II SA/Op 353/11
WyrokWSA w Opolu2011-10-20
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość przyznanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej, mieszcząca się w ustawowych granicach i uwzględniająca możliwości finansowe organu, może być uznana za zgodną z prawem, mimo że nie w pełni zaspokaja potrzeby osoby uprawnionej?Ratio decidendi
Wysokość przyznanego zasiłku okresowego z pomocy społecznej, mieszcząca się w ustawowych granicach i uwzględniająca możliwości finansowe organu, jest zgodna z prawem, nawet jeśli nie w pełni zaspokaja potrzeby osoby uprawnionej. Ustawa o pomocy społecznej pozostawia organom pewną swobodę w ustalaniu wysokości świadczenia, biorąc pod uwagę zarówno sytuację materialną wnioskodawcy, jak i możliwości finansowe organu. Pomoc społeczna ma na celu wsparcie w przezwyciężaniu trudnych sytuacji, a nie pełne pokrycie kosztów utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca K. K. wniosła o przyznanie zasiłku okresowego z powodu trudnej sytuacji finansowej, bezrobocia, niepełnosprawności i przewlekłej choroby. Organ I instancji przyznał zasiłek w wysokości 300 zł miesięcznie na okres od października do grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała wysokość przyznanego świadczenia, uznając ją za niewystarczającą. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach z dnia 21 października 2010 r. w sprawie przyznania K. K. świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w wysokości 300,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 28 października 2010 r. do dnia 20 grudnia 2010 r.
Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w następującym stanie faktycznym.
Wnioskiem z dnia 3 października 2010 r., K. K. wystąpiła do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. o przyznanie jej, ze względu na trudną sytuację finansową, świadczenia stałego lub okresowego zasiłku i zasiłku celowego. We wniosku wnioskodawczyni podała, że jest osobą samotną, bezrobotną, niepełnosprawną, częściowo niezdolną do pracy i przewlekle chorą.
Decyzją z dnia 21 października 2010 r. nr [...] Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach przyznał K. K. z pomocy społecznej zasiłek okresowy, z powodu bezrobocia, w wysokości 300,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 28 października 2010 r. do dnia 20 grudnia 2010 r. Jako podstawę prawną wydanej decyzji powołał przepisy art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 8, art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm) oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), w związku z art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że wnioskodawczyni kwalifikuje się do otrzymania zasiłku okresowego z pomocy społecznej z powodu braku możliwości podjęcia zatrudnienia i wskazał, że dochód wnioskodawczyni wynosi 102,87 zł, natomiast kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł. Wskazał, iż zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej wysokość zasiłku okresowego stanowi maksymalnie różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, przy czym minimalna wysokość zasiłku wynosi 50% tej różnicy. Organ stwierdził, że w przypadku wnioskodawczyni minimalna kwota zasiłku okresowego wynosi 187,07 zł i dodał, że minimalną kwotę zasiłku przyznano w ramach dotacji celowej na realizację powyższych zasiłków z budżetu państwa, natomiast pozostałą część, tj. 112,93 zł, przyznano ze środków własnych gminy. W uzasadnieniu decyzji podniósł także, że w październiku 2010 r. ośrodek przeznaczył na wypłatę zasiłków okresowych kwotę 22.000,00 zł i wypłaci w tym miesiącu zasiłki okresowe 25 osobom/rodzinom oraz osobom, które uzyskają uprawnienia do otrzymania ww. świadczenia.
Jednocześnie decyzją z dnia 21 października 2010 r. nr [...], Kierownik Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach, działający z upoważnienia Burmistrza Z., przyznał K. K. zasiłek celowy w wysokości 330,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych (czynsz, gaz, energia elektryczna), PZU, zakupu leków, środków czystości, odzieży sezonowej, biletów komunikacji publicznej oraz zakupu zlewozmywaka wraz z szafką i montażem.
W odwołaniu od decyzji dotyczącej zasiłku okresowego K. K. podniosła, że nie zgadza się z wysokością przyznanego jej świadczenia. Uzasadniała, że znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, nie posiada żadnych własnych dochodów, jak również, że jest osobą długotrwale chorą, niepełnosprawną, niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej i bezrobotną. Ponadto wyraziła opinię, że powinna otrzymywać zasiłek okresowy w wyższej wysokości, do czasu otrzymania renty lub emerytury z ZUS.
W piśmie z dnia 15 marca 2011 r. odwołująca stwierdziła zaś, że jest szantażowana przez pracownika socjalnego, że jeśli nie dostarczy wymaganych dokumentów dotyczących stanu zdrowia to świadczenie zostanie jej odebrane. Do pisma strona załączyła orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w K. oraz druk zaświadczenia dla celów pomocy społecznej.
W piśmie z dnia 6 kwietnia 2011 r. przesłanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu przez organ I instancji organ ten zawarł szczegółową analitykę dotyczącą posiadanych przez Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. środków finansowych przeznaczonych na realizację zasiłków okresowych w październiku 2010 r.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 kwietnia 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Powołując się na przepis art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zauważył, że przy uwzględnieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055), prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477,00 zł, przy zaistnieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 tej ustawy. Wskazał też na pojęcie dochodu zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej i powołał treść art. 8 ust. 4 tej ustawy, określającego rodzaje świadczeń niepodlegających wliczeniu do dochodu. Przywołując art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, organ wyjaśnił, że zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej w szczególności ze względu na m. in. długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie. Nadto wskazał, że z art. 38 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej wynikają zasady ustalania wysokości zasiłku okresowego oraz jego maksymalna i minimalna wysokość. Mając na uwadze powyższe regulacje, zdaniem Kolegium, organ I instancji trafnie przyjął, że wnioskodawczyni spełnia ustawowe wymogi uprawniające ją do przyznania pomocy w formie zasiłku okresowego. Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, iż K. K. zamieszkuje samotnie i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego źródła dochodu, a utrzymuje się jedynie ze świadczeń z pomocy społecznej oraz z dodatku mieszkaniowego w wysokości 102,87 zł, przyznanego decyzją Burmistrza Z. z dnia 25 sierpnia 2010 r., na okres od 1 września 2010 r. do 28 lutego 2011 r. Stałe miesięczne wydatki strony wynoszą 305,60 zł. Wnioskodawczyni nadto posiada status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku i jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim. W sprawie wystąpiła zatem przesłanka bezrobocia i niepełnosprawności oraz spełnione zostało kryterium dochodowe, stąd w ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie uznał, że strona spełnia wymogi ustawowe uprawniające ją do przyznania świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego. Odnosząc się natomiast do spornej kwestii, tj. wysokości przyznanego zasiłku okresowego, zespół orzekający argumentował, iż przyznana stronie wysokość świadczenia jest adekwatna do możliwości finansowych organu I instancji, co zostało uzasadnione w zaskarżonym rozstrzygnięciu, a dodatkowo szczegółowo przedstawione w piśmie organu I instancji z dnia 6 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano bowiem, iż minimalna wysokość zasiłku okresowego, odpowiadająca 50% różnicy pomiędzy kwotą 477,00 zł kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej a dochodem strony stanowi kwota 187,07 zł i dodał, że minimalną kwotę zasiłku przyznano w ramach dotacji celowej na realizację powyższych zasiłków z budżetu państwa, natomiast pozostałą część, tj. 112,93 zł, przyznano ze środków własnych gminy. Powołując się na przesłane przez organ I instancji pismo z dnia 6 kwietnia 2011 r. organ odwoławczy szczegółowo zrelacjonował jego treść wskazując, iż organ I instancji podał w nim oraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w październiku 2010 r. uprawnienia do otrzymania zasiłku okresowego uzyskało 15 osób, a uprawnienia do zasiłku okresowego w październiku 2010 r. posiadało łącznie 40 osób i takiej liczbie osób zasiłek okresowy został wypłacony. Nadto wyjaśnił, że na wypłatę zasiłków okresowych w październiku 2010 r. przeznaczono 22.000,00 zł, z czego 13.300,00 zł zaplanowano z Urzędu Wojewódzkiego, natomiast 8.700,00 zł ze środków własnych Gminy oraz, że przy określaniu kwoty wkładu własnego do wypłaty zasiłku okresowego przyjęto założenie, że wkład własny Gminy będzie wynosił 50% kwoty minimalnej przyznanej z budżetu państwa. Zaznaczył także, iż przy powyższym założeniu w przypadku K. K. kwota zasiłku okresowego wynosiłaby 280,60 zł, strona otrzymała natomiast zasiłek okresowy w wysokości 300,00 zł miesięcznie. Przypomniał także, że organ I instancji wskazał też, że rozdział środków finansowych dokonywany jest w taki sposób, aby możliwe było dotarcie z pomocą do jak najszerszego kręgu osób potrzebujących, pomimo posiadania ograniczonych środków w budżecie Ośrodka. Stąd zdaniem zespołu orzekającego przyznanie stronie zasiłku okresowego w wysokości 300,00 zł wynika z istniejących możliwości finansowych Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. i przyjętych zasad rozdziału środków przeznaczonych na zasiłki okresowe. Tym samym organ odwoławczy uznał, że wysokość przyznanego stronie zasiłku okresowego ustalona w kwocie 300,00 zł miesięcznie nie narusza zasady sprawiedliwego i racjonalnego rozdziału środków, wysokość tego zasiłku mieści się bowiem w granicach zakreślonych w ustawie o pomocy społecznej, a jego kwota została ustalona wedle zasad i kryteriów opisanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i dodatkowo wyjaśnionych w piśmie organu I instancji z dnia 6 kwietnia 2011 r. Podkreślił, że K. K. otrzymała zasiłek okresowy w kwocie wyższej aniżeli wynika to z zasad przyznawania tego świadczenia przedstawionych przez organ. Końcowo organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie pomoc społeczna została stronie udzielona i jakkolwiek rozmiar przyznanego zasiłku nie zabezpieczy wszystkich podstawowych jej potrzeb, to z pewnością stanowi znaczną pomoc w pokonywaniu trudności finansowych, tym bardziej, że w październiku 2010 r. wnioskodawczyni otrzymała również pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 330,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych (czynsz, gaz, energia elektryczna), PZU, zakup leków, środków czystości, odzieży sezonowej, biletów komunikacji publicznej oraz zakup zlewozmywaka wraz z szafką i montażem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, K. K. podniosła, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji nie wzięło pod uwagę tego iż pozostaje ona w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej, jest osobą długotrwale i przewlekłe chorą, wymagającą nieustannego leczenia, niepełnosprawną, niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej i bezrobotną. Ponadto skarżąca wskazywała na naganne jej zdaniem zachowanie pracowników MOPS, którzy nie przekazują jej dokumentów do organu odwoławczego. Oświadczyła także, iż przyznany jej zasiłek w całości przeznacza na zakup żywności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Sąd administracyjny nie jest też tym samym uprawniony do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie w postaci wydania orzeczenia zmieniającego kontrolowaną decyzję i przyznania stronie żądanego świadczenia.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W razie niewystąpienia wskazanych uchybień, na mocy art. 151 P.p.s.a skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna, odpowiadają wymogom prawa.
Przedmiot skargi stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2011 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Zdzieszowicach, z dnia 21 października 2010 r. w sprawie przyznania skarżącej świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku okresowego w wysokości 300,00 zł z powodu bezrobocia.
W związku z powyższym już na wstępie należy wskazać, że podstawą działania organów w niniejszej sprawie były przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, która określa zasady przyznawania pomocy społecznej. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy).
Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku okresowego (art. 36 pkt 1 lit. b ustawy). Zgodnie z treścią art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł. Z akt sprawy wynika, iż skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, niepełnosprawną oraz bezrobotną, a jej dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (tj. we wrześniu 2010 r.) stanowił dodatek mieszkaniowy w wysokości 102,87 zł. Oznacza to, że dochód skarżącej jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Tym samym zasadnie uznały organy, ze skarżąca spełnia kryteria ustawowe do przyznania jej zasiłku okresowego.
Szczegółowe zasady ustalenia wysokości zasiłku okresowego zostały określone w art. 38 ust. 2-5 ustawy o pomocy społecznej. Zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej – do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1 w/w ustawy). Równocześnie w ust. 3 pkt 1 i ust. 4 omawianego przepisu ustawodawca zastrzegł, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, a zarazem nie mniejsza niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5 cyt. ustawy). Skoro więc kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a dochód skarżącej 102,87 zł, to z analizy treści ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 art. 38 ustawy o pomocy społecznej wynika, że wysokość zasiłku okresowego jaki skarżąca mogła otrzymać mieścił się w przedziale między maksymalną kwotą to jest 374,13 zł (477 – 102,87), a minimalną kwotą - 187,07 zł (374,13 x 50%). Przypomnieć należy, że przy określaniu kwoty wkładu własnego do wypłaty zasiłku okresowego przyjęto założenie, że wkład własny tej gminy będzie wynosił 50% kwoty minimalnej przyznanej z budżetu państwa. W przypadku zatem skarżącej odpowiada on kwocie 93,53 zł (187,07 zł x 50 %). Kwota minimalna zasiłku przy takim wyliczeniu wynosiła zatem 280,60 zł (93,53zł + 187,07zł). Organ I instancji wskazał, że przyznał skarżącej kwotę 112,93 zł ze środków własnych gminy i stąd też skarżąca otrzymała zasiłek okresowy w kwocie 300 zł (187,07 ze środków budżetu państwa oraz 112,93 zł ze środków własnych gminy), a więc zasiłek wyższy o 19,40 zł od przyjętej kwoty minimalnej ustalonej w tej gminie (280,60 zł) i o 112,93 zł od kwoty przewidzianej przepisami ustawy o pomocy społecznej (187,07 zł). Wysokość przyznanego zatem zasiłku odpowiada przepisom prawa i mieści się w granicach uznania administracyjnego.
Skarżąca kwestionuje wysokość przyznanego jej świadczenia, które uważa za zbyt niskie. Sąd zwraca jednak uwagę, iż z brzmienia art. 38 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż ustawodawca pozostawił organom pomocy społecznej pewną swobodę w zakresie wysokości przyznanego stronie zasiłku celowego, wskazując jedynie sposób ustalenia przedziału kwotowego w jakim powinna się ta pomoc mieścić. Organ może więc, ale nie jest zobligowany do przyznania stronie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości. Organ działa w tym zakresie w ramach tzw. uznania administracyjnego. Powyższe oznacza, że przyznając zasiłek o wyższej lub niższej wartości organ pomocy społecznej działa w ramach obowiązujących przepisów i zgodnie z nimi. Natomiast wyznacznikami ustalania wysokości zasiłku są – z jednej strony – sytuacja materialna wnioskodawcy, a z drugiej strony – możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Z przedstawionej przez organ I instancji analityki, która zaaprobowana została przez organ odwoławczy, wynika, iż w październiku 2010 r. uprawnienia do otrzymania zasiłku okresowego uzyskało 15 osób, a zasiłek okresowy w październiku 2010 r. został wypłacony łącznie 40 osobom. Na wypłatę zasiłków okresowych w październiku 2010 r. organ przeznaczył 22.000,00 zł, z czego 13.300,00 zł zaplanowano ze środków Urzędu Wojewódzkiego, natomiast 8.700,00 zł ze środków własnych Gminy. W ocenie Sądu, organ wskazał zatem jakimi możliwościami w chwili przyznawania zasiłku dysponował i wyjaśnił z jakich przyczyn brak było możliwości przyznania skarżącej zasiłku okresowego w wyższej kwocie, niż przyznana.
W niniejszej sprawie nie sposób nie zwrócić uwagi na treść przepisu art. 3 ust. 4 omawianej ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie treść powyższego przepisu Sąd wyjaśnia, że ośrodki pomocy społecznej zajmujące się pomaganiem osobom i rodzinom w trudnych sytuacjach życiowych otrzymują na ten cel środki finansowe z budżetu państwa i wydatkowanie tych środków podlega dyscyplinie budżetowej i ustawowym kontrolom, niezależnym od osób, które korzystają lub chcą skorzystać z tej pomocy społecznej. Środki te z reguły są ograniczone i ośrodki pomocy społecznej muszą nimi dysponować w taki sposób, aby wystarczyły dla jak największej liczby osób i w jak najszerszym zakresie. Może to jednak prowadzić do sytuacji, że niektóre osoby otrzymają mniejszą pomoc na zaspokojenie swoich potrzeb niż w rzeczywistości potrzebują.
Należy również zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, iż skarżącej w październiku 2010 r. przyznana została również pomoc w formie zasiłku celowego w wysokości 330,00 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych (czynsz, gaz, energia elektryczna), PZU, zakup leków, środków czystości, odzieży sezonowej, biletów komunikacji publicznej oraz zakup zlewozmywaka wraz z szafką i montażem. Nadto skarżąca miała również przyznany decyzją Burmistrza Z. z dnia 25 sierpnia 2010 r dodatek mieszkaniowy w wysokości 102,87 zł, na okres od 1 września 2010 r. do 28 lutego 2011 r. Jak wynika z pisma z dnia 6 kwietnia 2010 r., skarżąca łącznie w okresie od stycznia do września 2010 r. uzyskała pomoc w postaci zasiłków okresowych i celowych o łącznej wartości 5.610,00 zł, co daje średnio 623,00 zł miesięcznie Nie można zatem uznać, że organy pomocy społecznej nie udzielają skarżącej wsparcia w jej trudnej sytuacji życiowej.
Zwracając uwagę na charakter odwołania i skargi K. K. nie sposób – zdaniem Sądu – pominąć treści art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w celu uświadomienia skarżącej podstawowej zasady związanej z udzielaniem pomocy społecznej. Pomoc społeczna jest mianowicie instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z treści przytoczonego wyżej przepisu art. 2 ust. 1 wynika, że pomoc społeczna jest z zasady pomocą okresową, doraźną, mającą na celu "przezwyciężenie" trudnej sytuacji skarżącej. Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 23 kwietnia 2004r., sygn. akt I SA 2859/03 (opubl. LexPolonica nr 379841), że: "Nie jest rolą pomocy społecznej ponoszenie pełnych kosztów utrzymania osób korzystających z tego rodzaju świadczeń, lecz jedynie udział w granicach możliwości organu – w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych".
Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje nie przekroczyły granic przyznanego im mocą ustawy uznania administracyjnego, a tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W związku z tym Sąd nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło