II SA/Op 346/17
WyrokWSA w Opolu2018-03-13
Skład orzekający: Grazyna Jeżewska, Ewa Janowska, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, złożony po upływie trzech miesięcy od dnia wydania prawomocnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, może zostać uwzględniony na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożony po upływie trzech miesięcy od dnia wydania prawomocnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie może zostać uwzględniony na podstawie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Termin ten, liczony od dnia wydania prawomocnego orzeczenia sądowego w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jest terminem materialnoprawnym, którego uchybienie powoduje wygaśnięcie praw, a organy administracji nie mają możliwości jego przywrócenia.Stan faktyczny
Skarżąca S. O. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, powołując się na orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności do 31 marca 2015 r. Wniosek został złożony 30 listopada 2016 r., po upływie terminu określonego w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który organ odwoławczy ustalił na 19 lutego 2016 r. (licząc od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z 19 listopada 2015 r.). Skarżąca argumentowała, że bieg terminu należy liczyć od daty prawomocności wyroku w sprawie renty socjalnej (17 października 2016 r.), co oznaczałoby złożenie wniosku w terminie. Organy odmówiły przyznania zasiłku, a WSA w Opolu oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grazyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. inspektor sądowy Grażyna Jankowska-Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej przez S. O. (zwaną dalej również skarżącą) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 24 kwietnia 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie z dnia 20 grudnia 2016 r., nr [...], o odmowie przyznania S. O. zasiłku pielęgnacyjnego.
Wniesienie skargi poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Wnioskiem z dnia 30 listopada 2016 r. złożonym w Ośrodku Pomocy Społecznej w Nysie (dalej w skrócie: OPS), S. O., reprezentowana przez matkę – R. O., zwróciła się do Burmistrza Nysy o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu swojej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Do wniosku dołączyła m.in. 1) orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. oraz stwierdzające, że niepełnosprawność powstała w 2008 r., zaś ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od 1 marca 2013 r.; 2) orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymujące w mocy ww. orzeczenie z dnia 4 marca 2013 r.; 3) wyrok Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], oddalający odwołanie S. O. od opisanej wyżej decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r.; 4) sentencję wyroku Sądu Okręgowego w [...],[...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt [...], oddalającego apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...].
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych OPS decyzją z dnia 20 grudnia 2016 r., nr [...], odmówił - na podstawie art. 16 i art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518, z późn. zm., zwanej dalej ustawą) - przyznania S. O. zasiłku pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przytoczył treść art. 24 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Organ wywiódł, że skoro wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został złożony w dniu 30 listopada 2016 r., a więc po upływie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w [...] (19 listopada 2015 r.), to zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przysługuje od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Organ dodał, że w związku z tym, iż orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony, tj. do 31 marca 2015 r., a więc obecnie S. O. nie legitymuje się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności, należało odmówić przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, albowiem stosownie do postanowień art. 16 ust. 3 ustawy, zasiłek ten przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia, a także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 16 ust. 2).
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik S. O. – R. O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego niepełnosprawnej córce, której PCPR w [...] przyznał umiarkowany stopień niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Podniosła, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i ma na celu uniemożliwienie wypłaty zaległych zasiłków, które są należne. Wskazała, że od 28 lutego 2013 r. S. O. ich nie otrzymuje, z powodu wdrożenia postępowania odwoławczego od orzeczenia w zakresie ustalenia stwierdzonego stopnia niepełnosprawności. Podała, że postępowanie w tej kwestii toczyło się przed Wojewódzkim Zespołem ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], a następnie przed Sądem Rejonowym w [...] i Sądem Okręgowym w [...], który wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. oddalił skargę skarżącej. Odwołująca podniosła, że jednocześnie w Sądzie Okręgowym w [...] toczyła się sprawa przeciwko ZUS, który pozbawił S. O. prawa do renty socjalnej. Wyjaśniła, że po zakończeniu spraw sądowych, zwróciła się do organu o wyrównanie zaległych zasiłków do 31 marca 2015 r., skoro córka miała przyznany przez PCPR umiarkowany stopień niepełnosprawności, zwłaszcza że decyzja w tej materii została utrzymana w mocy zarówno przez Sąd Rejonowy, jak i Okręgowy. Odwołująca stwierdziła, że na utrzymanie córki na studiach zadłużyła się, a nawet musiała sprzedawać wyposażenie domu oraz własne ubrania.
W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy, w tym art. 16 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 24 ust. 1, ust. 2a, ust. 3 i ust. 4. Następnie Kolegium stwierdziło, że wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego został złożony 30 listopada 2016 r., tj. już po upływie ważności orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zatem zasiłek pielęgnacyjny nie może być przyznany w oparciu o art. 24 ust. 2 ustawy, tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Dalej, dokonując wykładni zawartego w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowania "w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia" Kolegium stwierdziło, że zwrot ten rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Jednocześnie organ wskazał, że celem art. 24 ust. 2a ustawy jest przede wszystkim skoncentrowanie działań stron związanych ze złożeniem wniosku i dokumentów w przedmiocie uzyskania określonego świadczenia. W realiach rozpatrywanej sprawy Kolegium przyjęło, że termin trzymiesięczny na złożenie wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego rozpoczął bieg od dnia 19 listopada 2015 r., tj. od dnia, w którym Sąd Okręgowy w [...] wydał wyrok o sygn. akt [...] (który stał się prawomocny z chwilą jego wydania) oddalający apelację od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], dotyczącego oddalenia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. W związku z tym, koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 19 lutego 2016 r. Wniosek o zasiłek pielęgnacyjny został natomiast złożony w dniu 30 listopada 2016 r., a zatem art. 24 ust. 2a ustawy nie znajduje w sprawie zastosowania. Kolegium podkreśliło, że termin określony w art. 24 ust. 2a ustawy jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium stwierdziło, że ustawodawca nie pozostawił po stronie organów orzekających w sprawach z zakresu świadczeń rodzinnych możliwości uznaniowego przyznania tych świadczeń w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki ustawowe. Tym samym organy te nie są uprawnione do ustalania innych warunków niż wskazane w ustawie, w zależności od indywidualnej sytuacji osób uprawnionych. Zatem, skoro wniosek nie został złożony w odpowiednim terminie, to wnioskowane świadczenie nie może być przyznane.
W skardze na powyższą decyzję S. O., reprezentowana przez R. O., zarzuciła, że wydane w sprawie decyzje zawierają wiele istotnych rozbieżności, dlatego wniosła o ich uchylenie i wyrównanie przysługujących, zaległych świadczeń lub o zmianę wydanych decyzji. Skarżąca podkreśliła, że zasiłek przysługiwał jej do dnia 31 marca 2015 r., chociaż w tym czasie toczyły się sprawy sądowe dotyczące zmiany stopnia niepełnosprawności i związane z przyznaniem renty socjalnej. Wyjaśniła, że wyrok w sprawie renty socjalnej z dnia 13 września 2016 r. uprawomocnił się 17 października 2016 r., a wyrok ten odebrała 15 listopada 2016 r. i od tej daty należy liczyć termin. Skoro wniosek w MOPS został złożony 30 listopada 2016 r., to nie upłynął wymagany trzymiesięczny termin. Natomiast w dniu 23 listopada 2016 r. pracownicy Ośrodka poinformowali skarżącą, że wniosek należało złożyć po apelacji w Sądzie Okręgowym, a wcześniej twierdzono, że nie można składać wniosków dopóki w sądzie są niezałatwione sprawy z PCPR-u oraz ZUS-u. Skarżąca podała, że w sprawach sądowych ubiegała się o zabezpieczenie zaległych świadczeń od 28 lutego 2013 r. do 31 marca 2015 r., a w sprawie renty socjalnej złożyła pismo procesowe w dniu 5 grudnia 2013 r., w którym wyszczególniła roszczenia względem ZUS-u i MOPS-u. Końcowo podniosła, że wyrok z dnia 19 listopada 2015 r. nie może być brany pod uwagę do jakichkolwiek obliczeń, ponieważ odebrany został dopiero w dniu 22 grudnia 2015 r.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i podkreślając, że sporny termin trzymiesięczny nie może być liczony do daty uprawomocnienia się wyroku o odmowie przyznania renty socjalnej.
W toku postępowania sądowego, w wyniku rozpoznania sprzeciwu S. O., postanowieniem z dnia 5 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Op 346/17, tut. Sąd utrzymał w mocy postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 17 listopada 2017 r. o umorzeniu postępowania z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o oddaleniu wniosku w zakresie ustanowienia adwokata.
We wniosku z dnia 8 marca 2018 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik skarżącej wniosła o zapłatę wynagrodzenia i kosztów przejazdu.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącej podtrzymała skargę i argumentację w niej zawartą oraz złożyła pismo z dnia 27 lutego 2018 r., w którym określiła dodatkowe żądania (m.in. zapłata wynagrodzenia pełnomocnikowi i zwrot kosztów przejazdu pełnomocnika do Sądu).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedstawienie przyczyn, jakie doprowadziły Sąd do takiej oceny, rozpocząć należy od przypomnienia, że zaskarżona decyzja dotyczy odmowy przyznania S. O. zasiłku pielęgnacyjnego.
W rozpatrywanej sprawie niekwestionowana jest okoliczność, że S. O. złożyła wniosek o ustalenie ww. prawa z tytułu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Wniosek ten został złożony 30 listopada 2016 r. w związku z uzyskaniem wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 19 listopada 2015 r., sygn. akt [...], którym oddalono apelację skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt [...], oddalającego odwołanie S. O. od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r., nr [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r. Wyrok Sądu Okręgowego w [...] jest prawomocny od 19 listopada 2015 r.
W kontrolowanej sprawie zastosowanie mają przepisy cyt. wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zwanej nadal w skrócie "ustawą". Powołana ustawa określa warunki nabywania prawa oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych, do których - w myśl art. 2 pkt 2 - należy m.in. zasiłek pielęgnacyjny. Do omawianego zasiłku mają natomiast zastosowanie wszystkie zasady dotyczące świadczeń rodzinnych.
Zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Stosownie zaś do postanowień art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust. 3 ustawy). Zgodnie zaś z art. 24 ust. 4 ustawy, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.
Odnosząc powyższe przepisy do okoliczności niniejszej sprawy, powtórzyć przyjdzie, że wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla S. O. został złożony w dniu 30 listopada 2016 r., a to w związku z uzyskaniem ww. wyroku Sądu Okręgowego z dnia 19 listopada 2015 r. Skarżąca nie negowała, że nie przysługuje jej sporne świadczenie na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy. Niewątpliwie wniosek został złożony już po upływie ważności orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. S. O. zakwestionowała natomiast prawidłowość wyrażonego przez organy obu instancji stanowiska, wedle którego termin określony w przytoczonym wcześniej art. 24 ust. 2a ustawy liczy się od dnia wydania wyroku sądowego w przedmiocie niepełnosprawności. Według skarżącej, wnioskowane świadczenie powinno być jej przyznane, gdyż nie doszło do przekroczenia trzymiesięcznego terminu określonego w art. 24 ust. 2a ustawy, ponieważ w tym czasie w Sądzie Okręgowym w [...] toczyła się jeszcze sprawa przeciwko ZUS, który pozbawił ją prawa do renty socjalnej. Sprawa zakończyła się wyrokiem z dnia 13 września 2016 r., który uprawomocnił się 17 października 2016 r., a wyrok ten odebrała 15 listopada 2016 r. W ocenie skarżącej, dopiero po zakończeniu wszystkich spraw sądowych mogła zwrócić się do organu o wyrównanie zaległych zasiłków do 31 marca 2015 r. Miała bowiem przyznany przez PCPR umiarkowany stopień niesprawności, zaś decyzja w tej materii została utrzymana w mocy przez sądy obu instancji. Kolegium natomiast w tym zakresie wskazało, że sprawa powinna być oceniana w kontekście wyroku z dnia 19 listopada 2015 r., a użyte w art. 24 ust. 2a ustawy sformułowanie "w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia" należy rozumieć jako dzień wydania przez właściwy organ lub sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji jest prawidłowe, z tym zastrzeżeniem, że użyte w art. 24 ust. 2a ustawy określenie "wydanie orzeczenia" w odniesieniu do wyroku sądu rejonowego należy rozumieć nie jako datę ogłoszenia tego wyroku, lecz datę jego prawomocności.
Bezspornie sprawa dotycząca zaliczenia S. O. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 4 marca 2013 r. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r., prawomocnie została zakończona wyrokiem Sądu Okręgowego w [...],[...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 listopada 2015 r. Na mocy tego wyroku oddalono bowiem apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...], Wydział [...] Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, oddalającego odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia 29 kwietnia 2013 r. utrzymującej w mocy orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], zaliczające S. O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 31 marca 2015 r.
W ocenie Sądu, za zasadną trzeba uznać argumentację Kolegium, że wykładnia językowa art. 24 ust. 2a ustawy dowodzi, iż zawarte w tym przepisie sformułowanie "od dnia wydania orzeczenia" rozumieć należy jako dzień wydania przez właściwy organ ostatecznego, lub sąd - prawomocnego, orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności. Wobec tego trafnie uznało Kolegium, że w niniejszej sprawie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego rozpoczął bieg od dnia 19 listopada 2015 r., tj. dnia, w którym Sąd Okręgowy oddalił apelację S. O. od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 lutego 2015 r., a koniec terminu na złożenie wniosku przypadał na dzień 19 lutego 2016 r. Tymczasem skarżąca wniosek o przedmiotowe świadczenie złożyła dopiero w dniu 30 listopada 2016 r., dlatego w sprawie nie może mieć zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy.
Dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów bez znaczenia pozostaje podniesiona przez skarżącą okoliczność, że czekała na zakończenie wszystkich spraw prowadzonych przed sądami i dlatego dopiero po ich zakończeniu wystąpiła do organu w dniu 30 listopada 2016 r. z przedmiotowym wnioskiem.
Zaakcentować trzeba, że określony w art. 24 ust. 2a ustawy termin trzymiesięczny jest terminem materialnoprawnym, więc uchybienie temu terminowi powoduje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym, a organy administracji publicznej nie mają możliwości przywrócenia tego rodzaju uchybionego terminu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. IV SA/Gl 66/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z upływem wyżej określonego terminu od dnia wydania orzeczenia organy tracą możliwość ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności. W świetle powyższych konstatacji w kontrolowanej sprawie nie może mieć zastosowania art. 24 ust. 2a ustawy, gdyż wniosek został złożony po upływie okresu trzech miesięcy, licząc od dnia wydania prawomocnego wyroku w przedmiocie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na koniec dodać trzeba, że - wbrew przekonaniu skarżącej - termin ten nie może być liczony od daty uprawomocnienia się wyroku w przedmiocie odmowy przyznania renty socjalnej.
Z kolei odnosząc się do wniosku skarżącej o zwrot kosztów, w tym kosztów pełnomocnika, należy wskazać, że stosownie do art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje jedynie w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło