II SA/Op 339/07
WyrokWSA w Opolu2007-11-29
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Teresa Cisyk, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej o uznaniu poborowego za zdolnego do zasadniczej służby wojskowej z kategorią zdrowia "A" została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewłaściwe uzasadnienie i nierozpatrzenie wszystkich istotnych dowodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 K.p.a. (wymogi uzasadnienia decyzji) oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.). Organy nie zebrały i nie rozpatrzyły wyczerpująco materiału dowodowego, nie odniosły się do wszystkich zarzutów strony, a uzasadnienia decyzji były lakoniczne i nie wyjaśniały w sposób wystarczający podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięć. W związku z tym, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., Sąd uchylił obie decyzje.Stan faktyczny
Powiatowa Komisja Lekarska uznała J. Ł. za zdolnego do zasadniczej służby wojskowej z kategorią "A", stwierdzając u niego wielopostaciową dyskopatię. Wojewódzka Komisja Lekarska utrzymała tę decyzję w mocy, mimo że skarżący podnosił, iż doznał poważnego urazu kręgosłupa w wypadku samochodowym, odczuwa bóle i przechodzi rehabilitacje. Skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie opinii lekarskich i niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących oceny zdolności do służby wojskowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej i poprzedzającą ją decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej oraz określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Daria Sachanbińska - spr. Protokolant: st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. Ł. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zmiany kategorii zdolności do służby wojskowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowej Komisji Lekarskiej Nr [...] w O. z dnia [...] 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
W dniu [...] Powiatowa Komisja Lekarska Nr [...] w O., działając na podstawie art. 26 ust. 1 w związku z art. 30a ust. 1-3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 241, poz. 2416 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a., uznała J. Ł. za zdolnego do zasadniczej służby wojskowej z kategorią zdrowia "A". U poborowego stwierdzono stan zdrowia określony w § 62 pkt 1 "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa", stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r., tj. wielopostaciową dyskopatię z cechami stenozy kanału kręgowego i kanałów nerwów rdzeniowych.
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł J. Ł. podnosząc, iż 28 sierpnia 2005 r. uczestniczył w wypadku samochodowym, w wyniku którego doznał poważnego urazu kręgosłupa. Przeszedł w związku z tym liczne rehabilitacje, obecnie oczekuje na kolejne. Podkreślił, że od czasu wypadku odczuwa bóle kręgosłupa i prawnej nogi, co powoduje, że zażywa leki przeciwbólowe.
W wyniku rozpoznania odwołania Wojewódzka Komisja Lekarska w O., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 26 ust. 1 i art. 30a ust. 1-3 cyt. wyżej ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, w związku z "Wykazem chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa" oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymała w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podała, że dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy wezwała odwołującego się do osobistego stawiennictwa na posiedzenie dniu 9 maja 2007 r. i przeprowadziła z nim wywiad. Wskazała, iż zapoznała się także z dokumentacją znajdującą się w aktach sprawy i podała, że w opinii Izby Przyjęć J. Ł. doznał tylko stłuczenia kręgosłupa, tomograf komputerowy wykazał pogłębioną lordozę lędźwiową i dyskopatię wielopoziomową, a konsultacja u neurologa - na którą Komisja skierowała poborowego - wykazała objawy korzeniowe bólowe Mackiewicza i Laseque'a ujemne. Podsumowując, Wojewódzka Komisja Lekarska stwierdziła, że w oparciu o dokumentację medyczną, przeprowadzone badania oraz wywiad z poborowym, podtrzymuje orzeczenie organu pierwszej instancji, stwierdzające u poborowego stan zdrowia zgodny z § 62 pkt 1 "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa" - przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe z okresowymi zaostrzeniami.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu złożył J. Ł., zarzucając, iż Wojewódzka Komisja Lekarska naraża go na wykonywanie obowiązków obrony, które stanowić mogą zagrożenie dla jego zdrowia, albowiem choroby na jakie cierpi wykluczają intensywne ćwiczenia i wymagają specjalistycznych rehabilitacji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów ujętych w załączniku Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r., w szczególności nie uwzględniono opinii dr S., który wskazał, że jako pierwszy winien mieć zastosowanie § 62 pkt 2 w/w rozporządzenia. Podniósł również niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla jego zdrowia czynników wyłączających zdolność do odbycia służby wojskowej, a to brak rozważenia możliwości zastosowania Rozdziału VIIl § 34 pkt 6 i następnych, dotyczących upośledzenia sprawności ustroju oraz sprawności ruchowej. Ponownie podał, iż 28 sierpnia 2005 r. uległ wypadkowi samochodowemu, w wyniku którego doznał trwałego uszkodzenia kręgosłupa, i podniósł, że od tej pory stan jego zdrowia nie uległ poprawie, gdyż podczas zwiększonego wysiłku fizycznego ciągle doznaje intensywnego bólu oraz mrowienia prawej nogi, co powoduje znaczne ograniczenie jego zdolności ruchowej. Zaznaczył, że jedynie nieznaczną czasową ulgę przynosi mu rehabilitacja, ale przy okazji każdego kolejnego wysiłku fizycznego jej efekty zostają zniweczone i ból powraca. Obawia się, że w wyniku intensywnych ćwiczeń wojskowych jego stan zdrowia może ulec pogorszeniu, tj. że nastąpi proces zwyrodnieniowy kręgosłupa, który może doprowadzić do nieodwracalnych zmian. Wskazał na brak możliwości rehabilitacji podczas służby. Wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego: zaświadczenia Specjalistycznej Prywatnej Praktyki Lekarskiej dr n.med. D. Ł. z dnia 8 czerwca 2007 r.; kopii zaświadczenia dr S. z dnia 16 maja 2007 r.; badania MR kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z dnia 1 marca 2006 r.; zaświadczenia o uczęszczaniu na zabiegi rehabilitacyjne w Przychodni Rehabilitacyjnej NZOZ A z dnia 31 maja 2007 r.; zaświadczeń z dnia 7 października 2005 r., 19 maja 2006 r., 16 grudnia 2006 r., o uczęszczaniu na zabiegi fizjoterapeutyczne do Zakładu Usprawnienia Leczniczego Wniósł również o rozważenie ewentualnej możliwości powołania biegłych sądowych z zakresu neurochirurgii i neurologii.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzka Komisja wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniosła argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Powtórzyła też, iż na podstawie przedstawionej dokumentacji medycznej, przeprowadzonego badania oraz wywiadu z poborowym wydała orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, bowiem nie znalazła podstaw do zmiany tego orzeczenia. Wskazała, że stwierdzone schorzenia nie mają wpływu na orzeczony stopień zdolności do służby wojskowej, dlatego też została orzeczona kategoria zdrowia "A". W jej ocenie, stosując się do art. 7 K.p.a., podjęła wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz stosownie do art. 77 § 1 K.p.a. spełniła obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie, wskazując ponadto, że w dniu 13 lipca 2007 r. w wyniku wykonywania obowiązków pracowniczych związanych z przenoszeniem monitorów doznał bólów kręgosłupa, w następstwie czego był hospitalizowany. Okazał Sądowi do wglądu kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 13 lipca 2007 r. z Wojewódzkiego Specjalistycznego Zespołu Neuropsychiatrycznego w O. - Oddział Neurologii dla Dorosłych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
W myśl przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związane - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny, sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia, będącego przedmiotem tej oceny, pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonego orzeczenia oraz objętego rozpoznaniem Sądu - na podstawie art. 135 P.p.s.a. - orzeczenia organu pierwszej instancji wykazała, że podjęto je z naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności Sąd przeprowadził kontrolę zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność i stwierdził, że badane orzeczenia nie są dotknięte tymi wadami. Następnie, z uwagi na fakt, iż stwierdzenie naruszenia prawa materialnego, stanowiące w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. podstawę do uchylenia decyzji, może być dokonane dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, Sąd dokonał kontroli zachowania przepisów procedury administracyjnej i uznał, że wydane decyzje naruszają art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż w sprawach zaliczenia poborowego do określonej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej mają zastosowanie przepisy K.p.a., normujące zasady i tryb postępowania. Orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej oraz Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, oprócz oceny konkretnej sprawy z punktu widzenia medycznego, powinno spełniać jednocześnie wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnych, a nadto organy winny przy orzekaniu uwzględnić zasady rządzące postępowaniem administracyjnym, w tym ogólne zasady wynikające z treści art. art. 7, 8, 10 i 11 K.p.a. oraz zasady dotyczące postępowania dowodowego. Zatem, orzeczenia wydane w niniejszej sprawie winny spełniać standardy wskazane w art. 107 § 1 K.p.a., a więc zawierać oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania aktu, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od decyzji odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Ponieważ ustawa o powszechnym obowiązku obrony RP, ani też wydane na jej podstawie rozporządzenia wykonawcze nie precyzują, jakie elementy winno zawierać uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej, należy w tym zakresie stosować przepis art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Pamiętać należy, że właściwe uzasadnienie prawne i faktyczne stanowi ważny element każdej decyzji administracyjnej, jest jej integralną częścią a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Motywy decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. stanowi realizację w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania, określonej w art. 11 K.p.a.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy przypomnieć należy, iż Powiatowa Komisja Lekarska uznała J. Ł. za zdolnego do pełnienia służby wojskowej i ustaliła poborowemu kategorię zdrowia "A". W uzasadnieniu stwierdziła występowanie u J. Ł. schorzenia określonego w § 62 pkt 1 "Wykazu chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do czynnej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa" - zwanego dalej Wykazem, stanowiącego załącznik Nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 151, poz. 1595 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem, które określiła jako "wielopostaciową dyskopatię z cechami stenozy kanału kręgowego i kanałów nerwów rdzeniowych". Wywodziła, że stwierdzone nieprawidłowości nie powodują przeciwwskazań do odbycia zasadniczej służby wojskowej. Wyjątkowa lakoniczność uzasadnienia tego orzeczenia, ograniczająca się jedynie do podania numeru i punktu paragrafu, z rozpoznaniem: "wielopostaciowa dyskopatia z cechami stenozy kanału kręgowego i kanałów nerwów rdzeniowych", podczas gdy przepis ten wskazuje na "przewlekłe zespoły bólowe korzeniowe, korzeniowo-nerwowe, splotów nerwowych, nerwobóle pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi zaostrzeniami", nie spełnia wymogów jakie płyną z treści art. 107 § 3 K.p.a. Otóż, jak Sąd wskazał już powyżej, uzasadnienie (faktyczne i prawne) decyzji spełnia doniosłą rolę, gdyż objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Tłumaczy stronie powody, dla których nie uwzględniono jej żądań, i dla których zapadło rozstrzygnięcie o określonej treści. Powoduje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w drodze administracyjnej i sądowej. Wydane w sprawie orzeczenie Powiatowej Komisji Lekarskiej nie wyczerpuje wskazanych wyżej przesłanek, zważywszy chociażby na inne zapisy § 62 Wykazu, ujęte w punktach 2 i 3, które określają podobne schorzenia, lecz o różnym stopniu nasilenia. Prawidłowe, pełne uzasadnienie wystąpienia przesłanek upoważniających do zastosowania konkretnego punktu § 62 Wykazu wydaje się tym bardziej konieczne, zważywszy na okoliczność, że do poszczególnych punktów przyporządkowana jest inna kategoria zdrowia. Ta sama uwaga dotyczy orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, która w sposób podobny, bo równie lakoniczny, uzasadniła swoje rozstrzygnięcie. Przypomnieć należy, iż w uzasadnieniu wskazała, że w opinii Izby Przyjęć J. Ł. doznał tylko stłuczenia kręgosłupa, tomograf komputerowy wykazał pogłębioną lordozę lędźwiową i dyskopatię wielopoziomową, a konsultacja u neurologa - na którą Komisja skierowała poborowego - potwierdziła objawy korzeniowe bólowe Mackiewicza i Laseque'a ujemne.
W pierwszej kolejności zwrócić uwagę należy na fakt, że pomimo, iż J. Ł. wskazywał już w postępowaniu przed organem pierwszej instancji na uraz kręgosłupa oraz schorzenia prawej nogi, jakich doznał w przebytym wypadku samochodowym, na dowód czego przedłożył Historię Choroby Oddziału Ratunkowego Gabinetu Ortopedycznego, organ pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do powyższej kwestii. W trakcie postępowania odwoławczego skarżący przedłożył wyniki badania kręgosłupa (wykonane przy pomocy tomografu komputerowego), w których stwierdzono pogłębienie lordozy lędźwiowej oraz współistniejącej skoliozy kręgosłupa lędźwiowego oraz ostre ustawienie kości krzyżowej a także wielopoziomową dyskopatię, zmiany zwyrodnieniowo-wytwórcze w obrębie stawów międzykręgowych oraz krawędzi trzonów, a także pogrubienie wiązadeł międzywyrostkowych, lecz organ drugiej instancji w ogóle ich nie omówił i nie przedstawił własnej oceny stwierdzonych schorzeń w kontekście ich ewentualnego wpływu na zdolność do pełnienia służby wojskowej. Tymczasem, jak słusznie zostało podniesione w złożonej do tut. Sądu skardze, w Rozdziale VIII Wykazu - w § 34 w punktach od 1 do 11 zostały przewidziane różne schorzenia kręgosłupa z podziałem na nieupośledzające, nieznacznie upośledzające, upośledzające oraz znacznie upośledzające sprawność organizmu. Odnotowania również wymaga, że J. Ł. już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podnosił, iż od momentu wypadku samochodowego przebytego w dniu 28 sierpnia 2005 r. przeszedł liczne rehabilitacje i aktualnie oczekuje na następne, jednak organ odwoławczy przemilczał te kwestie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że postępowanie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej powinno odpowiadać standardom procedury administracyjnej, do których należy obowiązek ustalenia stanu faktycznego, wynikający z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 K.p.a., co nakazuje organowi podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest art. 77 § 1 K.p.a., który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, oraz art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem w sytuacji, gdy poborowy w złożonym odwołaniu podnosił, że w związku ze wskazywanym schorzeniem przechodził liczne rehabilitacje i oczekuje na następne, organ winien wezwać go o okazanie dokumentacji potwierdzającej te twierdzenia, a następnie zająć stanowisko w decyzji, czy brak możliwości odbywania dalszej rehabilitacji może negatywnie wpłynąć na stan zdrowia poborowego. Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty i żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 sierpnia 1999 r., IV SA 1167/97, LEX nr 47913 i wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., IV SA 385/87). W niniejszej sprawie elementu tego zabrakło.
Ponadto, orzekające w sprawie organy administracji nie wyjaśniły, czy odbywanie zasadniczej służby wojskowej, a w tym wykonywanie obowiązkowych ćwiczeń wojskowych, może wpłynąć na pogorszenie stanu zdrowia poborowego. W doktrynie natomiast słusznie podkreśla się, że strona ma prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji, bowiem w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów przed organem odwoławczym, jak i przed sądem administracyjnym (J. Zimmermann, glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1997 r., sygn. akt V SA 1512/96, OSP 1998, z. 2, poz. 29).
W dalszych rozważaniach wskazać należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1a ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 241, poz. 2416 ze zm.) J. Ł. został skierowany na badanie specjalistyczne do Poradni Neurologicznej, które odbyło się 16 maja 2007 r. Wojewódzka Komisja Lekarska wykorzystała fragment zaświadczenia neurologa odnośnie objawów korzeniowych bólowych Mackiewicza i Laseque'a (ujemne), natomiast kompletnie pominęła tę część tego samego zaświadczenia, gdzie lekarz specjalista rozpoznał u J. Ł. subiektywny zespół bólowy lędźwiowy, korzeniowy prawostronny i zaproponował zakwalifikowanie powyższego schorzenia do § 62 pkt 2 Wykazu, ewentualnie do § 62 pkt 1. W tym miejscu przypomnieć trzeba, że po myśli art. 30a ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, orzeczenie o zaliczeniu danej osoby do odpowiedniej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych. Jak słusznie zarzucił skarżący, Komisja w ogóle nie odniosła się do powyższej opinii, wskazującej - w pierwszej kolejności - na zastosowanie pkt 2 § 62 Wykazu. W niniejszej sprawie ma to o tyle istotne znaczenie, że schorzenie polegające na "przewlekłych zespołach bólowych korzeniowych, korzeniowo-nerwowych, splotów nerwowych, nerwobólach pojedynczych lub licznych nerwów z okresowymi zaostrzeniami" uregulowane zostały w Wykazie w dwóch stopniach zaawansowania, od czego uzależniona została kwalifikacja do określonej kategorii zdrowia. I tak, w pkt 1 § 62 wykazu przewidziano okresowe zaostrzenia omawianych schorzeń, kwalifikując je do kategorii zdrowia "A", natomiast w pkt 2 § 62 Wykazu wskazano na częste zaostrzenia i objawy przedmiotowe schorzeń i zakwalifikowano je do kategorii D. W świetle powyższego, koniecznym zatem było szczegółowe uzasadnienie dokonanego przez Komisję rozpoznania lekarskiego oraz jego kwalifikacji. Zważyć bowiem należy, iż mamy do czynienia z pojęciami niedookreślonymi, jak "okresowe zaostrzenia" i "częste zaostrzenia i objawy przedmiotowe", a tam gdzie przepisy określają stopień schorzenia pojęciami ogólnymi, obowiązkiem Komisji jest dokładnie uzasadnić przyjęcie konkretnego punktu z paragrafu. W przeciwnym razie orzeczenie przybiera charakter niesprawdzalnej wyroczni (patrz: wyrok NSA w Warszawie z 14 grudnia 2000 r., III SA 2042/00, LEX 47321).
Na zakończenie zauważyć przyjdzie, że zgodnie z § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 2006 r. w sprawie komisji lekarskich oraz wynagradzania za udział w ich pracy (Dz. U. Nr 18, poz. 142) komisja lekarska określa zdolność poborowego do czynnej służby wojskowej na podstawie badania stanu jego zdrowia, którego przeprowadzenie dokumentuje w księdze orzeczeń lekarskich. W księdze tej odnotowuje się też wyniki (rozpoznanie) badania poborowego, wyniki badań specjalistycznych lub obserwacji szpitalnej poborowego oraz informacje, które wynikają z zaświadczeń lekarskich i innych dokumentów dotyczących stanu zdrowia, przedstawionych komisji przez poborowego. W niniejszej sprawie, w aktach administracyjnych znajduje się odpis z książki orzeczeń lekarskich Powiatowej Komisji Lekarskiej, brak natomiast wyciągu z książki orzeczeń Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej. Podkreślić należy, że w żaden sposób nie można uznać za prawidłowe udokumentowanie oceny stanu zdrowia poborowego poprzez poczynienie w tym zakresie odręcznych notatek przez Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej, w dodatku na odwrocie odwołania złożonego przez skarżącego.
Wobec stwierdzenia licznych naruszeń przepisów procedury administracyjnej, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., należało uchylić decyzje organów obu instancji. Sąd sygnalizował już wcześniej, że wykazane naruszenia przepisu art. 107 § 3 K.p.a., jakich w rozpoznanej sprawie dopuściły się organy administracji mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisy procedury sądowoadministracyjnej nie wymagają w tym przypadku, aby naruszenie przepisów postępowania miało wpływ na wynik sprawy. Wystarczy uznanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 337). Ponadto, działając w sposób opisany powyżej, organy nie tylko uchybiły przepisowi art. 107 § 3 K.p.a., ale również naruszyły ogólną zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 K.p.a.), zasadę przekonywania strony co do słuszności rozstrzygnięcia poprzez wyjaśnienie przesłanek, którymi się kierowano (art. 11 K.p.a.), oraz zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 § 1 K.p.a.).
Rozstrzygnięcie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a.
Przy ponownym rozstrzyganiu sprawy należy w sposób prawidłowy, opisany wyżej, przeprowadzić postępowanie poprzedzające ustalenie stanu zdrowia poborowego, biorąc pod uwagę również okoliczność, iż J. Ł. w dniu 13 lipca 2007r. był hospitalizowany z uwagi na bóle kręgosłupa. Omówienia wymagają także wyniki przeprowadzonego przez Powiatową Komisję Lekarską badania wzroku poborowego (VOP 1,0 i VOL 1,0), zwłaszcza że do § 13 pkt 1 Wykazu zakwalifikowano "Ostrość wzroku jednego oka lub obu oczu mniejsza niż 0,8 nie mniejsza niż 0,5 bez korekcji szkłami". Dokonane ustalenia winny znaleźć oparcie w wyczerpującym materiale dowodowym, który z kolei musi mieć odzwierciedlenie w treści decyzji. W zależności od liczby stwierdzonych chorób i ułomności koniecznym będzie odniesienie się do treści art. 30a ust. 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącym, że w razie stwierdzenia kilku chorób i ułomności przy określaniu zdolności do czynnej służby wojskowej rozpatruje się łącznie wszystkie ograniczenia spowodowane tymi chorobami i ułomnościami, a osobę badaną można w takim wypadku zaliczyć do niższej kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej, niż wynikałoby to z kategorii zdolności ustalonej dla poszczególnych chorób i ułomności - w takim wypadku decyduje ocena ogólnej sprawności psychofizycznej badanego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło