II SA/Op 343/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na czynność Starosty Krapkowickiego z dnia 6 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Starosty Krapkowickiego na rzecz skarżącego T. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez T. B., zwanego dalej również skarżącym, jest czynność Starosty Krapkowickiego z dnia 6 maja 2021 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia opłaty za udostępnienie informacji publicznej. Starosta Krapkowicki odpowiedział na skargę pismem z dnia 31 maja 2021 r., wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Pismem procesowym z dnia 30 sierpnia 2021 r. Starosta Krapkowicki, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniósł o umorzenie postępowania w sprawie ze skargi T. B. na czynność organu z dnia 6 maja 2021 r. dotyczącą ustalenia opłaty szacunkowej w wysokości 1.601,56 zł tytułem kosztów udostępnienia informacji publicznej. Wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2021 r. - pismem nr [...] - uchylił zaskarżoną czynność i uwzględnił skargę w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Ponadto w dniu 7 sierpnia 2021 r. skarżącemu została nieodpłatnie udostępniona żądana informacja publiczna, a dotycząca skanów wszystkich podróży służbowych i delegacji, zarówno krajowych, jak i zagranicznych Starosty Krapkowickiego, w tym kosztów noclegów i miejsc noclegów (skany faktur rachunków), w okresie od 1 stycznia 2011 r. do dnia wpływu wniosku do Starostwa Powiatowego w Krapkowicach. Na wezwanie Sądu skarżący oświadczył w piśmie procesowym z dnia 14 września 2021 r., że cofa skargę i wniósł o umorzenie postępowania, a także domagał się zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Postępowanie w sprawie należało umorzyć. W art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., określono sytuacje, w których sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Zgodnie z pkt 1 i 2 wskazanego przepisu zdarzeniem powodującym umorzenie postępowania jest skuteczne cofnięcie skargi przez stronę oraz śmierć strony, przy spełnieniu dodatkowych warunków. Natomiast art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że bezprzedmiotowość postępowania sądowego może wynikać również z innych przyczyn, jeżeli w jego toku wystąpią zdarzenia, w następstwie których przestaje istnieć przedmiot postępowania. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. będziemy mieć do czynienia wówczas, gdy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna. Powtórzyć przyjdzie, że owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania, albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Dodać jeszcze trzeba, że w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. chodzi o przeszkodę mającą charakter trwały, uniemożliwiającą prowadzenie dalszego postępowania w sprawie. Stosownie natomiast do art. 60 P.p.s.a. skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Z akt niniejszej sprawy wynika, że już po wniesieniu skargi przez T. B. Starosta Krapkowicki uchylił kwestionowaną przez skarżącego czynność z dnia 6 maja 2021 r., nr [...], oraz udzielił skarżącemu żądnej informacji publicznej bez pobierania opłat z tego tytułu. Tym samym uznać należy, że zaskarżona do tut. Sądu czynność z dnia 6 maja 2021 r. została wyeliminowania przez organ z obrotu prawnego, który uwzględnił skargę w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.) W ocenie Sądu konsekwencją powyższego ustalenia jest stwierdzenie, że w sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego, co oznacza niemożność poddania merytorycznej ocenie przez Sąd zaskarżonej czynności. Z kolei stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania skutkuje jego umorzeniem na podstawie cyt. wyżej art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ przed wydaniem wyroku przestał istnieć przedmiot zaskarżenia. W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. - umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. Zauważenia jeszcze wymaga, że skarżący złożył również oświadczenie o cofnięciu skargi, co nastąpiło z uwagi na zastosowaną przez organ autokontrolę. Sąd uznał wspomniane oświadczenie za skuteczne i niepozostające w sprzeczności z prawem. W efekcie wycofania skargi i podjęcia czynności autokontrolnych wystąpiły w istocie dwie podstawy do umorzenia postępowania sądowego. Jedna - wynikająca z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., bowiem nastąpiło cofnięcie skargi, i kolejna - określona w art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., ponieważ nastąpiło wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 P.p.s.a.). W pierwszej kolejności Sąd uwzględnił drugą ze wskazanych podstaw do umorzenia postępowania sądowego. Uwzględnienie skargi przez organ czyni z kolei zasadnym orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Stosownie bowiem do art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Do kosztów tych należy zaliczyć - na mocy art. 205 § 1 P.p.s.a. - poniesione przez stronę koszty sądowe. W związku z tym orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia o zasądzeniu od organu kwoty 100 zł, tytułem zwrotu skarżącemu wpisu sądowego od skargi.