez rodzinę skarżącej dochód podlegający opodatkowaniu dodatkowo o składki na ubezpieczenie zdrowotne, co dało sumę 3 460,76 zł. oraz o składki na ubezpieczenie społeczne. Tym samym łączny dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy wyniósł 33 364,57 zł, zatem miesięcznie 2881,54 zł na każdego członka rodziny. Następnie Kolegium dodało do dochodu rodziny otrzymywaną przez L. P. rentę socjalną w kwocie 448,71 zł, z uwagi na fakt, iż dochód ten skarżąca otrzymywała w dniu ustalania prawa do świadczenia. Stąd, dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 832,56, co oznacza, że przekracza kryterium dochodowe wynoszące 725 zł. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji przedstawia w szczegółowy sposób wyliczenie dochodu rodziny skarżącej i został on ustalony zgodnie z przywołanymi przepisami i oparty o zebrany materiał dowodowy sprawy. Zasadnie także Kolegium nie odliczyło od dochodu rodziny zobowiązania alimentacyjnego skarżącej na rzecz syna, gdyż stosownie do § 9 ust. 2 rozporządzenia odejmuje się od niego tylko kwotę alimentów zapłaconych w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczenia. Tymczasem skarżąca bezspornie przysądzone alimenty zapłaciła w marcu 2008 r., a rokiem poprzedzającym okres świadczeniowy był rok 2007. Ponownie należy zaakcentować, że kwestia przyznawania świadczenia z funduszu alimentacyjnego została uregulowana w powyżej przytoczonych przepisach i pozostaje poza uznaniem administracyjnym. Dlatego też argumenty podniesione w skardze natury finansowej i celowościowej nie mogły mieć wpływu na możliwość przyznania świadczenia. Każde przekroczenie kryterium dochodowego, bez względu na jego wysokość, nie pozwala organom administracji publicznej na przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Odnosząc się zaś do zarzutu skargi, że organy niezasadnie wliczyły wynagrodzenie jej obecnego męża do dochodu rodziny trzeba zauważyć, iż podstawa prawna takiego działania organów wynika z art. 2 pkt 12 ustawy, gdzie definiując pojęcie rodziny wskazano, że członkiem rodziny jest, m. in. małżonek rodzica osoby uprawnionej. Sąd nie kwestionuje trudnej sytuacji w jakiej znajduje się rodzina skarżącej. Sąd nie mógł uwzględnić tej okoliczności, gdyż nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Organy administracji, ani sąd administracyjny nie orzekają w oparciu o zasady współżycia społecznego. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przepisy te wykluczają stosowanie zasad współżycia społecznego w postępowaniu administracyjnym (patrz: wyrok NSA z dnia 8 września 1999r. sygn. akt I SA/Wr 1302/97, LEX nr 40461). Biorąc pod uwagę powyższe, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło