II SA/Op 38/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. G. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 2 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na skutek wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia 30 września 2016 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie opolskim, działając na zasadzie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał J. G. doprowadzenie lokalu znajdującego się w [...], przy ul. [...] do stanu zgodnego z prawem, przez zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie nośnej budynku do rozmiaru okna, które istniało przed rozpoczęciem – w terminie do 30 listopada 2016 r. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r., nr [...] uchylił ww. decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i ustalił w tym zakresie termin na dzień 31 stycznia 2017 r., a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Nie godząc się z zapadłą w sprawie decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu, J. G. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu. W skardze zawarła wniosek o wstrzymanie nakazu zamurowania otworu drzwiowego do rozmiaru okna w lokalu. W skardze szczegółowo opisała przebieg postępowania, wskazując na duże prawdopodobieństwo wadliwości decyzji ostatecznej oraz braku profesjonalizmu pracowników organu nadzoru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z przywołanego uregulowania wynika, że przewidziana w nim instytucja ma za cel tymczasowe ukształtowanie stosunków. W szczególności tymczasowa ochrona mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż ma jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku. Szkoda, o jakiej mowa w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. może, ale nie musi mieć charakteru materialnego. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964). W postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 (opubl. OSS 2005/3/72), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę w rozpoznawanej sprawie nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. W realiach rozpoznawanej sprawy trudno pominąć, że podstawą decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości dokonanych przez inwestorkę polegających na zamurowaniu otworu drzwiowego do poziomu otworu okna, nie był stan techniczny, grożący np. katastrofą budowlaną, lecz wykonanie robót wbrew wymaganiom formalnym, polegającym na braku wykazania przez skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, obejmującego części wspólne budynku. Zdaniem Sądu, nie sposób pominąć faktu, że z samej istoty zaskarżonej decyzji wynika możliwość wyrządzenia znacznej szkody, jak i powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadkach wykonania decyzji, która następnie zostałaby przez sąd administracyjny wzruszona. Sąd uznał, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi, bez wątpienia wywoła trudne do odwrócenia skutki, a dodatkowo może także spowodować po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej. W razie bezzasadności nakazu określonego w zaskarżonej decyzji może bowiem powstać kwestia przywrócenia do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżącą znacznych nakładów finansowych. Likwidacja otworu drzwiowego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może nie tylko narazić stronę skarżącą na straty finansowe, ale także sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona adresatowi obowiązku ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Ewentualna szkoda, poniesiona przez skarżącą na skutek likwidacji otworu okiennego, związana jest zarówno z utratą środków finansowych przeznaczonych na wykonanie otworu drzwiowego, jak też z poniesieniem kosztów robót rozbiórkowych. Ponadto, powrót do stanu poprzedniego po wykonaniu nałożonego obowiązku wymagałby również nakładów finansowych. Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. Dlatego zdaniem Sądu spełnione zostały podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów, Sąd działając na zasadzie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., uznał o konieczności wstrzymania zaskarżonej decyzji, co orzekł jak w sentencji.