II SA/Op 356/16
PostanowienieWSA w Opolu2017-03-21
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powinny być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., czy rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sytuacji gdy postępowanie zostało wszczęte przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, a zakończyło się po jego wejściu w życie?Ratio decidendi
Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym, które zostało wszczęte przed wejściem w życie rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a zakończyło się po tej dacie, powinny być ustalone na podstawie przepisów dotychczasowego rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., zgodnie z § 22 tego rozporządzenia. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia, jak i zwrotu niezbędnych wydatków.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu rozpoznał wniosek radcy prawnego o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu A. K. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą zasiłku celowego. Pełnomocnik reprezentował skarżącego na rozprawie, na której sąd oddalił skargę, i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej oraz zwrotu wydatków. Referendarz sądowy ustalił wysokość wynagrodzenia i zwrotu wydatków, uwzględniając przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu B. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A. K., w kwocie 479,08 złotych, obejmujące wynagrodzenie i zwrot wydatków.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego B. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" postanawia: przyznać radcy prawnemu B. S. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu A. K., w kwocie 479,08 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt dziewięć złotych i osiem groszy), obejmujące: 1) wynagrodzenie w kwocie 295,20 złotych (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym podatek VAT w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), 2) zwrot wydatków w kwocie 183,88 złotych (słownie: sto osiemdziesiąt trzy złote i osiemdziesiąt osiem groszy).
Postanowieniem z dnia 19 października 2016 r., starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, ustanowił A. K. radcę prawnego z urzędu, w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 14 kwietnia 2016 r., nr [...].
Na tej podstawie, Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu wyznaczyła na pełnomocnika skarżącego radcę prawnego B. S. (adres Kancelarii: [...], ul. [...]). Następnie, pełnomocnik reprezentowała skarżącego na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r., na której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę. Pełnomocnik wniosła także o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przez przyznanie opłaty ustalonej zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu w wysokości 480 zł netto + podatek VAT, czyli w łącznej wysokości 590,40 zł brutto. Zażądała także zwrotu wydatków za dwa przejazdy do Sądu na trasie [...] – Opole (i z powrotem), w łącznej wysokości 183,88 zł, oświadczając jednocześnie, że koszty pomocy nie zostały opłacone w całości, ani w części.
Na wezwanie referendarza, pełnomocnik przedłożyła do akt sprawy kopię dowodu rejestracyjnego swojego samochodu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz.718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przedmiotem niniejszego orzeczenia są koszty pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, poniesione w postępowaniu przed Sądem I instancji. Do ich określenia zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805), pomimo tego, że w dniu 2 listopada 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Stosownie bowiem do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wydał wyrok w sprawie w dniu 17 stycznia 2017 r., kończą postępowanie w I instancji. Do podjętych przez pełnomocnika czynności będą miały zatem zastosowanie dotychczas obowiązujące regulacje rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r.
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. – zwanego dalej: "rozporządzeniem", koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł. Przepisy te mają zastosowanie do niniejszej sprawy, jako wszczętej na skutek skargi na decyzję w przedmiocie zasiłku celowego.
Reasumując, mając na uwadze przywołane przepisy, w tym § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało w sprawie ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 480 zł, co stanowi kwotę 240 zł. Wskazaną kwotę należało zaś podwyższyć, w myśl § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług (55,20 zł). Referendarz stwierdził przy tym, że czynności pełnomocnika nie noszą cech pozwalających na podniesienie wysokości opłaty, na zasadzie w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Mając na uwadze nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy uznano, że kwota 295,20 zł wynagrodzenia jest adekwatna do czynności podjętych w sprawie przez pełnomocnika.
Referendarz uznał również jako "niezbędne, udokumentowane wydatki" koszty przejazdu pełnomocnika samochodem osobowym z [...] (gdzie mieszka skarżący i znajduje się Kancelaria pełnomocnika) do Opola i z powrotem, celem zapoznania się z aktami sprawy i stawienia na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. Wskazać przy tym należy, że przepis art. 250 P.p.s.a. wskazując na "niezbędne, udokumentowane wydatki" nie wskazuje formy udokumentowania wydatków, ani też nie ogranicza pełnomocnika co do sposobu obliczania poniesionych wydatków zwłaszcza, gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem (postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt I OZ 117/11 – dostępne na stronie internetowej: http://www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wobec tego, referendarz uznał poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży z użyciem własnego samochodu, marki Renault [...], o pojemności silnika 1.870 cm³, jako niezbędne wydatki. Dokonując obliczenia tych wydatków uwzględnił ww. dane pojazdu wynikające z dowodu rejestracyjnego, pokonaną odległość (55 km w jedną stronę) i "stawkę za 1 kilometr przebiegu przejazdu" określoną w § 2 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz.U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.). W ten sposób wyliczone koszty przejazdu samochodem określono na kwotę 183,88 zł (0,8358 zł x 220 km).
Wobec tego, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło