II SA/Op 36/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. S. P. wniósł pismem z dnia 16 grudnia 2012 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 marca 2012 r., nr [...], uchylającą rozstrzygnięcie organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień kategorii BCDE i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu, wezwano skarżącego w dniu 22 stycznia 2013 r. do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie wyznaczonym do dokonania ww. czynności, skarżący pismem z dnia 27 stycznia 2013 r., zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Wobec powyższego, referendarz sądowy wezwał skarżącego pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu pouczając, że niezastosowanie się do wezwania, w terminie siedmiu dni, spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Jednocześnie, w wyżej wskazanym wezwaniu referendarz - działając w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przy uwzględnieniu zasady ekonomii postępowania sądowego, w myśl której sąd powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy - wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i przedłożenia stosownych dokumentów. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 lutego 2013 r., o czym świadczy stosowna adnotacja na pocztowym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Skarżący odpowiedział na nie, doręczając do Sądu za pośrednictwem poczty w dniu 9 lutego 2013 r. (data stempla pocztowego), wypełniony formularz wniosku. Zwrócił się w nim o zwolnienie od kosztów sądowych, a uzasadniając swoje żądanie wskazał na złą sytuację finansową i trudną sytuacją rodzinną. Wskazał, że nie posiada żadnych rachunków bankowych, ani rzeczy wartościowych. Tworzy wspólne gospodarstwo domowe z nieletnią córką, a członkowie tego gospodarstwa uzyskują dochód w łącznej wysokości 1.253 zł, na który składają się: świadczenie pielęgnacyjne – 153 zł, świadczenie rehabilitacyjne – 80 zł, zasiłek rodzinny – 100 zł, świadczenie pielęgnacyjne – 520 zł oraz alimenty od żony, zasądzone na rzecz córki skarżącego – w wysokości 400 zł. Z oświadczeń skarżącego zawartych w piśmie z dnia 27 stycznia 2013 r. i formularzu wniosku z dnia 8 lutego 2013 r. wynika, że skarżący nie pracuje zawodowo z uwagi na zakaz prowadzenia pojazdów, orzeczony przez sąd karny na okres 2 lat. Wnioskodawca zamieszkuje wraz z córką w mieszkaniu o powierzchni 74 m² i w chwili obecnej pozostaje w trakcie załatwiania formalności związanych z zameldowaniem. Skarżący jest w trakcie rozwodu, nie zamieszkuje z żoną i samotnie opiekuje się niepełnosprawną córką. Na niezbędne miesięczne koszty utrzymania mieszkania przeznacza kwotę ok. 600 zł, na którą składają się wydatki z tytułu: czynszu – 400 zł, opłaty za energię elektryczną – od 100 zł do 150 zł oraz gaz – 60 zł. Podniósł także, że utracił prawo jazdy przez swój błąd, czego bardzo żałuje, bowiem stracił przez to zatrudnienie. Do akt sprawy dołączone zostały ponadto kopie: protokołu z posiedzenia sądu rodzinnego, na którym ustalono wysokość alimentów na rzecz córki, decyzji z dnia 22 listopada 2012 r. przyznającej skarżącemu świadczenia w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko (106 zł), dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego (80 zł) oraz dodatku do zasiłku rodzinnego (100 zł), a także zaświadczenia z dnia 7 lutego 2013 r. o nie figurowaniu w rejestrze osób bezrobotnych. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane). Zważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Zauważyć także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.). Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącego opierając się na jego oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że po pierwsze, sam formularz wniosku, który skarżący wypełnił w sposób szczegółowy, uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji skarżącego. Ponadto, wnioskodawca dołączył do akt sprawy kopie dokumentów, potwierdzające niektóre okoliczności związane z jego sytuacją bytową, które podnoszone zostały w formularzu wniosku. Dotyczą one w szczególności stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego, a są nimi decyzja organu pomocy społecznej, zaświadczenie z urzędu pracy, czy postanowienie sądu rodzinnego. Podnoszone przez skarżącego niektóre okoliczności charakteryzujące jego sytuację życiową, znajdują także potwierdzenie w aktach administracyjnych sprawy, a są nimi m.in. wyrok sądu z dnia [...] o orzeczeniu wobec skarżącego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat, czy decyzja o cofnięciu uprawnień kategorii BCDE. Referendarz przyjął zatem, że uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego córkę miesięczny dochód w kwocie 1.253 zł oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie dają podstaw do zapewnienia skarżącemu wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych. Pogląd ten potęguje także to, że skarżący utracił uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi, co niewątpliwie stanowi barierę do zarobkowania jako zawodowemu kierowcy, a także samotnie opiekuje się niepełnosprawną córką. Trudno nie zauważyć, że przywołane okoliczności mają wpływ na trudną sytuację życiową skarżącego i możliwość zarobkowania, a w konsekwencji na zdobycie środków finansowych umożliwiających pokrycie kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na zasadzie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.