II SA/Op 335/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 9 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. Ś i B. Ś. na postępowanie Prezydenta Miasta Opola w przedmiocie sprzedaży nieruchomości postanawia odrzucić skargę. H. Ś. i B. Ś. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo nazwane: "Pozew", domagając się unieważnienia wszystkich decyzji, opinii oraz czynności "urzędowo-adminsitracyjnych" i sądowych, powstałych po dniu 7 kwietnia 2009 r., tj. od dnia złożenia przez ww. wniosku o "wykup w prawo własności prawa dzierżawy wieczystej gruntów w postaci wód stojących o powierzchni 18,1350 ha i nieużytków o powierzchni 3,1420 ha". Zażądali także "zasądzenia ponownego rozpatrzenia wniosku z dnia 7 kwietnia 2009 r., na warunkach jakie prawomocnie obowiązywały w danym czasie" oraz ukarania winnych urzędników, którzy "nadużyli swojej władzy i w sposób niezgodny z prawem doprowadzili do bardzo krzywdzących postanowień, rozstrzygnięć, decyzji i opinii". W uzasadnieniu pisma H. Ś. i B. Ś. szczegółowo opisali przebieg postępowania w sprawie, które rozpoczęło się w związku z wypowiedzeniem przez Prezydenta Miasta Opola wysokości dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania nieruchomości gruntowej, stanowiącej wody stojące i nieużytki, z kwoty 1.011,94 zł na kwotę 2.234,08 zł. W odpowiedzi na skargę, upoważniony do działania w imieniu Prezydenta Miasta Opola, radca prawny B. K. – W., wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W szerokim uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, opisano szczegółowo przebieg działań administracyjnych podejmowanych przez organy w sprawie z wniosku H. Ś. i B. Ś. z dnia 7 kwietnia 2009 r., złożonego na zasadzie art. 32 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o sprzedaż prawa własności na rzecz użytkownika wieczystego nieruchomości oznaczonej nr działek [...], [...], k.m. [...], obręb [...] i [...], [...], k.m. [...], obręb [...]. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 26 lipca 2013 r., wezwano skarżących do sprecyzowania żądania skargi, tj. wskazania numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej decyzji. Wezwania zawierały także pouczenie, iż nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie 7 dni, spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie doręczono osobiście B. Ś. w dniu 29 lipca 2013 r., a H. Ś. – w dniu 12 sierpnia 2013 r. O powyższym świadczy adnotacja na zwrotnych potwierdzeniach odbioru przesyłek pocztowych (por.: k-70 i k-72 akt sądowych). W odpowiedzi na powyższe, B. Ś. pismem z dnia 30 lipca 2013 r., wyjaśnił, iż przedmiotem skargi jest odmowa wykupu prawa własności z tzw. dzierżawy wieczystej gruntów (pismo – decyzja Kierownika Referatu Urzędu Miasta Opola z dnia 27 stycznia 2010 r., znak [...]). Skarżący podniósł, iż w przywołanym piśmie z dnia 27 stycznia 2010 r. uzasadniano, że to Wojewoda Opolski pismem z dnia 12 stycznia 2010 r., nr [...] wydał oświadczenie negatywne. Z twierdzeniem takim nie zgadza się skarżący, albowiem w jego ocenie Wojewoda Opolski wydał negatywna opinię na złożony przez Prezydenta Miasta Opola wniosek i wyliczenie opłacalności transakcji, wykonane przez Wydział czy Referatu NSP UM Opole. Natomiast, zdaniem skarżącego, zarówno wniosek, jak i wyliczenie zostało sfałszowane, podano w nim "bezprawne cyfry". Do akt sprawy skarżący dołączył ww. pismo z dnia 27 stycznia 2013 r., nr [...], podpisane przez Kierownika Referatu Nieruchomości Skarbu Państwa Urzędu Miasta Opola, w którym poinformowano skarżących, iż nie jest możliwe pozytywne rozpatrzenie ich wniosku o wykup prawa własności gruntów, z uwagi na brak zgody Wojewody Opolskiego, wynikającej z art. 32 ust. 1 a ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca H. Ś., w odpowiedzi na wezwani Sądu do wskazania zaskarżonego aktu, złożyła natomiast osobiście w tut. Sądzie w dniu 14 sierpnia 2013 r. pismo, w którym oświadczyła, że jej stanowisko w sprawie jest "wspólne i takie same", jakie złożył jej mąż, pismem z dnia 30 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Ponadto, stosownie do treści art. 4 P.p.s.a, sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. Skarżący H. Ś. i B. Ś. zakwestionowali prawidłowość postępowania z ich wniosku, dotyczącego wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości dotychczasowemu użytkownikowi wieczystemu w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Jako zaskarżony akt, wskazali natomiast pismo Kierownika Referatu Urzędu Miasta w Opolu z dnia 27 stycznia 2010 r., nr [...], informujące o negatywnym rozpatrzeniu ww. wniosku Zasady gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi własność jednostek samorządu terytorialnego oraz obrót nimi, w tym sprzedaż nieruchomości gruntowej użytkownikowi wieczystemu, zostały określone w dziale II przywołanej wyżej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 32 ust. 1 i 1 a ustawy umożliwia sprzedaż nieruchomości gruntowej oddanej w użytkowanie wieczyste, wyłącznie jego użytkownikowi wieczystemu (z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 32 ust. 3 ustawy). Przy czym, sprzedaż nieruchomości należącej do Skarbu Państwa, musi odbyć się za zgodą wojewody (ust. 1 a ustawy). Uznaniowy charakter tego przepisu, w którym użyto zwrotu "może" być sprzedana, wskazuje, iż publiczni właściciele, tacy jak Skarb Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego, mogą według własnej woli kształtować politykę w zakresie wyzbywania się lub niewyzbywania swoich nieruchomości. Użytkownikom wieczystym nie przysługuje natomiast względem nich roszczenie o nabycie własności gruntu, którego są wieczystymi użytkownikami. Wprawdzie tego typu obrót nieruchomościami, oprócz stosowania przepisów prawa cywilnego, regulowany jest także przepisami prawa publicznego, to jednak ograniczenia te nie powodują, że spory w tym zakresie tracą cywilnoprawny charakter. Stosunek ten nie kształtuje bowiem uprawnień lub obowiązków strony o charakterze administracyjnoprawnym. Z przywołanych na wstępie przepisów P.p.s.a. wynika, że skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć wyłącznie takich aktów i czynności, które mają charakter publicznoprawny. Zdaniem Sądu charakteru takiego nie ma żądanie strony skarżącej, aby organy Gminy Opole, w Prezydent Miasta Opola sprzedał przedmiotową nieruchomość użytkownikowi wieczystemu, ponieważ żaden przepis prawa nie kreuje takiego obowiązku jako publicznoprawnego. Zatem zaskarżone w niniejszej sprawie pismo z dnia 27 stycznia 2013 r., dotyczy stosunku cywilnoprawnego i nie mieści się w katalogu spraw wskazanych w art. 3 i art. 4 P.p.s.a. Skoro sprawa objęta skargą H. Ś. i B. Ś. nie mieści się w ustalonym ustawowo katalogu spraw, objętych zakresem właściwości sądowoadministracyjnej, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. i orzec jak w sentencji. Brak jest natomiast podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku pełnomocnika Prezydenta Miasta Opola, który domagał się zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów między stronami postępowania dopuszczalne jest tylko w sytuacjach przewidzianych przepisem art. 209 P.p.s.a., tj. w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201 P.p.s.a. (umorzenie postępowania na skutek wydania decyzji autokontrolnej) oraz w art. 203 i art. 204 P.p.s.a. (rozstrzygnięcie dotyczące skargi kasacyjnej). Jest oczywiste, że w niniejszej sprawie takiego orzeczenia nie wydano, dlatego Sąd nie rozstrzygał o kosztach postępowania