II SA/Op 371/13
WyrokWSA w Opolu2013-12-19
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów przejazdu do placówki medycznej powinno uwzględniać pełną wnioskowaną kwotę, czy też organ ma swobodę w ustaleniu wysokości świadczenia w ramach uznania administracyjnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma swobodę w ustaleniu wysokości zasiłku celowego w ramach uznania administracyjnego, biorąc pod uwagę sytuację materialną wnioskodawcy, cel pomocy społecznej oraz ograniczone środki finansowe przeznaczone na ten cel. Przyznana kwota musi być adekwatna do potrzeb i możliwości, a niekoniecznie musi pokrywać całość wnioskowanych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący R.S. zwrócił się o dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek celowy w kwocie 70 zł, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący odwołał się, kwestionując wysokość przyznanego dofinansowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że przyznana kwota zabezpiecza potrzebę przejazdu. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 kwietnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
R.S. wnioskiem, który wpłynął do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu w dniu 24 października 2012 r., zwrócił się o dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach. Uzasadniając swoje podanie wskazał, że 16 października 2012 r. nie mógł stawić się na badania, ponieważ nie otrzymał na czas zasiłku. Podał, że kolejne badania ma wyznaczone na dzień 31 października
2012 r. na godz. 9.00, więc zmuszony jest wyjechać z Opola ostatnim pociągiem dzień wcześniej, a w Katowicach musi jeszcze do kliniki dojechać autobusem.
W trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą niezdolną do pracy z powodu złego stanu zdrowia, legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności, otrzymał mieszkanie, które wymaga remontu. Na jego dochód składa się zasiłek stały
w wysokości 389 zł i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł. Do akt sprawy dołączono m.in.: dokumentację medyczną, z której wynika, że po urazie gałki ocznej R.S. cierpi na ślepotę oka lewego; kosztorys transportu medycznego z Opola do Katowic i z powrotem, którego wartość oszacowano na kwotę 575 zł; kopie biletów
z 19 października 2012 r. z Opola do Katowic dla osoby niewidomej i przewodnika na łączną kwotę 23,50 zł; decyzję Dyrektora MOPR w Opolu z dnia 16 października 2012 r., nr [...], przyznającą wnioskodawcy zasiłek celowy na dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach w kwocie 70 zł; kartę świadczeń wypłaconych stronie w październiku 2012 r., z której wynika, że uzyskał pomoc w łącznej wysokości 2.054,32 zł, w tym 1.622,82 zł w formie zasiłków celowych.
Decyzją z dnia 29 października 2012 r., nr [...], organ I instancji – Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Opolu, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Opola, przyznał R.S. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów związanych z przejazdem do Kliniki Okulistycznej w wysokości 70 zł oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Jako podstawę prawną wydanej decyzji organ wskazał przepisy art. 3 ust. 1, ust. 3, ust. 4, art. 7 pkt 5, art. 8 ust. 1, ust. 3 i ust. 4, art. 9, art. 17 ust. 1 pkt 5, art. 36 pkt 1 lit. c, art. 39 ust. 1 i 2, art. 102 ust. 1, art. 106 ust.1, ust. 3 i ust. 4, art. 110 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362, ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a i b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. poz. 823), zwanego dalej rozporządzeniem. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, powołując się na regulacje prawne dotyczące przyznawania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego, organ pierwszej instancji wskazał, że w drodze wywiadu środowiskowego oraz załączonych do niego dokumentów ustalono, iż strona spełnia warunki uprawniające do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego. Potwierdził też organ konieczność zaspokojenia potrzeby wyjazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach. Przedstawiając analitykę wydatkowanych środków na realizację omawianej formy pomocy organ podał, że na realizację zasiłków celowych w bieżącym miesiącu przeznaczono w planie finansowym Ośrodka ok. 13.600 zł, co przy wypłacie ok. 170 świadczeń daje średnio zasiłek w kwocie około 80 zł, w zależności od sytuacji osoby lub rodziny. W pierwszej kolejności pomocą objęte zostały osoby i rodziny bez dochodu, a następnie te, których dochód jest niższy od kryterium dochodowego. W odniesieniu do pomocy przyznanej wnioskodawcy organ wskazał, że wzięto pod uwagę jego trudną sytuację bytową, niepełnosprawność, niski dochód i przyznano zasiłek celowy w kwocie 70 zł, ponieważ 16 października 2012 r. otrzymał on zasiłek celowy w wysokości 70 zł, stąd łączna pomoc przyznana na ten cel wynosi 140 zł. Nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 K.p.a. organ wyjaśnił wyjątkowo ważnym interesem strony, spowodowanym trudną sytuacją życiową, tj. brakiem środków na pokrycie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach.
W odwołaniu od ww. decyzji R.S. nie zgodził się z przyznaniem mu dofinansowania na przejazd do Kliniki Okulistycznej w Katowicach we wskazanej
w decyzji wysokości, ponieważ nie ma przewodnika, dodatkowo przedłożył dokument potwierdzający koszt transportu medycznego. Wskazał, że nie chciał pieniędzy, tylko oczekiwał transportu. Podał, że MOPR uważa, że ma opiekuna z PCK, z którym mógł pojechać na specjalistyczne badania wewnątrzgałkowe, wyjaśnił, że w dniu
31 października 2012 r. nie udał się na przedmiotowe badania, które były dla niego bardzo ważne.
Organ pierwszej instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania
w trybie art. 132 § 1 K.p.a. i przekazał je wraz z aktami sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu. Ponadto wskazał, że w planie pomocy dla R.S. ustalił, iż przejazd na trasie Opole-Katowice w obie strony kosztowałby wnioskodawcę, podróżującego z przewodnikiem, odpowiednio; 17,14 zł za podróż PKP Express; 7,92 zł, za przejazd TLK i 15,60 zł za podróż PKP Intercity. Stwierdził również, że art. 36 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje przyznania transportu medycznego jako świadczenia niepieniężnego, w związku z czym przyznał pomoc w formie zasiłku celowego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 26 kwietnia 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium powołało przepisy art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1 pkt 1, ust. 3, ust. 4 i art. 39 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia z dnia 17 lipca 2012 r. i stwierdziło, że R.S. posiada orzeczenie o zaliczeniu go do znacznego stopnia niepełnosprawności na stałe, a jego dochód, na który składa się zasiłek stały w kwocie 389 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł, wynosi łącznie 542,00 zł i nie przekracza kwoty 542 zł kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. W oparciu o te ustalenia Kolegium stwierdziło, że R.S. spełnia wymogi ustawowe i tym samym uprawniony jest do świadczeń z pomocy społecznej wynikających z przepisów ustawy, w tym przyznania zasiłku celowego na dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach, a ponadto wyjazd ten związany z kontrolą stanu jego zdrowia stanowi niezbędną potrzebę bytową, o której mowa w art. 36 ustawy.
Kolegium zaznaczyło, że w rozpatrywanej sprawie pomoc społeczna została udzielona wnioskodawcy. Jednocześnie przyjmując ustalenia organu pierwszej instancji, dotyczące kosztów przejazdu na przedmiotowe badania, organ odwoławczy uznał, że rozmiar przyznanego zasiłku celowego zabezpiecza tę potrzebę w całości. Kolegium wywodziło, że nawet podróżując najdroższym z nich (Express) wnioskodawca musiałby zapłacić 17,40 zł za podróż w obie strony wraz z przewodnikiem. Zaakcentowało, uwzględniając należność za podróż autobusem miejskim w Katowicach, że kwota 70 zł zabezpieczy wnioskowany przez R.S. przejazd. Dostrzegło też, że nie jest to jedyna otrzymana w październiku 2012 r., gdyż w miesiącu tym uzyskał pomoc w łącznej wysokości 2.054,32 zł, w tym 1.622,82 zł w formie zasiłków celowych (z czego 1.078,82 zł na pokrycie kosztów remontu mieszkania). Podkreśliło, że skarżący jest objęty systematyczną pomocą ze strony MOPR w Opolu.
Kolegium uznało, że organ pierwszej instancji, przedstawiając analitykę rozdysponowania środków, wykazał swe ograniczone możliwości finansowe, jak również, że przyznawanie świadczeń odbywa się zgodnie z ustalonymi kryteriami. Stosownie do dokonanej oceny przyjęło, że w sprawie nie nastąpiło przekroczenie granic uznania administracyjnego. Wskazując na ustalone w ustawie cele pomocy społecznej organ odwoławczy wyjaśnił, że ustawodawca nie stworzył po stronie organów dysponujących środkami pomocy społecznej obowiązku zaspokojenia wszystkich, chociażby nawet jak najbardziej uzasadnionych potrzeb osoby lub rodziny ubiegającej się o taką pomoc i do tej pomocy uprawnionej. Podkreślił, że zadaniem organów pomocy społecznej jest jedynie wspomaganie w działaniach, zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, a nie zagwarantowanie źródła utrzymania, zatem pomoc nie może oznaczać bezwarunkowego zaspokajania wszystkich żądań
i akceptowania przez organy postawy roszczeniowej. Podzielając stanowisko odnośnie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, Kolegium wskazało, że argumenty organu pierwszej instancji znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Natomiast okoliczność, że wnioskodawca utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej uzasadnia konieczność jak najszybszego wdrożenia decyzji w życie.
Na powyższą decyzję R.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
i wniosło o oddalenie skargi.
Postanowieniem z dnia 17 października 2013 r., skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu.
Na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał wniesioną skargę. Zwrócił uwagę na schorzenie skarżącego, powodujące szczególne trudności w przemieszczaniu się oraz na charakter świadczenia, o które zwrócił się skarżący. Potwierdził, że skarżącemu udzielono pomocy w osobie pracownika socjalnego, zobowiązanego do pomocy w wykonywaniu czynności życiowych. Dodał jednocześnie, że wyjazd skarżącego do Kliniki w Katowicach z takim pracownikiem oznaczałby utratę tej pomocy przez co najmniej jedną trzecią miesiąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka
o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności
z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz.270 ze zm.), zwaną dalej P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art.145 lub art.151 P.p.s.a.
Oceniając, według powyższych kryteriów, prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji
o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w łącznej kwocie 70 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach.
Kwestionując prawidłowość merytorycznego rozstrzygnięcia skarżący zarzucił organom nieuwzględnienie jego trudnej sytuacji osobistej związanej z niepełnosprawnością
i podniósł, że nie została mu przyznana pomoc zgodnie z jego usprawiedliwionym wnioskiem.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o przyznaniu skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182), zwanej dalej ustawą. Zauważyć w związku z tym należy, że stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia
w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń
z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy pomocy udziela się osobom i rodzinom m. in. z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności, czy też długotrwałej lub ciężkiej choroby.
Powołane przepisy określają ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne zarówno od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, jak również zakresu środków przeznaczanych na ten cel. Oznacza to, że przyznanie świadczenia z pomocy społecznej dla osoby znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, nawet jeśli jest ona związana z którąkolwiek okolicznością określoną w art. 7 ustawy, nie jest prawem bezwarunkowym i nie wiąże się z przerzuceniem wszelkich kosztów utrzymania na organy pomocy społecznej będących dysponentami środków publicznych, przeznaczonych na realizację zadań pomocy społecznej. Pomoc społeczna oparta jest bowiem na zasadzie pomocniczości. Jej celem jest wspieranie osób w trudnej sytuacji życiowej i nie może być ona traktowana jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu wszystkich zgłoszonych potrzeb. Tym samym nawet
w sytuacji, gdy istnieją podstawy do udzielenia pomocy osoba uprawniona musi liczyć się z tym, że organ może odmówić przyznania jej żądanego świadczenia, albo że zostanie ono przyznane w rozmiarze różnym od tego, jaki został określony we wniosku
i który wnioskodawca uważa za odpowiedni.
Przechodząc od tych uwag ogólnych do realiów rozpoznawanej sprawy przypomnieć przyjdzie, że skarżący, prowadzący jednoosobowe gospodarstwo domowe, w złożonym wniosku domagał się udzielenia pomocy w formie zasiłku, wyjaśniając, że chodzi o "dofinansowanie wyjazdu do Kliniki w Katowicach", zaznaczając, że "w dniu 16.10.2012 r. nie mogłem stawić się na badania, bo nie dostałem na czas zasiłku."
Z uwagi na taką treść wniosku podnieść przyjdzie, że świadczenie w postaci zasiłku celowego jest jedną z form pomocy społecznej określonych w art. 36 ustawy. W myśl art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek ten może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Do tej kategorii uznać należy cel wskazany przez skarżącego, jako środki finansowe niezbędne na podróż do specjalistycznej placówki służby zdrowia.
Przyznanie tego rodzaju zasiłku w każdym przypadku uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które aktualnie określane jest
w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012, poz. 823) i zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a tego rozporządzenia, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego
z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia w formie zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w których w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Pozwala to organowi na wybór takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia określonych omawianą ustawą celów pomocy społecznej, zarówno co do przyznania, jak i odmowy przyznania świadczenia, a także co do jego wysokości. Uznanie daje zatem organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile bowiem rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Przyznanie stronie pomocy, w tym również w formie zasiłku celowego, uzależnione jest nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku organ musi uwzględniać także ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej. Oznacza to możliwość dostosowywania przez organ rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a także uzależnienie wysokości przyznanej pomocy zarówno od wielkości środków finansowych przyznanych z budżetu państwa na tę pomoc, jak i od liczby osób uprawnionych do korzystania z niej i ubiegających się o tę pomoc.
Ze wskazanych na wstępie przepisów, określających zasady przyznawania pomocy społecznej, wynika bowiem zasada indywidualizacji oraz zasada fakultatywności świadczeń. Pierwsza z nich dotyczy - z jednej strony - indywidualnego rozpoznania świadczeń, zaś z drugiej strony - dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega z kolei na braku możliwości domagania się przez wnioskodawcę przyznania świadczeń pomocowych określonego rodzaju oraz w określonej formie i rozmiarze (por. wyrok WSA w Opolu z 5 lipca 2012 r., II SA/Op 248/12 oraz z dnia 5 listopada 2013 r.,
II SA/Op 215/13: orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http:// nsa.gov.pl).
W konsekwencji, dokonując kontroli legalności rozstrzygnięcia opartego o uznanie administracyjne Sąd bada, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie
z zasadami postępowania administracyjnego, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy i czy rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń.
Mając na uwadze powyższe, stosownie do wskazanych regulacji, w kontrolowanej sprawie stwierdzić należy, że skarżący jako osoba niepełnosprawna i posiadająca niewielkie dochody, bez wątpienia był uprawniony do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej. Trudna sytuacja życiowa skarżącego związana jest bowiem
z wystąpieniem okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy wskazanych w art. 7 ustawy. Jednocześnie dochód skarżącego, ustalony zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ustawy, nie przekracza kwoty ustalonego kryterium dochodowego, a potrzeby, na zaspokojenie których domagał się wsparcia, można zaliczyć do niezbędnych. Przyznanie skarżącemu zasiłku celowego znajdowało zatem umocowanie prawne.
W ocenie Sądu, podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych, na podstawie oceny uwzględniającej zgromadzony materiał dowodowy. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym rozstrzygnięcie podjęto po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, wymaganego na mocy art. 106 ust. 4 ustawy. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego. W tym celu zebrano konieczne dowody m.in. w postaci wywiadu środowiskowego, oświadczenia skarżącego o jego sytuacji majątkowej, decyzji o przyznaniu skarżącemu zasiłku stałego w kwocie 389 zł oraz zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Ponadto, co do potrzeb, których dotyczył wniosek, niezbędność wyjazdu do kliniki potwierdzało skierowanie na badanie USG obu oczu, wystawione przez lekarza szpitala klinicznego w Katowicach, wraz
z wyznaczonym terminem jego wykonania na dzień 31 października 2012 r.
Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpoznania wniosku strony i podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na wnioskowany przez skarżącego cel. Oceniając legalność decyzji wydanych w niniejszej sprawie nie można uznać, że merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku celowego było dowolne
i naruszało regulacje ustawy. Zauważyć bowiem należy, że na potrzeby postępowania przeprowadzono postępowanie wyjaśniające co do ustalenia kosztów przejazdu skarżącego do kliniki. Stosownie do tego, nie można było przyjąć w niniejszej sprawie, że nocleg, co do którego nie potwierdzono jego konieczności, stanowi niezbędną potrzebę bytową i przyznać na ten cel wsparcia, jak również uznać, że organ odmówił przyznania skarżącemu pomocy na dojazd do Katowic we wnioskowanym przez niego wymiarze, transportem medycznym. Mając na uwadze odległość od miejsca zamieszkania skarżącego do celu podróży, wynoszącą ok. 100 km oraz możliwość tego dojazdu koleją, stwierdzić można, że przyznana na ten cel kwota 70 zł jest wystarczająca na pokrycie kosztów przejazdu pociągiem na tej trasie.
Dostrzec przy tym przyjdzie, że decyzją z dnia 16 października 2012 r. ([...]), przyznano R.S. zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów przejazdu do Kliniki Okulistycznej w Katowicach (70 zł).
Brak jest wobec tego podstaw do zarzucenia organom dowolności przy ustalaniu kwoty świadczenia przyznanego na poszczególne cele. Ustalając wysokość świadczenia organy zbadały sytuację finansową wnioskodawcy i podały w sposób zrozumiały informację dotyczącą wielkości środków pieniężnych przeznaczonych w skali miesiąca na pomoc w formie zasiłków celowych oraz liczbę wnioskodawców domagających się pomocy. Ponadto przedstawiły kryterium, jakie było uwzględniane przy rozdziale posiadanych środków i wskazały na przeciętną wysokość przyznawanych zasiłków zaznaczając, że kwota przyznanego skarżącemu świadczenia jest wyższa od średniej przyznawanej kwoty zasiłku celowego. W odniesieniu do zaskarżonej decyzji zauważyć ponadto należy, że przytoczenie w niej wskazanych okoliczności potwierdza, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu dokonało powtórnej oceny i analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz - zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. - przedstawiło w uzasadnieniu okoliczności i fakty przemawiające za uznaniem decyzji organu pierwszej instancji za zgodną z prawem.
Reasumując stwierdzić trzeba, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało prawidłowo i doprowadziło do dokładnego ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, a motywy uzasadniające jego treść zostały przedstawione zostały w uzasadnieniu wydanych decyzji w sposób odpowiedni. Rozstrzygając sprawę z punktu widzenia słusznego interesu skarżącego, organ wziął pod uwagę cele pomocy społecznej w kontekście możliwości udzielenia pomocy. Wskazana przez organ pierwszej instancji wielkość posiadanych środków finansowych przeznaczonych na zasiłki celowe, w zestawieniu
z ilością zgłaszanych wniosków osób i rodzin o udzielenie tego rodzaju pomocy, jednoznacznie wskazuje, iż rozmiar tych środków pozwala na zaspokojenie potrzeb jedynie w znikomym zakresie.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych powodów uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło