II SA/Op 38/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska - spr. po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na pismo Prokuratura Okręgowego w Opolu z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dokumentów dotyczących kandydatury na wolne stanowisko prokuratorskie postanawia odrzucić skargę. A. P. (zwana dalej także: "skarżącą") pismem z dnia 27 grudnia 2019 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na: 1) Uchwałę nr [...] Kolegium Prokuratury Okręgowej w Opolu z dnia 25 listopada 2019 r. w sprawie zaopiniowania kandydatur na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...]; 2) Decyzję z dnia 25 listopada 2019 r. Prokuratora Okręgowego w Opolu w sprawie nieprzedstawiania kandydatury Prokuratorowi Krajowemu; 3) Decyzję Naczelnika Wydziału IV Organizacyjno-Sądowego Prokuratury Okregowej z dnia 4 grudnia 2019 r. dotyczącą zwrotu dokumentów oraz decyzje Prokuratora Okręgowego z dnia 12 grudnia 2019 r. dotyczącą zwrotu dokumentów; 4) Regulamin Pracy Kolegium Prokuratury Okręgowej w Opolu nr [...] z dnia 30 maja 2019 r. Skarżąca domagając się stwierdzenia nieważności, bądź uchylenia wskazanych wyżej czynności i aktów, złożyła jednocześnie szereg wniosków procesowych, w tym m.in. żądanie wyłączenia jednego z sędziów orzekających w tut. Sądzie, tj. sędziego WSA Marty Wojciechowskiej, a także żądanie wstrzymania postępowania konkursowego na stanowisko prokuratora do czasu rozstrzygnięcia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu. Powyższa skarga została odnotowana w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 34/20. W odpowiedzi na skargę Prokurator Prokuratury Okręgowej w Opolu wniósł o odrzucenie skargi, z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozstrzygnięcia sprawy. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II z dnia 28 stycznia 2020 r., wydanego na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", oraz § 27 zarządzenia na 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie ustalenia zasad biurowości, ze sprawy o sygn. akt II SA/Op 34/20 wyłączono dodatkowo cztery sprawy ze skargi A. P. Sprawy te zostały odnotowane w Repertorium sądowym pod odrębnymi sygnaturami i stanowią przedmiot innych postępowań sądowych. Na skutek powyższego, przedmiotem postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Op 38/20 stało się pismo Prokuratora Okręgowego w Opolu z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...]. W piśmie tym - w odpowiedzi na pismo skarżącej z dnia 10 grudnia 2019 r., przy którym ww. nadesłała plik dokumentów wykorzystanych w toku procedury konkursowej, Prokurator Okręgowy w Opolu zwraca A. P. opisane dokumenty jako zbędne, tłumacząc to podjętą w dniu 25 listopada 2019 r. uchwałą Kolegium Prokuratury Okręgowej w Opolu. Na skutek zarządzenia z dnia 28 stycznia 2020 r. do niniejszej sprawy o sygn. akt II SA/Op 38/20, jako jej załącznik odnotowany pod sygn. akt II SPP/Op 8/20, został dołączony wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę A. P. należało odrzucić. Sąd administracyjny przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, w tym objęcie sprawy kognicją sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. Z treści niniejszej skargi wynika, że dotyczy ona pisma Prokuratora Okręgowego w Opolu z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...], odsyłającego dokumenty złożone przez kandydata w postępowaniu konkursowym na wolne stanowisko prokuratorskie. Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach. W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym enumeracjami z art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów p.p.s.a., jak wymienione w art. 4 p.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencję, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę tego sądu w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Analizując kwestię właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania niniejszej skargi należy wyjaśnić, że zasady postępowania konkursowego na stanowisko prokuratora zostały określone w Rozdziale 1, Działu IV pn.: "Powołanie i odwołanie prokuratora" ustawy Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2019 r. poz. 740). Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy, jeżeli swoją kandydaturę zgłosiła osoba, która nie spełnia warunków do objęcia stanowiska prokuratora, o których mowa w art. 75 § 1 pkt 3-8, zgłoszenie nastąpiło po upływie terminu, o którym mowa w art. 81 § 2, lub nie zawiera dokumentów wymaganych zgodnie z art. 77, prokurator okręgowy zawiadamia zgłaszającego o pozostawieniu zgłoszenia bez rozpatrzenia, podając przyczynę. Osoba, której zgłoszenie pozostawiono bez rozpatrzenia, może w terminie 7 dni złożyć pisemne zastrzeżenie do Prokuratora Krajowego. Jeżeli Prokurator Krajowy nie uwzględni zastrzeżenia, niezwłocznie przedstawia je wraz ze zgłoszeniem Prokuratorowi Generalnemu. W przedmiocie pozostawienia zgłoszenia bez rozpatrzenia rozstrzyga Prokurator Generalny. Prokurator okręgowy, po stwierdzeniu spełnienia wymogów formalnych zgłoszenia złożonego w terminie oraz stwierdzeniu spełniania przez kandydata warunków do objęcia stanowiska prokuratora prokuratury rejonowej, przedstawia jego kandydaturę kolegium prokuratury okręgowej wraz z oceną kwalifikacji sporządzoną przez wizytatora prokuratury okręgowej (art. 82 § 2 ustawy). Prokurator okręgowy przedstawia Prokuratorowi Krajowemu kandydatury pozytywnie zaopiniowane przez kolegium prokuratury okręgowej wraz z opinią kolegium i oceną kwalifikacji sporządzoną przez wizytatora prokuratury okręgowej (art. 82 § 3 ustawy). Ponadto art. 84 § 3 ustawy przewiduje możliwość złożenia pisemnych uwag kandydata co do oceny kwalifikacji. Z przywołanych przepisów prawa wynika zatem, że osoba, która nie spełniła wymagań określonych w art. 82 § 1 komentowanego przepisu, zarówno w pełnym, jak i częściowym zakresie, ma jeszcze szansę zapobiec skutkom pozostawienia kandydackiego zgłoszenia bez rozpoznania, składając na ręce Prokuratora Krajowego stosowne zastrzeżenie. Negatywna decyzja tego podmiotu nie zamyka postępowania, wszak ostateczne rozstrzygnięcie należy do Prokuratora Generalnego (por. A.Kiełtyka, W.Kotowski, A.Ważny w: Prawo o prokuraturze. Komentarz, Wydawnictwo WoltersKluwer 2017, przywołane w systemie komputerowym LEX, w komentarzu do art. 82 Prawa o prokuraturze). Przepisy ustawy nie przewidują jednocześnie innych form kwestionowania czynności podejmowanych w toku procedury, w szczególności nie przewidują odesłania do innych aktów prawnych jako podstawy podważania rozstrzygnięć wydawanych przez organy konkursowe. W tym do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiot skargi odnosi się do jednej z dokonanych czynności w ramach postępowania konkursowego na stanowisko prokuratorskie, tj. pisma zwracającego kandydatowi dokumenty wykorzystane w ramach konkursu. Pismo to w istocie związane jest więc z tym postępowaniem, a taka materia - co wykazano wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, bowiem jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, wyznaczonego treścią art. 3 p.p.s.a. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu nie jest właściwy do rozpoznania skargi wniesionej przez A. P., skargę taką należało uznać za niedopuszczalną i odrzucić na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wobec niedopuszczalności skargi, bezprzedmiotowe jest orzekanie odnośnie wstrzymania wykonania zaskarżonego pisma Prokuratora Okręgowego w Opolu. Odnosząc się do tego żądania wyjaśnić trzeba, że wniosek w tym zakresie może dotyczyć jedynie - stosownie do art. 61 § 2 P.p.s.a. - aktów lub czynności, na które przysługuje skarga, czyli należących do właściwości sądu administracyjnego. Skoro zaskarżone pismo nie stanowiło takiego aktu lub czynności, to opisywany wniosek nie podlegał rozpoznaniu. Dodatkowo, odnosząc się do pozostałych wniosków skarżącej, w tym żądania wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy i żądania uzupełnienia materiału dowodowego, należy stwierdzić, że złożenie przedmiotowych wniosków odnosi skutek prawny w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie wówczas, gdy postępowanie to zostało skutecznie wszczęte. Zwłaszcza wobec faktu, że sędzia, której osoby dotyczy żądanie wyłączenia, nie orzeka w niniejszej sprawie. Z kolei niedopuszczalność skargi skutkuje również tym, że sąd nie może formułować ocen prawnych w odniesieniu do zarzutów mających, zdaniem skarżącej, przemawiać na rzecz zasadności tej skargi. Z tych względów wniosek o uzupełnienie materiału dowodowego nie podlegał rozpoznaniu przez tut. Sąd. Mając na względzie powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.