II SA/Op 340/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka-Sinicka po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 1 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu postanawia: przyznać radcy prawnemu P. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu J. W., w kwocie 715,60 zł (słownie: siedemset piętnaście złotych i sześćdziesiąt groszy), obejmujące: 1) wynagrodzenie w kwocie 516,60 zł (słownie: pięćset szesnaście złotych i sześćdziesiąt groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 96,60 zł (słownie: dziewięćdziesiąt sześć złotych i sześćdziesiąt groszy), 2) zwrot wydatków w kwocie 199 zł (słownie: sto dziewięćdziesiąt dziewięć złotych). Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu m.in. ustanowił radcę prawnego J. W. w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 1 czerwca 2015 r., nr [...]. Na podstawie wydanego orzeczenia, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...], na pełnomocnika skarżącego został wyznaczony radca prawny P. S. (adres: ul. [...] [...],[...]). Wyznaczony w sprawie pełnomocnik z urzędu reprezentował skarżącego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 17 grudnia 2015 r., a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną na zapadły w sprawie wyrok o oddaleniu skargi. Pełnomocnik reprezentował także skarżącego na posiedzeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 4 kwietnia 2018 r., co potwierdza protokół rozprawy znajdujący się w aktach sprawy (por. k-111 akt sądowych). Zarówno na rozprawie przed Sądem I instancji, jak również w skardze kasacyjnej oraz piśmie z dnia 25 kwietnia 2018 r., pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu - oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały opłacone ani w części, ani w całości. Dodatkowo pełnomocnik zawnioskował o zwrot niezbędnych wydatków w wysokości 199 zł z tytułu dojazdu na rozprawę przed NSA, na poparcie których przedłożył kopie biletów PKP. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie, szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia regulują natomiast przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.), a także z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805). Konieczność zastosowania dwóch rozporządzeń regulujących kwestię wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu wynika z faktu, że podczas trwania postępowania sądowego w sprawie, weszło w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. nowe rozporządzenie uchylające dotychczasowe unormowania. Stosownie bowiem do treści § 22 obowiązującego w dacie złożenia przez pełnomocnika skargi kasacyjnej, rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 28 września 2002 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., a wyrok został wydany w dniu 17 grudnia 2015 r., natomiast skarga kasacyjna złożona została w dniu 9 lutego 2016 r. Do czynności pełnomocnika podjętych w pierwszej instancji będą miały zatem zastosowanie regulacje rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., działania pełnomocnika podjęte w ramach drugiej instancji (sporządzenie i złożenie skargi kasacyjnej oraz udział na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) zostaną natomiast ocenione na podstawie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Na taki sposób zastosowania rozporządzeń wskazują przepisy § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., które kwalifikują sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, jako czynność wykonaną w ramach drugiej instancji. Wyjaśnić także należy, że w dniu 2 listopada 2016 r., a zatem w toku postępowania sądowego, weszło w życie kolejne rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715), na skutek którego utraciło moc rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. Okoliczność ta nie ma jednakże wpływu na ocenę wniosku pełnomocnika o wynagrodzenie z uwagi na treść § 22 nowej, obecnie obowiązującej regulacji zawierającej przepisy przejściowe, zgodnie z którymi do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do zakończenia postępowania w danej instancji. Przypomnieć w tym miejscu należy, że sprawa została wszczęta w 2015 r. (pod rządami rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r.), a zakończyła się w I instancji przez wydanie w dniu 17 grudnia 2015 r. wyroku przez tut. Sąd. Skarga kasacyjna, czyli czynność objęta postępowaniem II instancji, została złożona w dniu 9 lutego 2016 r., a zatem w czasie obowiązywania rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. Z powyższych względów opisane rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. i z dnia 22 października 2015 r., mają zastosowanie w sprawie. Stosownie zatem do treści § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w innej sprawie niż wymieniona w pkt 1 lit a i b - 240 zł. Wynagrodzenie radcy za udział w niniejszym postępowaniu sądowym w I instancji wynosi zatem 240 zł i należy je podwyższyć o stawkę podatku VAT. Stosownie bowiem do § 2 ust. 3 przywołanego rozporządzenia, w sprawach w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, czyli o 23%. Zasady przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu sporządzenia, wniesienia skargi kasacyjnej oraz za udział na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynikają z kolei z przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., w tym z § 2 tego rozporządzenia, zgodnie z którym koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z treścią § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit a, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł. Mając powyższe na uwadze, należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie za udzieloną pomoc prawną obejmującą sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed NSA w łącznej wysokości 180 zł, która to kwota stanowi 75% opłaty maksymalnej opisanej powyżej (zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit a w związku z pkt 1 lit c, czyli 75% z 240 zł). Podaną kwotę należalo powiększyć o podatek VAT wynoszący 41,40 zł. Reasumując, za podjęte przez pełnomocnika czynności w pierwszej i drugiej instancji przysługuje zatem wynagrodzenie w łącznej kwocie 420 zł (+ 96,60 zł stawka VAT). Dodatkowo należało orzec o zwrocie wydatków w wysokości 199 zł z tytułu poniesionych kosztów dojazdu na rozprawę przed NSA, co potwierdzają przedłożone do akt sprawy kopie biletów. W związku z powyższym, wobec poprawnego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, zawierającego stosownie oświadczenie pełnomocnika, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości, podanej jak w sentencji.