II SA/Op 332/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...], w której Prezydent Miasta Opola, zastępowany przez upoważnionego przez niego Kierownika Referatu Ustalania Uprawnień do Świadczeń, odmówił skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 marca 2009r. wobec złożenia w Urzędzie Miasta Opola przez E. S. wniosku, w którym domagał się przyznania 6-miesięcznego dodatku mieszkaniowego za okres od 1 kwietnia 2009r. do 31 września 2009r. Wnioskodawca wskazał, że bezskutecznie ubiega się o przyznanie dodatku mieszkaniowego od marca 2007r., gdyż w dotychczasowych decyzjach organy pominęły przemawiające za przyznaniem żądanego dodatku mieszkaniowego korzystne dla niego argumenty, a dotyczące jego trudnej sytuacji materialnej. Do złożonego podania wnioskodawca dołączył wypełniony formularz wniosku, deklarację o dochodach, wydruk komputerowy z dnia 26 marca 2009r., sporządzony przez Spółdzielnię Mieszkaniową w O., a dotyczący wysokości czynszu za zajmowane mieszkanie od 1.03.2009r., kserokopie faktur za gaz za okres od 1 marca 2009r. do 30 września 2009r., kserokopię faktury za energię elektryczną, kserokopię zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy w O. z dnia 27 marca 2009r. oraz kserokopię odcinka renty za listopad 2008r. swojej matki – H. S., zamieszkałej w R. W podaniu poinformował nadto, że zajmuje wskazane mieszkanie na podstawie przysługującego mu spółdzielczego prawa do lokalu, którego miesięczny koszt utrzymania wyniesie 285,64 zł. Wnioskodawca przedstawił bilans kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania w okresie objętym wnioskiem. Odnośnie wysokości uzyskiwanych dochodów wnioskodawca podał, iż posiada status bezrobotnego, bez prawa do zasiłku, w związku z czym nie posiada żadnych dochodów, a środków do niezbędnego utrzymania dostarcza mu sędziwa matka, zamieszkała w R. Decyzją z dnia [...], Nr [...], Kierownik Referatu Ustalania Uprawnień do Świadczeń, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, na podstawie art. 5 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz 734 ze zm.), odmówił przyznania E. S. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż wniosek nie mógł zostać uwzględniony pomimo spełnienia dwóch warunków do uzyskania dodatku mieszkaniowego w postaci posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu oraz uzyskiwania przez wnioskodawcę dochodów nie większych niż 175% kwoty najniższej emerytury. Wnioskodawca nie spełnia warunku zawartego w ustawie o dodatkach mieszkaniowych związanego z zamieszkiwaniem w lokalu o określonej powierzchni użytkowej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 5 ust. 1 i 5 przywołanej ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m(2) - dla 1 osoby, przy czym dodatek mieszkaniowy przysługuje również, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż o 30% albo udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%, jednakże wówczas istnieje wyłącznie możliwość zwiększenia powierzchni normatywnej o 50 %. Argumentował dalej organ, że z dokonanych wyliczeń wynikało, iż powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, który zajmuje wnioskodawca wynosi 46,70 m(2), a zatem wnioskodawca przekracza wskazaną powierzchnię normatywną, nawet jeśli zostanie ona zwiększona o 30 % . Powierzchnia normatywna powiększona o 30 % odpowiada bowiem powierzchni 45,50m(2). Udział zaś powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu wynosi 74,41 % i przekracza ustawowo określone 60% udziału powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu. W tym stanie rzeczy wobec braku spełnienia wszystkich wymogów wskazanych ustawą niemożliwym było uwzględnienie wniosku. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się E. S. W złożonym, w terminie, odwołaniu podniósł, że w uzasadnieniu zapadłej decyzji pominięto ważne argumenty, które są istotne w sprawie. Zdaniem odwołującego organ I instancji nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, który przedłożył do wniosku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, zaskarżoną decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 7 ust. 8 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji, dokonując kompleksowej analizy stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, organ odwoławczy powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, uznał, że zapadła decyzja jest prawidłowa. Organ stwierdził, że skoro ustawa o dodatkach mieszkaniowych dla przyznania dodatku mieszkaniowego wymaga łącznego spełnienia trzech wymienionych warunków, a odwołujący się nie wypełnia jednego z nich, dotyczącego normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, brak jest podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Organ odwoławczy ponownie wskazał, że powierzchnia normatywna lokalu zajmowanego przez osobę zamieszkującą go samotnie wynosi 35 m(2). Natomiast lokal mieszkalny zajmowany przez odwołującego, nawet po zwiększeniu o 30 %, co daje powierzchnię 45,50 m(2), jest większy niż ustawowy limit tak ustalonej powierzchni. Nadto stosunek powierzchni pokoi i kuchni do powierzchni użytkowej lokalu przekracza 60 %. Nie zachodzą zatem w niniejszej sprawie okoliczności mogące skutkować uwzględnieniem wniosku. Organ podniósł także, iż w sprawie nie zachodzą okoliczności opisane w art. 5 ust 3 ustawy, stosownie do treści którego, normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m(2), jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Odnosząc się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu, jak i podaniu, organ stwierdził, że nie mogą mieć one wpływu na treść podjętych decyzji. Ustawodawca ustalił bowiem maksymalną powierzchnię użytkową, którą może zajmować osoba ubiegająca się o przyznanie dodatku mieszkaniowego i w tym zakresie nie pozostawił organom swobody uznania. Dodatkowo zauważył organ, że zarzuty dotyczące pominięcia przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji istotnych argumentów podnoszonych przez stronę oraz zarzut nierozpatrzenia całości materiału dowodowego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Podnoszone przez wnioskodawcę w złożonym wniosku okoliczności dotyczące braku prawa do zasiłku dla bezrobotnych, czy też wysokości emerytury matki skarżącego nie miały decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożył E. S. Żądał w niej zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania mu dodatku mieszkaniowego na okres objęty wnioskiem. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że ustawodawca nie zdefiniował skrajnej sytuacji, jaką jest nieosiąganie żadnego dochodu przez wnioskodawcę. Zauważył skarżący, że ustawodawca nie zwolnił urzędników pracujących, jak to ujął, "w terenie" z logicznego rozumowania. Zarzucał, że mimo złożonych zapytań do organów nie wskazano mu w formie konkretnej wartości liczbowej (tabel lub matematycznych wzorów) podstawy wyliczania wysokość dodatku mieszkaniowego. Ponadto, skarżący uznaniowości decyzji upatrywał w tym, że skoro ustawodawca nie przewidział sytuacji, w której dochód wnioskodawcy jest równy zeru, oznaczać to winno przyznanie organowi możliwości uwzględnienia tej okoliczności, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że przekroczenie powierzchni normatywnej nie jest znaczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne powołane są m.in. do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, pod względem jej zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd przy rozpatrywaniu sprawy nie bada ani celowości, ani słuszności zaskarżonego rozstrzygnięcia, a ogranicza się do stwierdzenia, czy w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz obowiązującego stanu prawnego dopuszczalne było wydanie decyzji będącej przedmiotem sprawy. Badaniu zatem w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej P.p.s.a. Wskazać także należy, iż zgodnie z przepisem art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje orzeczenia w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd bierze zatem z urzędu pod rozwagę wszelkie uchybienia przepisom prawa procesowego, jak i materialnego, niezależnie od podniesionych przez stronę w skardze zarzutów. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Opola z dnia [...], odmawiającą skarżącemu przyznania dodatku mieszkaniowego na okres od 1 kwietnia 2009r. do 30 września 2009r. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona prawu. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć organów obu instancji w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), zwanej dalej ustawą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, świadczenie w postaci dodatku mieszkaniowego przysługuje osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego. Skarżący legitymuje się takim lokalem i stąd też należy do kręgu podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa do dodatku mieszkaniowego. Spełnienia tego warunku nie kwestionował żaden z organów przy wydawaniu decyzji. Kolejnym ustawowym warunkiem umożliwiającym przyznanie dodatku mieszkaniowego jest - zgodnie z art. 3 ustawy - stwierdzenie, iż średnia miesięczna wysokość osiąganego dochodu w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku nie przekroczyła 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, licząc na jednego członka gospodarstwa domowego. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów, a zatem i ten warunek został przez E. S. wypełniony. Kolejnym ustawowym wymogiem, poddawanym obligatoryjnemu badaniu przez organy rozpatrujące wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jest ustalenie powierzchni użytkowej mieszkania przypadającej na jedną osobę zamieszkującą w tym mieszkaniu. Przy czym zaznaczyć należy, że w tym przypadku ustawodawca ustalił górną granicę metrażu, który nie może być przekroczony i który nazwany został normatywną powierzchnią użytkową lokalu. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, normatywna powierzchnia użytkowa w jednoosobowym gospodarstwie domowym, co do zasady nie może być większa niż 35 m (2). Jednakże wskazać należy, co też uczyniły organy obu instancji, że przepis art. 5 ust 5 ustawy dopuszcza na zasadzie wyjątku przyznanie dodatku mieszkaniowego także w sytuacji, gdy wskazana wysokość normatywnej powierzchni użytkowej zostanie przekroczona, jednak nie więcej niż o 30 %, a zatem na jedną osobę może maksymalnie przypadać 45,5 m(2) (35,0m2 + 30% x 35m2 = 35,0m2 + 10,5m(2)), jak też i wówczas, gdy normatywna powierzchnia użytkowa 35 m(2) na jedną osobę zostanie przekroczona nawet o 50 %, przy czym łączna powierzchnia użytkowa kuchni i pokoi, nie będzie większa niż 60 % całkowitej powierzchni użytkowej mieszkania. Ustalona w tym ostatnim przypadku powierzchnia normatywna lokalu mieszkalnego odpowiada 52,50m(2). Ustawodawca przewidział także ułatwienie w uzyskaniu dodatku mieszkaniowego dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózku lub których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Odnośnie tych osób normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m(2) (art. 5 ust. 3 ustawy). Skarżący nie należy jednak do kręgu podmiotów spełniających w/w warunki. W związku z powyższym, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji stwierdzić należy, że organy obu instancji w sposób prawidłowy zastosowały przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie oraz dokonały zgodnie z przepisami koniecznych wyliczeń dotyczących normatywnej powierzchni lokalu zajmowanego przez skarżącego. Zasadnie także organy przyjęły, że skarżący zajmuje lokal mieszkalny, który nie odpowiada ustalonym przez ustawodawcę kryteriom normatywnej powierzchni. Powierzchnia użytkowa zajmowanego przez skarżącego lokalu wynosi 46,70 m(2), co oznacza, że przekracza ona wskazaną przez ustawodawcę powierzchnię normatywną przypadającą na jedną osobę o 11,70 m( 2). Ustawodawca przyjął bowiem, że zasadą jest, iż normatywna powierzchnia wynosić ma nie więcej niż 35,0 m( 2), a możliwość powiększenia jej o 30 %, jest dopuszczana tylko na zasadzie wyjątku. Wyjątków - co jest oczywiste - nie można natomiast interpretować w sposób rozszerzający. Skoro zatem metraż przypadający na skarżącego nie mieści się nawet w powiększonej - na zasadzie odstępstwa od reguły - o 30 % powierzchni normatywnej, to niedopuszczalne jest dalsze zwiększanie tego metrażu nawet o niewielką powierzchnię. Z kalkulacji przeprowadzonych przez organy obu instancji wynika także, iż nawet powiększenie powierzchni normatywnej o 50 % nie uprawnia skarżącego do otrzymania dodatku mieszkaniowego, ponieważ łączny udział tzw. części mieszkalnej, a zatem pokoi i kuchni w całkowitej powierzchni mieszkania, wynosi aż 74,41 %, co oznacza, iż pomieszczenia użytkowe stanowią zaledwie ok. 25 %. Wyjątek ten ustawodawca przewidział dla lokali, w których powierzchnia tzw. części niemieszkalnej (użytkowej) wynosi co najmniej 40 %. Pokreślić należy, że przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych sposób jasny i jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do dodatku mieszkaniowego. Warunkiem nabycia tego prawa jest łączne spełnienie wszystkich ustawowych wymogów, którymi są posiadanie jednego z wymienionych w ustawie tytułów prawnych do lokalu, osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka rodziny oraz zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni użytkowej, w przeliczeniu na osobę. W związku z powyższym stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, decyzje zapadłe w postępowaniu administracyjnym nie miały charakteru uznaniowego, nie opierały się bowiem na swobodnej interpretacji prawa przez organy procedujące w niniejszej sprawie. Podstawą do wydania zaskarżonych rozstrzygnięć były przywołane przepisy ustawy, które zakreślały granice w jakich poruszać się mogły organy właściwe do przyznawania świadczenia w postaci dodatku mieszkaniowego. Biorąc pod uwagę powyższe, sąd nie znalazł podstaw, które uzasadniałyby wzruszenie zaskarżonych decyzji. Oba rozstrzygnięcia zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Nie zostały także przy wydawaniu decyzji naruszone przepisy procedury administracyjnej. Organy obu instancji w sposób kompletny zbadały sprawę, zbierając i oceniając całościowo materiał dowodowy, czemu dały wyraz w uzasadnieniach zapadłych decyzji. Mając powyższe na uwadze, na mocy przepisu art. 151 P.p.s.a skargę oddalono.