II SA/Op 336/16
PostanowienieWSA w Opolu2017-02-06
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu należy zastosować w sytuacji, gdy w trakcie postępowania sądowego weszło w życie nowe rozporządzenie w tej sprawie?Ratio decidendi
W przypadku zmiany rozporządzenia dotyczącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w trakcie postępowania sądowego, do czynności podjętych w pierwszej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe, a do czynności w drugiej instancji (np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) stosuje się przepisy nowego rozporządzenia. Koszty są ustalane na podstawie odpowiednich przepisów, z uwzględnieniem stawek minimalnych i maksymalnych oraz nakładu pracy pełnomocnika.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał wniosek adwokata o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Pełnomocnik został ustanowiony dla skarżącej w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Opolskiego o wymeldowaniu. Sąd oddalił skargę, a pełnomocnik złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wnioskując o zasądzenie kosztów pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat A. A. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B. G., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (w tym VAT 82,80 zł).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat A. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: przyznać adwokat A. A. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej B. G., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 21 września 2016 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił B. G. adwokata z urzędu, w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia 9 maja 2016 r., nr [...]. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu, na pełnomocnika skarżącej została wyznaczona adwokat A. A., wykonująca zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...], przy ul. [...].
Pełnomocnik reprezentowała skarżącą na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r., na której oddalono skargę i następnie złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia zapadłego w sprawie wyroku. Pismem procesowym z dnia 16 stycznia 2017 r., złożyła także opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie. Zarówno na rozprawie, jak również w opisanej opinii pełnomocnik wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Oświadczyła także, że koszty nie zostały pokryte ani w całości, ani w części. W aktach sprawy znajduje się notatka sędziego sprawozdawcy, że brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że ww. opinia nie została sporządzona z zachowaniem zasad należytej staranności (k-87 akt).
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia regulują natomiast przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) oraz z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1714). Konieczność zastosowania dwóch rozporządzeń regulujących kwestię wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu wynika z faktu, że podczas trwania postępowania sądowego w sprawie, weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 r. nowe rozporządzenie uchylające dotychczasowe unormowania. Stosownie do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., wyrok został wydany w dniu 24 listopada 2016 r., a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożona została w dniu 16 stycznia 2017 r. Do czynności pełnomocnika podjętych w pierwszej instancji będą miały zatem zastosowanie dotychczas obowiązujące regulacje, działania pełnomocnika podjęte w ramach drugiej instancji (złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) zostaną natomiast ocenione na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia. Na taki sposób zastosowania rozporządzeń wskazują przepisy § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., które kwalifikują sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynność wykonaną w ramach drugiej instancji.
Stosownie więc do § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl natomiast § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 480 zł. Przepis ten ma zatem zastosowanie w sprawie, z uwagi na jej przedmiot, jakim jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania.
Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W ocenie referendarza, brak jest w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., mających uzasadniać przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wobec tego, za czynności podjęte w ramach pierwszej instancji przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł, a na zasadzie § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., kwotę tę podwyższono o wielkość podatku od towarów i usług, wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, czyli o 55,20 zł.
Co do czynności pełnomocnika polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z dnia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie więc do treści § 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1) w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
c) w innej sprawie - 240 zł.
Niniejsza sprawa, należy do kategorii "innych spraw", a zatem zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., opłata w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł. Adwokat A. A. prowadziła bowiem, co podnoszono wyżej, sprawę także w pierwszej instancji postępowania. W ocenie referendarza, brak jest ponadto okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., mających uzasadniać przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wobec tego, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 120 zł, a na zasadzie § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., kwotę tę podwyższono o wielkość podatku od towarów i usług, wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, czyli o 27,60 zł.
Mając na względzie powyższe, łączne wynagrodzenie adwokat A. A. przyznano w wysokości 442,80 zł, w tym podatek VAT: 82,80 zł, co referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło