II SA/Op 353/10

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 21 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi W. W. na postępowanie Burmistrza Głuchołaz w przedmiocie sfałszowania dokumentacji technicznej wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu, 2. odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. W. W. wniosła skargę na postępowanie Burmistrza Głuchołaz w przedmiocie sfałszowania dokumentacji technicznej. Skarga ta została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 lipca 2010 r., jako nie należąca do właściwości sądów administracyjnych. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 29 lipca 2010 r., a ta w dniu 5 sierpnia 2010 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Wniosek ten uzasadniła zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi i wymaganym w tym celu przymusem adwokacko –radcowskim. Wskazała w nim, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe razem z córką J. J. Ich łączny dochód to 1413 zł miesięcznie, składają się na niego zasiłek przedemerytalny skarżącej 841,17 zł, dochód ze stosunku pracy 172, zł oraz alimenty dla córki 400 zł. Skarżąca podała, iż w skład jej majątku wchodzą mieszkanie o powierzchni 48 m 2, grunt wraz z posadowionym na nim budynkiem usługowym o powierzchni 0,04 ha, samochód marki Opel po wypadku o wartości 4000 zł. Według informacji we wniosku J. J. studiuje we W. na ostatnim roku studiów. Koszt utrzymania przez skarżącą mieszkania i media to 450 zł miesięcznie. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, w związku ze złożonym w dniu 5 sierpnia 2010 r., urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uznał, że oświadczenia przesłane we wniosku o prawo pomocy nie są wystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej i wezwał ją pismem z dnia 9 sierpnia 2010 r., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez: - przesłanie deklaracji podatkowej odnośnie podatku dochodowego od osób fizycznych składanej do Urzędu Skarbowego za rok 2009, ewentualnie zaświadczenia, że takiej deklaracji nie składała z właściwego Urzędu Skarbowego, -wskazanie jakiej wysokości dochody osiąga z prowadzonego sklepu, poprzez nadesłanie składanych w związku z tym deklaracji podatkowych lub przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu o wysokości osiąganych dochodów, - zaświadczenia czy córka pobiera czy nie pobiera stypendium studenckie socjalne lub naukowe z uczelni, - przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - sprecyzowanie i udokumentowanie danych dotyczących wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania (np. czynsz, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, wywóz śmieci itp.), Wezwanie to zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do wezwania w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku. Skarżąca odpowiedziała na wezwanie w dniu 18 sierpnia 2010 r., przesłała niepotwierdzoną przez Urząd Skarbowy kopię deklaracji podatkowej za 2009 r. wykazującej dochód 11423,55 zł, zaświadczenie o wysokości czynszu ze spółdzielni mieszkaniowej wynosi on 348,29 zł, faktury z sierpnia 2010 r. za gaz na kwotę 11,94 zł i za energię elektryczną na kwotę 112,91 zł, odcinek emerytury z czerwca 2010 r. wynosi ona netto 841,17 zł. Skarżąca nie przesłała wszystkich dokumentów, o które została wezwana. W odpowiedzi zatem na przesłane przez W. W. dokumenty, referendarz ponownie wezwał ją pismem z dnia 19 sierpnia 2010 r. na tej samej podstawie i pod tym samym rygorem co poprzednio, do uzupełnienie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy, poprzez: - przesłanie deklaracji podatkowej odnośnie podatku dochodowego od osób fizycznych składanej przez nią do Urzędu Skarbowego za rok 2009, potwierdzonej przez Urząd Skarbowy, ewentualnie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości osiągniętego w 2009 r. dochodu, - wskazanie jakiej wysokości dochody osiąga z prowadzonego sklepu, poprzez nadesłanie składanych w związku z tym deklaracji podatkowych lub przedłożenie zaświadczenia z właściwego Urzędu o wysokości osiąganych dochodów, - zaświadczenia czy córka pobiera czy nie pobiera stypendium studenckie socjalne lub naukowe z uczelni, - przedłożenia wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - oświadczenie czy korzysta lub osoba pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym z świadczeń pomocy społecznej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości. Skarżąca odpowiedziała na wezwanie pismem z dnia 28 sierpnia 2010 r., które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 30 sierpnia 2010 r. Przesłała oświadczenie córki J. J. o możliwości przedłożenia przez nią zaświadczenia z uczelni o niepobieraniu przez nią stypendium socjalnego w październiku 2010 r. w związku z rozpoczęciem roku akademickiego, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego o dochodzie za 2009 r. wynoszącym 11423,55 zł, kopię odcinka pocztowego z dnia 25 sierpnia 2010 r., potwierdzającego wpłatę do Komornika sądowego na rzecz J. J. alimentów od B. J., na kwotę 450 zł. Skarżąca przesłała też w dniu 30 sierpnia 2010 r. wniosek z dnia 28 sierpnia 2010 r. o powołanie w jej sprawie biegłego geodety deklarując zapłatę jego wynagrodzenia. W tym miejscu należy też zauważyć, że w aktach sądowych znajdują się nadesłana przez skarżącą kopia aktu notarialnego Rep. A nr [...] o nabyciu przez nią w roku 2002 działki gruntu w G. za kwotę 10320 zł i pawilonu handlowego za kwotę 24400 zł, przy czym na cenę pawilonu zaliczono nakłady W. W. na jego budowę. Wniosek W. W. obejmuje swym zakresem żądanie przyznania prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, do których zaliczają się opłaty sądowe i zwrot wydatków, co określa art. 211 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. i ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy w całości obejmuje, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Następuje ono we wskazanym zakresie, gdy osoba ubiegająca się o pomoc wykaże, że nie jest w stanie jakichkolwiek kosztów postępowania, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy. Zgodnie z obowiązującym w orzecznictwie kierunkiem wyrażonym przykładowo w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć charakter wyjątkowy i być stosowane do osób charakteryzujących się ubóstwem, przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę." Minimalne wynagrodzenie za pracę, na rok 2010 r. ustalono w kwocie brutto 1317 zł (patrz: obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2010 r. (M. P. nr 48, poz. 709), co daje netto kwotę 984,15 zł. Jest ono zatem niższe niż dochód rodziny skarżącej wynoszący netto 1413 zł. Skarżąca jest ponadto właścicielką nieruchomości, a zgodnie z prezentowanym w orzecznictwie odnośnie prawa pomocy stanowiskiem "Posiadanie majątku, w tym nieruchomości, rzutuje na ocenę potencjalnych możliwości płatniczych skarżącego, np. na jego zdolność kredytową czy możliwość zaciągania pożyczek" (patrz: teza II postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 31 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 146/04, publikowane "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo" pod redakcją Bogusława Dautera, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, teza 137, s. 467). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II FZ 211/05, publikowane "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzecznictwo" pod redakcją Bogusława Dautera, Oficyna a Wolters Kluwer business, Warszawa 2007, teza 85, s. 457), "Fakt bycia właścicielem nieruchomości o znacznej wartości oznacza, iż strona posiada wystarczającą zdolność majątkową, by pokryć koszty postępowania sądowego, pomimo tego, że jej dochód miesięczny nie jest znaczny." Dochód skarżącej nie jest wysoki, wynosi on na jedną osobę w jej gospodarstwie domowym około 700 zł, a po uwzględnieniu kosztów utrzymania mieszkania na życie pozostaje jej 939,86 zł, czyli 469,93 zł na osobę. Ma ona jednak nieruchomość w postaci działki gruntu i znajdującego się na niej kiosku handlowego, co również powoduje, że nie można jej uznać za osobę całkowicie pozbawioną środków do życia zasługującą na przyznanie praw pomocy w całości. Referendarz sądowy uznał, zatem, iż sytuacja materialna skarżącej nie uprawnia jej do przyznania prawa pomocy w zakresie przez nią żądanym i postanowił przyznać jej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego z urzędu i odmówić zwolnienia od kosztów sądowych. Mając zatem na uwadze wykazany przez skarżącego stan materialny referendarz sądowy uznał, że spełnia ona przesłankę przyznania prawa pomocy w części. określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a mianowicie, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1, pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.