II SA/Op 339/12
PostanowienieWSA w Opolu2012-07-19
Skład orzekający: Anna Misiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi każdorazowo złożyć stosowny wniosek na urzędowym formularzu, nawet jeśli wcześniej uzyskała zwolnienie w innej sprawie?Ratio decidendi
Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi każdorazowo złożyć wniosek na urzędowym formularzu, nawet jeśli wcześniej uzyskała zwolnienie w innej sprawie. Sytuacja materialna wnioskodawcy musi być oceniana w kontekście konkretnej sprawy, a wcześniejsze postanowienie o zwolnieniu nie jest automatycznie wiążące dla kolejnego postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca R. C. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie odmawiającą przyznania świadczeń z tytułu pracy przymusowej. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego o zwolnieniu w innej sprawie. Referendarz wezwał skarżącą do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, wskazując, że wcześniejsze postanowienie nie jest wiążące. Skarżąca złożyła wniosek, przedstawiając swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz, analizując sytuację materialną skarżącej, uznał, że spełnia ona przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z tytułu pracy przymusowej wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych.
R. C. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń z tytułu pracy przymusowej i zawarła w niej wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych. Jednocześnie poprosiła, aby uwzględnić postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 września 2011 r. wydane w sprawie o sygn. akt II SA/Op 281/11 o zwolnieniu jej z kosztów sądowych w całości.
W związku z tym referendarz sądowy wezwał skarżącą, stosownie do treści art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, do wypełnienia i odesłania urzędowego formularza wniosku PPF. Jednocześnie na podstawie art. 6 P.p.s.a., poinformował skarżącą, że przepisy prawa obowiązujące w postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości zwolnienia jej od kosztów sądowych w niniejszej sprawie o sygn. akt II SA/Op 339/12, na podstawie postanowienia referendarza sądowego WSA w Opolu z dnia 2 września 2011 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Op 281/11. Osoba ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, musi bowiem każdorazowo złożyć stosowny wniosek na urzędowym formularzu i wykazać, że w jej sytuacji materialnej występują przesłanki do zastosowanie wobec niej tej instytucji.
Skarżąca odebrała wezwanie 10 lipca 2012 r. i 13 lipca 2012 r. (data stempla pocztowego), złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek podała, że jest wdową w wieku 85 lat, schorowaną, po [...] i [...], po [...], jest inwalidą II grupy. Na same leki wydaje miesięcznie ponad 300 zł. Bardzo często jest wożona z [...] do kontroli w [...] w poradni onkologicznej. Jej dochody z tytułu świadczeń emerytalnych razem z dodatkiem pielęgnacyjnym wynoszą zaledwie 1300 zł, po opłaceniu stałych kosztów wielokrotnie nie może wykupić przepisanych jej leków, jej ubóstwo narasta, bo wszystko drożeje. Skarżąca podała, że zamieszkuje wraz z córką, ale mieszka samotnie i sama siebie utrzymuje, córka bowiem posiada rodzinę, nie pracuje, a jej dochód ze świadczenia emerytalnego ledwie starcza na utrzymanie własnej rodziny. Skarżąca wskazała, że jej majątek stanowi mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 48 m2, a co miesięczny dochód to 1300 zł brutto z tytułu emerytury. W rubryce nr 11 służącej do wpisywania innych danych, które składający oświadczenie uważa za istotne skarżąca napisała, że prosi o zwolnienie jej z opłat sądowych, bo nie stać jej na ich uiszczenie. Skarga jest konieczna, bo jest ofiarą hitlerowskiego zniewolenia, wysiedlona z posiadanej własności i wywieziona do Generalnej Guberni, a strona pozwana łamiąc prawo odmówiła jej należnego świadczenia pieniężnego według zasad określonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 grudnia 2009 r. Do wniosku załączyła kartę informacyjną leczenia szpitalnego z 7 marca 2012 r. oraz z 16 marca 2012 r. Karty te potwierdzają stan zdrowia skarżącej oraz zawierają zalecenia co do przyjmowania przez nią leków.
Wniosek R. C. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w części poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy w części obejmuje, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje ono we wskazanym zakresie, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i swojej rodziny.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy.
Referendarz sądowy mając na uwadze dane odnośnie sytuacji materialnej wnioskodawczyni zebrane w postępowaniu sądowym o sygn. akt II SA/OP 281/11, w którym zwolniono ją z kosztów postępowania sądowego, uznał, że zgodnie z zasadą ekonomii procesowej, są one pomocne i mogą obrazować orientacyjnie konieczne życiowe wydatki skarżącej. Nie wzywał jej w związku z tym do przesyłania dodatkowych wyjaśnień w tym przedmiocie, a przyjął dane z jej pisma z 20 sierpnia 2011 r., złożonego do sprawy o sygn. akt II SA/Op 281/11. Skarżąca wyjaśniła w nim, że płaci czynsz za mieszkanie 263,14 zł miesięcznie, za gaz płaci 23,18 zł miesięcznie, energia elektryczna to około 20 zł za miesiąc, w ostatnim rozliczeniu była nadpłata, woda, ścieki wywóz nieczystości są wliczone w czynsz. Nie korzysta z pomocy społecznej, nie posiada rachunku bankowego, ani żadnych lokat, aktualny odcinek renty wykazuje jej kwotę netto 1213,57 zł, jest chora na [...], [...], [...], przeszła [...] i [...], jest po [...], ma [...] i II grupę inwalidzka po [...]. Przesłała w załączeniu szereg dokumentów, w tym rachunki potwierdzające wydatki związane z mieszkaniem, kopię przekazu pocztowego odnośnie emerytury, trzy karty leczenia szpitalnego, orzeczenie o przyznaniu drugiej grupy inwalidzkiej, fakturę VAT za lekarstwa z 20 lipca 2011 r. na kwotę 208,84 zł. Dokumenty te potwierdzały dane wskazane w piśmie z 20 sierpnia 2011 r.
Dochód skarżącej wynosi 1213,57 zł netto, po uwzględnieniu kosztów utrzymania mieszkania i lekarstw na życie pozostaje jej około 700 zł. Kwota ta, przy obecnych cenach żywności, środków czystości, czy ubrań i jej zły stan zdrowia, powodujący, że musi pokrywać koszty lekarstw i przejazdów na kontrolę do lekarza w Opolu, nie stwarza zdaniem referendarza możliwości pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku jej utrzymania koniecznego.
Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej uprawnia ją do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącą stan materialny, referendarz sądowy przyjął, że spełnia ona przesłankę przyznania prawa pomocy w części określoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło