II SA/Op 337/04

WyrokWSA w Opolu2005-04-14

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Elżbieta Naumowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., czy też powinien rozpoznać sprawę co do istoty?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Uzasadnienie decyzji kasacyjnej nie wykazało, dlaczego nie było możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a., co stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Ponadto, organ odwoławczy nie wykazał, w jaki sposób skarżący dopuścili się nieprawidłowości, ani nie sprecyzował, jakie konkretnie nieprawidłowości wymagają wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji, co narusza zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz rozszerzającą interpretację art. 138 § 2 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżący A. i B. D. złożyli wniosek o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia, uznając, że projektowana instalacja nie stanowi samodzielnej całości funkcjonalnej z uwagi na brak rozwiązań dotyczących komina. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących stron postępowania i błędne zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk - spr. asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant: st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. D. i B. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących A. i B. D. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 33 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), odmówił A. i B. D. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę: obejmującą wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej wraz z montażem pieca gazowego dwufunkcyjnego w mieszkaniu nr [...], w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w O., położonym na działce nr A km. [...] obręb [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja została wydana w wyniku rozpatrzeniu wniosku z dnia 26 marca 2004 r., złożonego przez wymienionych, w tym przypadku będących inwestorami. Organ wskazał, że do wniosku załączony został projekt budowlany wewnętrznej opracowany przez T. J., który nie zawierał rozwiązań projektowych sposobu wykonania w istniejącym kominie dwóch przewodów: kominowego i spalinowego, niezbędnych według opinii kominiarskiej nr 0037 z dnia 13 lutego 2004 r. Ponadto organ stwierdził, że wnioskowany zakres inwestycji nie obejmujący wymienionych rozwiązań projektowych komina, nie jest takim zakresem, który po wykonaniu będzie stanowił samodzielną całość funkcjonalną. Uznał, że gdyby z jakichś powodów stało się niemożliwe uzyskanie pozwolenia na budowę wkładów kominowych, niemożliwe stanie się podłączenie projektowanego kotła gazowego, a w konsekwencji użytkowanie wykonanej według przedstawionej dokumentacji instalacji. Podkreślił, że z treści art. 33 ust. l Prawa budowlanego wynika, iż pozwolenie na budowę winno dotyczyć całego zamierzenia budowlanego lub takiej jego części, która może samodzielnie funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem, a w rozstrzyganej sprawie warunek ten nie został zachowany. Organ dodał, że został powiadomiony pismem z dnia 10 maja 2004 r. przez M. i E. Z. o wykonaniu przez wnioskodawców przedmiotowej inwestycji i dlatego przekazał sprawę według właściwości do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. celem zbadania i załatwienia sprawy. Od powyższej decyzji obszerne odwołanie wnieśli A. i B. D. W uzasadnieniu na wstępie podali, iż we wcześniejszym wniosku, z dnia 22 grudnia 2003 r. wnieśli o pozwolenie na budowę, które obejmowało prace polegające na montażu dwóch wkładów kominowych w celu podłączenia instalacji ogrzewania gazowego oraz prace polegające na zburzeniu ścianki, czyli zlikwidowaniu logii znajdującej się wewnątrz mieszkania i takie pozwolenie otrzymali, jednakże z uwagi na skargę sąsiada, sprawa nadal się toczy, co podkreślili skarżący, nie ma znaczenia w tej sprawie. Następnie, do tego samego organu, zwrócili się z wnioskiem z dnia 26 marca 2004 r., o pozwolenie na budowę wewnętrznej instalacji sieci gazowej wraz z montażem pieca gazowego dwufunkcyjnego w przedmiotowym mieszkaniu nr [...], w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w O. Jednakże stwierdzili, że bezpodstawnie organ odmówił skarżącym udzielenia pozwolenia, a argumentację zawartą w uzasadnieniu, skarżący uznali za absurdalną, nielogiczną i nieracjonalną z pominięciem rzeczywistej woli stron tego postępowania tj. inwestorów, ponadto kierowanie się nieuzasadnionymi przesłankami. Skarżący wywodzili, iż organ I instancji naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego z art. 7, art. 8 i art. 9 kpa. Uznali, że wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego świadczy o niezrozumieniu treści tego przepisu. Podkreślili, że zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, oraz w rozumieniu technologicznym i prawnym wnioskowana instalacja jest w stanie funkcjonować samodzielnie, stąd brak było podstaw do wydania negatywnej decyzji z podanej przez organ przyczyny. Ponadto bezpodstawne zdaniem skarżących było stwierdzenie organu o braku rozwiązań projektowych dot. wkładów kominowych, bowiem komin, jak wykazywano, był objęty innym wnioskiem i postępowaniem przed tym samym organem. Dodali, że z uwagi na fakt, że instalacja wewnętrzna pozostaje w obrębie nieruchomości, stanowiącej własność inwestora, w tym przypadku skarżących, zatem stroną wnioskowanego postępowania winni pozostać wyłącznie właściciele przedmiotowego lokalu czyli małżonkowie A. i B. D., bowiem tylko oni znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu, z czym związany jest status strony, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, a nie ogólnej definicji strony z kpa. Podkreślili, że organ nie wskazał, na czym się oparł dopuszczając w charakterze stron pozostałych mieszkańców tego wielorodzinnego domu oraz sąsiedniego, którzy tworzą jedna wspólnotę mieszkaniową. Działanie organu uznali za sprzeczne z treścią art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zawierającego samodzielną definicję strony w postępowaniu administracyjnym, w przedmiocie pozwolenia na budowę. Na powyższe, skarżący przywołali stosowne komentarze do Prawa budowlanego, artykuły na ten temat oraz orzeczenia sądowe w zakresie oświadczenia wspólnoty mieszkaniowej i jego skuteczności. Dodatkowo podnieśli kwestię terminowości załatwiania przedmiotowej sprawy, oraz podpisu organu na zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że nieprawidłowością w przedmiotowej sprawie było przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 33 ust. l Prawa budowlanego, bowiem jest to przepis informujący, że pozwolenie na budowę powinno dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, natomiast nie może stanowić samodzielnej podstawy do udzielenia odmowy. Dodał, że jeżeli organ uznał, że projektowana instalacja gazowa nie może samodzielnie funkcjonować (bez zamontowania wkładów kominowych), winien na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, wezwać inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydać decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę. Podał, że zachodzi również konieczność wyjaśnienia spornej kwestii przedłożenia opinii kominiarskiej, stwierdzając, iż obowiązek przedłożenia opinii wynika z art. 33 ust. l pkt. l Prawa budowlanego. Żądanie opinii kominiarskiej przez organ I instancji w omawianej sprawie było niezbędne, w zakresie wskazania sposobu podłączania pieca do przewodów kominowych, w celu zapewnienia wymaganej wentylacji pomieszczenia i nie powodując utrudnień w korzystaniu z tego przewodu innym użytkownikom tej części budynku. Natomiast opinia kominiarska o prawidłowości jego wykonania i możliwości dopuszczenia przewodów kominowych do użytkowania, może być wydana po jego wybudowaniu i przeprowadzeniu stosownych badań, przez uprawnionego mistrza kominiarskiego. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że słusznie zauważyli skarżący, iż strony postępowania nie można ustalać przyjmując, że każdy właściciel będący członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej jest stroną. Sprawy te unormowane są w artykule 28 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Praw o budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, który to przepis stanowi, że stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Natomiast obszar oddziaływania obiektu został określony w art. 3 ust. pkt 20 i należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W omawianym przypadku należałoby ograniczyć strony postępowania do kręgu właścicieli korzystających z przebudowywanego przewodu kominowego, przy założeniu, że inwestycja obejmuje wykonanie instalacji gazowej i montaż wkładów kominowych. Organ dodał, że w sprawie tej należy również wyjaśnić rozbieżności jakie stwierdzono w protokole oględzin z dnia 28 maja 2004 r., w którym zapisano cyt. "...zamontowano jedynie piec gazowy JUNKERS", natomiast w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 14 czerwca 2004 r. nr [...] zapisano cyt. "..piec gazowy dwufunkcyjny został podłączony do instalacji gazowej". Sprawa ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, ponieważ podłączenie pieca do instalacji gazowej należy rozważyć w kategorii samowoli budowlanej. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że w postępowaniu organu I instancji stwierdzono liczne uchybienia, które wymagają przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Ponadto organ odwoławczy podał, że w sprawie przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...] (likwidacja loggi i rozbiórka ściany oraz montaż dwóch wkładów kominowych), została wydana decyzja przez organ i i II instancji i wskazane jest, aby obydwie sprawy rozpatrzyć razem w ponownie podjętym postępowaniu i wydać w tej sprawie jedno rozstrzygnięcie. W obszernej skardze złożonej przez A. D. i B. D., skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji drugiej instancji w całości lub jej uchylenie oraz stwierdzenie nieważności decyzji pierwszej instancji w części uznającej za strony innych uczestników niż inwestor. Skarżący sformułowali następujące zarzuty: - rażące naruszenie art. 3 pkt. 20 w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę przysługuje M. i E. Z. oraz innym właścicielom mieszkań - członkom wspólnoty ul. [...] i [...] w O., - rażące naruszenia art. 33 ust. 2 pkt l prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, iż zasięganie opinii kominiarskiej przez inwestora jest obowiązkowe, - rażące naruszenie art. 138 w związku z art. 136 kpa poprzez błędne ustalenie, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, - naruszenie art. 107 kpa, poprzez nie sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego, - naruszenie art. 6, 7, 8, 9 oraz 10 kpa, - naruszenie art. 35 kpa poprzez nie wydanie decyzji niezwłocznie. W uzasadnieniu skargi powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu, a ponadto podnieśli, że organ odwoławczy pomimo uwzględnienia odwołania w całości, jak stwierdził, nie odniósł się do zarzutów i wniosków w nim zawartych. Dotyczy w szczególności braku wskazania z jakich przepisów odrębnych, wyprowadzone zostały ograniczenia co do planowanych robót budowlanych, z których wynika uprawnienie pozostałych właścicieli mieszkań do bycia stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy z przedłożonej dokumentacji przez inwestora wynikało o dochowaniu wszelkich przepisów, w tym odległości jak również zgodę wspólnoty, która w tej sprawie zdaniem skarżących była zbędna. W tym przedmiocie zacytowane zostały przez skarżących wypowiedzi dot. istoty i okoliczności włączenia lub ograniczenia osób mogących posiadać przymiot strony w świetle znowelizowanych przepisów Prawa budowlanego. Ponadto skarżący zarzucili, że decyzja Wojewody rażąco naruszyła art. 33 ust. 2 pkt. l Prawa budowlanego, poprzez błędne uznanie, iż zasięganie opinii kominiarskiej przez inwestora jest obowiązkowe, bowiem wykazywali, że nie ma przepisów szczególnych, które wymagają opinii kominiarskiej przy budowie wewnętrznej instalacji gazowej, zatem wskazywanie na ich żądanie jest nadużyciem organu. Stąd bezpodstawne jest zakwalifikowanie tej kwestii (opinii kominiarskiej) do spraw "wymagających wyjaśnienia przez organ I instancji", po skorzystaniu z art. 138 § 2 kpa. Skarżący zaakcentowali, że organ odwoławczy stwierdził jedynie, bez jasnego uzasadnienia, iż postępowanie niniejsze wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (pomimo 8 miesięcznego ciągnącego się załatwiania) w znacznej części, nie wykazując tej "znacznej część" w rozumieniu przepisów kpa, w sytuacji gdy orzecznictwo i doktryna wskazuje na wyjątkowe przypadki do stosowania art. 138 § 2 kpa. Tylko jedną faktyczną kwestię wymagającą wyjaśnienia przez organ I instancji mogłoby stanowić rzekomo wszczęte prace budowlane, ale i tą okoliczność mógł sprawdzić organ II instancji, bowiem rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym należy ustalić stan sprawy i orzec również co do istoty. Zdaniem skarżących była to ignorancja organu II instancji, co spowodowało naruszenie podstawowych zasad kpa oraz art. 35 § l i 2 kpa poprzez nie wydanie jej w terminie, bowiem nie była szczególnie skomplikowana, skoro organ nie prowadził żadnego postępowania dowodowego ani czynności wyjaśniających. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W pismach procesowych skierowanych do Sądu, strony podtrzymywały dotychczasowe stanowiska w sprawie, a uczestnik postępowania E. Z. optował za nie udzieleniem pozwolenia inwestorom, wskazując na stan zdrowia żony i jego mieszkania a spowodowanego zachowaniem skarżących, w związku z zamierzoną inwestycją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygają spory kompetencyjne i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa wyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym, podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270). Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym rozważa prawo obowiązujące w dniu jej wydania jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu (...), sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, że sąd powinien wybrać właściwy, przewidziany w przepisach art. 145 – 150 tej ustawy, sposób rozstrzygnięcia skargi, niezależnie od treści skargi, a więc zakresu, w jakim akt został zaskarżony, oraz sformułowanych w niej zarzutów i wniosków. Jedyne ograniczenie możliwości wyboru przez sąd właściwego orzeczenia zawiera, przewidziana w art. 134 § 2, niedopuszczalność wydania przez sąd administracyjny orzeczenia na niekorzyść skarżącego. I to ograniczenie jednak odpada, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu, a zatem w odniesieniu do decyzji, w przypadkach, o których mowa w art. 156 kpa. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji obu instancji, przedmiotową sprawę prowadziły na wniosek strony, w oparciu o przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016). Organ I instancji odmówił wnioskodawcom udzielenia pozwolenia na budowę, w ich mieszkaniu, przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej. Wnioskodawcy nie modyfikowali wniosku, w zakresie przedmiotu zaplanowanych robót. Wnioskiem nie był objęty komin, a organ pierwszej instancji odmowę, co do zamierzenia inwestycyjnego wiązał głównie z kominem poprzez brak w rozwiązaniach projektowych wykonania w nim dwóch przewodów, co zadecydowało o motywach odmowy, iż instalacja wewnętrzna po wykonaniu nie stanowiłaby samodzielnej całości funkcjonalnej. Rozstrzygnięcie negatywne organ oparł na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa budowlanego. Skarżący akcentowali, że sprawa komina, ściany i loggi objęta była innym, odrębnym postępowaniem, przed tym samym organem z ich wniosku, wskazując znak sprawy administracyjnej. Przy tak sprecyzowanym żądaniu, organ odwoławczy na zasadzie art. 138 § 2 kpa, uchylił decyzję I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (art. 15 kpa), co wskazuje na dwukrotne merytoryczne rozstrzygniecie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Zadaniem organu administracji, w tym organu odwoławczego, nie jest zatem kontrola decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu swej decyzji.(zob. np. teza pierwsza wyroku NSA OZ w Łodzi z 29 kwietnia 1999 r., I S.A./Łd 112/98 – LEX nr 37240: wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1313/98 – LEX nr 48725). W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy uznał, że postępowanie z wniosku skarżących wymaga wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji w znacznej części, stąd wydał orzeczenie kasacyjne. Dokonując oceny decyzji kasacyjnej należy w pierwszej kolejności zasygnalizować okoliczności wskazane przez organ odwoławczy do "przeprowadzenia postępowania w znacznej części". Organ stwierdził, że decyzję oparto na niewłaściwym przepisie, nie umieszczając żadnych sugestii w tej kwestii. Ponadto wskazał, że należałoby wezwać skarżących do uzupełnienia stwierdzonych nieprawidłowości, bez wykazywania czy i jakich skarżących nieprawidłowości dopuścili się przy składaniu wniosku, bowiem w odwołaniu potwierdzali i wykazywali żądanie objęte wnioskiem, którego organ I instancji nie negował i skarżący również. Skoro jednoznacznie skarżący wskazywali w odwołaniu, że komin nie był objęty wnioskiem, stąd stwierdzenia, a nie sugestie organu odwoławczego w przedmiocie opinii kominiarskiej odbiegały od stanu faktycznego sprawy. Również w przedmiocie kręgu i statusu stron, rozważania organu odwoławczego nie odnosiły się do zamierzenia inwestycyjnego objętego tym postępowaniem tj. wewnętrzną instalację gazową, lecz wskazywały na powiększony zakres inwestycyjny o komin, stąd zasugerowano ograniczenie stron do właścicieli korzystających z przebudowanego komina. Jak z powyższego wynika, przywołane okoliczności wskazują na naruszenie zasady prawdy obiektywnej – art. 7 kpa, w zakresie nie podejmowania postępowania wyjaśniającego oraz poprzez przyjęcie rozszerzającej interpretacji regulacji wynikającej z art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy zobligowany jest do przestrzegania wszystkich zasad postępowania, w tym postępowania wyjaśniającego, bowiem uprawnienia kasacyjne tego organu mają charakter wyjątkowy – zasadą powinno być orzekanie co do istoty sprawy, na co zwraca uwagę szerokie orzecznictwo oraz doktryna. Wskazać należy, że organ odwoławczy wydając decyzje kasacyjną na podstawie art. 138 § 2 kpa, jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji dlaczego nie jest możliwe uzupełnienie postępowania dowodowego w trybie art. 136 (wyrok SN z 9 czerwca 1999 r., IIIRN7/99-OSNAP 2000, nr 9, poz.338). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kwestię tą pominięto, co potwierdza, iż organ naruszył art. 107 § 3 kpa, na co również zwrócili uwagę skarżący. Rozpoznając przedmiotową sprawę, Sąd identyfikuje się z następującym stwierdzeniem zawartym w wyroku NSA w Łodzi, I SA/Ł d 704/97, z dnia 23 stycznia 1998 r.,- LEX nr 31770, "Decyzja z art. 138 § 2 kpa (pomimo wynikających z tegoż przepisu odrębności) jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 107 (w tym również i 107 § 3) kpa (w zw. z art. 140 kpa). Decyzja ta winna więc odzwierciedlać proces subsumpcji prawa (materialnego lub procesowego) w postępowaniu odwoławczym. Jest to niezwykle ważne, ponieważ z decyzji właśnie (a więc również i decyzji odwoławczej) strona uzyskuje wiedzę o swojej sytuacji prawnej w zakresie prawa materialnego i procesowego i decyzję tę poddaje kontroli - własnej lub (i) innego właściwego organu państwowego w adekwatnym postępowaniu prawnym. Właściwe uzasadnienie decyzji (jako jej immanentnego składnika) jest więc istotne dla strony jak i dla organu, który decyzję tę ma wykonywać lub kontrolować." Jeżeli skarżący utrzymywali, że wniosek i ich żądanie dotyczy instalacji wewnętrznej, to organ odwoławczy winien wskazać w uzasadnieniu decyzji, w jakim celu winni zostać wezwani do usunięcia nieprawidłowości, ale również do organu II instancji należy ocena, czy nieprawidłowości we wszczętym postępowaniu na żądanie strony wystąpiły, a ponadto taką okoliczność należało rozważać przy ewentualnym zastosowaniu art. 136 kpa. W postępowaniu prowadzonym przez organ, nie może być pominięta istotna kwestia w sprawie tj. ustalenie podmiotów o statusie stron tego postępowania. Zwrócić należy uwagę, że dla potrzeb postępowania uregulowanego przepisami Prawa budowlanego, definiuje się odmiennie pojęcie strony, niż czyni to art. 28 kpa. Przepis natomiast art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego zawiera swoją, oddzielną definicję strony, która uczestniczy w sprawie pozwolenia na budowę tj. inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar oddziaływania obiektu zgodnie z art. 3 pkt. 20 prawa budowlanego jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Jednakże idąc za poglądem zawartym w komentarzu do Prawa budowlanego autorstwa J. Siegenia (wyd. C.H. Beck, Warszawa 2003, str. 207), zwracając uwagę na przepis ".. art. 5 ust. 1 pkt. 9, obiekt budowlany należy projektować i budować, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich. Obszar oddziaływania obiektu jest więc wyznaczony przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, i który należy uwzględnić przy projektowaniu i budowie obiektu". Dlatego organy wydające decyzje, w każdym przypadku winny rozważać obszar oddziaływania, który staje się wyznacznikiem w zakresie statusu stron, zindywidualizowanego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, czego zabrakło w rozpoznawanej sprawie. Ponadto, zauważyć należy, że podnoszony zarzut przez skarżących o przewlekłości postępowania administracyjnego, wymaga jego odrębnego postępowania, stąd w rozpoznawanej sprawie nie może być przedmiotem rozważań. Dodać wypada, że organy rozpatrujące niniejszą sprawę, mogły skorzystać z materiałów inspekcji budowlanej, natomiast wskazania do weryfikacji ustaleń inspekcji były bezpodstawne. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przywołanych przepisów postępowania. Wada decyzji organu drugiej instancji winna być usunięta w trybie art. 138, a wskazania, co do dalszego postępowania odwoławczego wynikają wprost z podanych wyżej okoliczności. Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja wydana zostało z naruszeniem przepisów postępowania, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach uzasadnia przepis art. 200 powołanej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło