II SA/Op 360/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta [...] orzekł o utracie przez J. D. prawa do zasiłku. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w związku z art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99 poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwaną dalej K.p.a.). W uzasadnieniu wskazano, iż przyczyną utraty prawa do zasiłku jest upływ maksymalnego okresu jego pobierania. Jednocześnie pouczono skarżącego, iż przysługuje mu prawo odwołania do Wojewody [...] wniesione za pośrednictwem organu wydającego decyzję w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. J. D. otrzymał powyższą decyzję w dniu 30 marca 2007 r. W dniu 18 kwietnia 2007 r. złożył od niej odwołanie, domagając się przedłużenia okresu pobierania zasiłku oraz jego wyrównania. Podniósł, iż zasiłek pobierał jedynie przez okres 6 miesięcy w wymiarze 100%, podczas gdy powinien otrzymywać 120 % zasiłku przez 12 miesięcy. Złożenie odwołania uzasadnił okolicznością oczekiwania na dokumenty z ZUS-u poświadczające okresy podlegania zaopatrzeniu emerytalnemu, które dołączył do powyższego pisma. W dniu [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 134 K.p.a. wydał postanowienie nr [...], w którym stwierdził uchybienie terminu do złożenia odwołania na omówioną decyzję Prezydenta Miasta [...]. W uzasadnieniu stwierdził, iż skarżący złożył odwołanie od tej decyzji po upływie 14 - dniowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności w art. 129 § 2 K.p.a., albowiem otrzymał ją w dniu 30 marca 2007 r. odwołanie, zaś złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 18 kwietnia 2007 r. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu w dniu 24 maja 2007 r. złożył J. D., wnosząc o wyrównanie zasiłku i przedłużenie okresu jego pobierania do 12 miesięcy. W uzasadnieniu opisał stan faktyczny sprawy, wskazując, iż decyzją z dnia [...] pozbawiono go prawa do zasiłku, który otrzymywał jedynie przez 6 miesięcy w wymiarze 100%. Jego zdaniem, przysługuje mu uprawnienie do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy w wysokości 120%. Podniósł ponadto, iż nie mógł wcześniej udokumentować prawa do tego zasiłku dla bezrobotnych, gdyż dokumenty potrzebne do potwierdzenia okresu uprawniającego go do zasiłku ww. wymiarze i wysokości otrzymał od ZUS-u dopiero po 16 dniach od złożenia wniosku. Na drugi dzień po ich odebraniu złożył je wraz z odwołaniem od decyzji w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Poza tym dodał, iż J. D. nie zwrócił się do organu odwoławczego o przywrócenie powyższego terminu, wobec czego odwołanie to należało uznać za bezskuteczne, a decyzja z dnia [...] stała się ostateczna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Z określonej w powołanym przepisie kontrolnej funkcji sądów administracyjnych oraz toczących się przed nimi postępowań wynika, iż sądy te, dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, nie skutkuje przejęciem sprawy administracyjnej i wydaniem końcowego rozstrzygnięcia w sprawie przez sąd. Tym samym nie jest on władny do rozstrzygania o przyznaniu prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych. Nie zastępuje on organów, do których kompetencji należy rozpoznawanie wniosków stron w tym zakresie. Jego funkcja polega bowiem wyłącznie na kontroli wykonywania administracji publicznej przez powołane do tego organy. Jednocześnie zgodnie z art. 1 § 2 Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sądowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność poddanych sądowej kontroli aktów administracyjnych, czyli ich zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do ich wydania. Uwzględniając powyższe, wskazać należy, iż w niniejszej sprawie kontroli sądowej poddane zostało postanowienie organu odwoławczego nr [...], wydane na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji w sprawie utraty przez J. D. prawa do zasiłku. Sąd badał tu jedynie kwestie prawne dotyczące wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia, nie dokonując, z uwagi na brak uprawnienia, oceny legalności decyzji wydanych wcześniej w tym samym postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 17 marca 1992 r., SA/Wr 128/92 – ONSA 1992, nr 1, poz. 24). Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia z dnia [...] wykazała, iż zostało ono wydane zgodnie z prawem. Wojewoda [...] jako podstawę swojego rozstrzygnięcia wskazał na treść art. 134 K.p.a. W tym miejscu trzeba powiedzieć, iż przepisy art. 127 -140 K.p.a. stanowią realizację konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP). Przepis art. 127 § 1 i 2 K.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, a organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy. Zgodnie natomiast z treścią art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji administracyjnej. Podkreślić należy, znaczenie elementu "terminu" i jego dochowania w stosunkach administracyjnoprawnych, w świetle prawa procesowego. Od jego spełnienia uzależniona jest, w szeregu przepisów prawa, możliwość podjęcia skutecznej obrony interesu prawnego przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Termin, określony w przepisie art. 129 § 2 K.p.a., jest bowiem terminem prekluzyjnym dla strony, a zatem jego uchybienie powoduje, że czynność prawna podjęta przez stronę po jego upływie jest bezskuteczna. Stąd, warunkiem skuteczności wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jego dokonania. Uchybienie czternastodniowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W związku z tym, po otrzymaniu odwołania, organ II instancji obowiązany jest w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Podkreślić bowiem należy, że każde uchybienie terminu do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy stwierdza to uchybienie. Przewidziane w art. 134 K.p.a. postanowienie organu odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu wydaje się wtedy, gdy odwołujący się - a konkretnie strona - nie zachowała terminu do wniesienia odwołania i nie złożyła prośby o przywrócenie terminu. Przy czym każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu, już stanowi jego uchybienie (por. wyrok NSA z dnia 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665 - LEX nr 29284; wyr. NSA z dnia 18 października 1995 r., SA/Gd 2865/94 - LEX nr 26997). Rację ma Wojewoda [...] twierdząc, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...]. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż J. D. otrzymał decyzję o utracie prawa do zasiłku w dniu 30 marca 2007 r., odwołanie od niej złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. dopiero w dniu 18 kwietnia 2007 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 K.p.a. Zauważyć również trzeba, iż wnosząc odwołanie po terminie, skarżący nie złożył wraz z nim wniosku o przywrócenie terminu do jego złożenia. Zgodnie natomiast z art. 58 K.p.a, termin do wniesienia odwołania może zostać przywrócony jedynie na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę taką należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Ponieważ taka prośba nie została przez skarżącego złożona, a odwołanie wniesione zostało po upływie terminu przewidzianego dla tej czynności, organ odwoławczy słusznie stwierdził, iż skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania. Podkreślić bowiem trzeba, że nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną, jak również sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może stanowić podstawy domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a strona skarżąca nie złożyła prośby o przywrócenie terminu, przyjąć należało, iż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł o oddaleniu skargi.