II SA/Op 34/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić K. M. adwokata. Pismem z dnia 28 grudnia 2017 r., K. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. W piśmie z dnia 28 grudnia 2017 r. zawarł także wniosek o przyznanie prawa pomocy, wobec czego Sąd przesłał skarżącemu urzędowy formularz wniosku i wezwał do wypełnienia formularza oraz odesłania go do tut. Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 lutego 2018 r., co obrazuje pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki (por.: k-17 akt sądowych). Skarżący za pośrednictwem poczty złożył w dniu 14 lutego 2018 r. (data stempla na kopercie), na urzędowym formularzu, wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Oświadczył, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe wraz z matką, którego źródłami dochodu są zasiłek opiekuńczy, emerytura matki oraz świadczenie pielęgnacyjne, w łącznej wysokości: 1.480 zł netto. Określając stałe zobowiązania i wydatki skarżący wskazał: opłatę za energię elektryczną – 55 zł miesięcznie, opłatę za Internet i telefon – 90 zł, koszty zakupu pielucho-majtek – 92 zł, a także leków – 40 zł. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono ponadto, że skarżący i jego matka ponoszą koszty wyżywienia – od 30 do 35 zł dziennie w zależności od zakupionego towaru spożywczego, wydatki na kupno środków czystości, chemicznych i higienicznych – ok. 70 zł miesięcznie, a pozostałe wydatki są uzależnione: "[...] od potrzeby dnia codziennego". W aktach sprawy znajdują się także kopie przekazów pocztowych potwierdzających wysokość emerytury matki skarżącego oraz wyciągi z jej rachunku bankowego za miesiące: grudzień 2017 r., styczeń i luty 2018 r., bowiem skarżący – według jego oświadczenia – takowego nie posiada. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu, a także przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skoro K. M., z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję w zakresie pomocy społecznej, została zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w punkcie pierwszym sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., w myśl których, referendarz wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne. Wnioskodawca jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie więc do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Uwzględniając powyższe wywody referendarz zważył, że wysokość dochodu rodziny wnioskodawcy kształtuje się na poziomie 1.480 zł, przy wykazywanych niezbędnych wydatkach miesięcznych wynoszących ok. 1.400 zł. Informacje dotyczące sytuacji życiowej skarżącego zostały poparte także stosowną dokumentacją przedłożoną do akt sprawy przez samego skarżącego, jak również znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy. W związku z tymi ustaleniami, mając na uwadze wysokość uzyskiwanego dochodu w stosunku wykazywanych wydatków, a także ogólną sytuację bytową skarżącego, w tym brak zgromadzonych oszczędności i składników majątkowych, referendarz ocenił, że może on mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku swojego koniecznego utrzymania. Spełnia zatem przesłankę do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym i ustanowić dla niego adwokata z urzędu, co orzekł jak w punkcie drugim sentencji, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.