II SA/Op 378/15

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego W. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wyrejestrowania pojazdu postanawia: przyznać radcy prawnemu W. P. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej S. K., obejmujące wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 221,40 zł (słownie: dwieście dwadzieścia jeden i czterdzieści groszy), zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 41,40 zł (słownie: czterdzieści jeden złoty i czterdzieści groszy). Wyrokiem z dnia 29 października 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 czerwca 2015 r., nr [...]. W dniu 12 lutego 2016 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił skarżącemu radcę prawnego oraz zwolnił od kosztów sądowych w części, przez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Na skutek powyższego, na pełnomocnika z urzędu została wyznaczona przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w Opolu – radca prawny W. P., wykonująca zawód w Kancelarii Radcy Prawnego w [...], przy ul. [...] (por. k-84 akt sądowych). Pismem z dnia 18 marca 2016 r., pełnomocnik sporządziła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie, która to opinia została doręczona skarżącemu w dniu 22 kwietnia 2016 r. (k-111 akt), w trybie art. 177 § 4 P.p.s.a. W piśmie z dnia 18 marca 2016 r. radca prawny W. P. zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając jednocześnie, że udzielona pomoc nie została opłacona ani w części, ani w całości. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 250 P.p.s.a., wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik procesowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W dniu 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805) – zwane dalej: "rozporządzeniem". Zgodnie z treścią przepisów intertemporalnych określonych w § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych, a nie zakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, zarówno samo postępowanie sądowe zostało wszczęte, jak również wyrok Sądu I instancji zapadł pod rządami poprzednio obowiązującego rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490 z późn. zm.). Opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została natomiast wniesiona w dniu 1 kwietnia 2016 r., już w trakcie obowiązywania "nowego" rozporządzenia. Działania pełnomocnika podjęte w ramach drugiej instancji, tj. złożenie ww. opinii, zostaną zatem ocenione na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia. Na taki sposób zastosowania rozporządzenia wskazują przepisy § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., które kwalifikują sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynność wykonaną w ramach drugiej instancji. Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Stosownie natomiast do § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2 rozporządzenia). Stosownie do treści § 4 ust. 3 rozporządzenia, opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w innej sprawie – 480 zł, do której zakwalifikować należy postępowanie w niniejszej sprawie. Z kolei opłata maksymalna w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia wynosi 75 % opłaty określonej w pkt 1 (w sytuacji, gdy nie prowadził sprawy ten sam radca prawny w drugiej instancji), nie mniej jednak niż 240 zł. W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę w wysokości ½ opłaty maksymalnej określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) rozporządzenia, czyli ½ opłaty maksymalnej wynoszącej 360 zł, co stanowi kwotę 180 zł (1/2 x 360 zł). Kwota 360 zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty 480 zł (czyli opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 lit c), co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit b) w związku z pkt 1 lit c). Wskazaną kwotę należało zaś podwyższyć, w myśl przywołanego wyżej § 4 ust. 3 rozporządzenia o 23 % stawki podatku od towarów i usług (41,40 zł). Referendarz stwierdził przy tym, że wymieniona czynność pełnomocnika nie nosi cech warunkujących spełnienie przesłanek pozwalających na podniesienie wysokości opłaty, o których mowa w § 4 ust. 2 rozporządzenia. Uznał więc, że nie zachodzi w omawianym przypadku sytuacja umożliwiająca ustalenie opłaty w kwocie wyższej niż ta, która wynika z § 4 ust. 1 w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia. Wobec tego, referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.