II SA/Op 39/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody Opolskiego na uchwałę Rady Powiatu Strzeleckiego z dnia 26 września 2007 r. nr XI/106/07 w przedmiocie warunków zwalniania z opłat za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia: umorzyć postępowanie. Przedmiotem skargi zawartej w piśmie z dnia 18 grudnia 2008 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez Wojewodę Opolskiego jest uchwała Rady Powiatu Strzeleckiego z dnia 26 września 2007 r., nr XI/106/07, w przedmiocie ustalenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania od ustalenia opłaty rodzicom dziecka, osobie pełnoletniej lub jej rodzicom, a także opiekunom prawnym lub kuratorom, za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności § 1, § 3 oraz załącznika nr 1 zaskarżonej uchwały z powodu istotnego naruszenia prawa, to jest art. 81 ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 r., Nr 64, poz. 593 ze zm.), ponieważ zdaniem organu nadzoru, zapisy § 1, § 3 oraz załącznik nr 1 zaskarżonej uchwały przekraczają normę kompetencyjną wynikającą z art. 81 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Zdaniem organu skarżącego wskazany przepis ustawy o pomocy społecznej upoważnia radę powiatu do określenia, w drodze uchwały, warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty, o której mowa w ust. 1 tegoż artykułu. Przytoczone zapisy zaskarżonej uchwały (§ 1 ust. 1 i ust. 2), określają obligatoryjne przesłanki zwolnienia podmiotów zobowiązanych z opłaty w określonym zakresie, narzucając tym samym staroście obowiązek wydania decyzji zwalniającej z opłaty w całości lub w części zawsze, gdy dochód na osobę w rodzinie wyniesie wskazaną w uchwale wysokość. Takie działanie, w ocenie organu nadzoru, w sposób istotny narusza postanowienia art. 81 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym starosta może częściowo zwolnić lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w ust. 1, na wniosek lub z urzędu, ze względu na trudną sytuację materialną rodziny lub osoby. Norma kompetencyjna, w oparciu o którą podjęto przedmiotową uchwałę, zdaniem Wojewody Opolskiego, nie daje podstaw do ustalenia przesłanek obligatoryjnego zwalniania z opłat. Określając warunki, rada powiatu konkretyzuje dla starosty przesłanki wymienione w ust. 4 i 5 art. 81 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 81 ust. 4, starosta wydając decyzję w przedmiocie zwolnienia kieruje się uznaniem administracyjnym. Dochód nie jest jedyną podstawą do oceny sytuacji materialnej rodziny. Strona skarżąca, wskazuje dalej na naruszenie prawa i działanie poza delegacją ustawową przepisu § 1 ust. 3 zaskarżonej uchwały, stanowi przekroczenie normy kompetencyjnej, zawartej w art. 81 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, gdyż nie można uznać, że określenie kwot granicznych odpłatności wyczerpuje tę normę, która odnosi się wyłącznie do ustalenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty. Wskazany przepis uchwały zawiera ponadto, niedopuszczalne powtórzenie regulacji ustawowej, zawartej w art. 81 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Co do § 3 uchwały, który określa okres ważności decyzji, w kwestii częściowego lub całkowitego zwolnienia od ustalenia opłaty, Wojewoda zauważył, że norma wyinterpretowana z art. 81 ust. 6, nie upoważnia do wprowadzenia żadnych dodatkowych unormowań, a za takie należy uznać określenia terminów zwalniania z opłat. W odpowiedzi na skargę z dnia 3 marca 2008 r., Starosta Strzelecki w imieniu Powiatu Strzeleckiego podniósł, iż podziela zarzuty zawarte w skardze i oświadczył, iż uchwałą z dnia 27 lutego 2008 r., nr XVI/149/08, w sprawie ustalenia warunków częściowego lub całkowitego zwalniania z opłaty rodzicom dziecka, osobie pełnoletniej lub jej rodzicom, opiekunom prawnym lub kuratorom, za pobyt dziecka lub osoby pełnoletniej w całodobowej placówce opiekuńczo-wychowawczej, Rada Powiatu Strzeleckiego zmieniła zaskarżoną uchwałę z dnia 26 września 2007 r., nr XI/106/07, w zakwestionowanym zakresie. Kolejnym pismem procesowym z dnia 20 marca 2008 r., Starosta Strzelecki oświadczył, że zaskarżona uchwała z dnia 26 września 2007 r., nr XI/106/07, nie wywołała skutków prawnych. Starosta jednocześnie poinformował Sąd, iż uchwała z dnia 27 lutego 2008 r., nr XVI/149/08, została przekazana do publikacji. Strona skarżąca pismem z dnia 25 marca 2008 r., wniosła o umorzenie postępowania, jeżeli zaskarżona uchwała nie wywołała skutków prawnych. Wojewoda podał też, że podjęta przez Radę Powiatu uchwała nr XVI/149/08 z dnia 27 lutego 2008 r., uchylająca uchwałę XI/106/07, jest zgodna z przepisami prawa i zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego w najbliższym możliwym terminie, tj. do końca kwietnia 2008 r. Sąd ustalił, że uchwała z dnia 27 lutego 2008 r., nr XVI/149/08 została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego z dnia 15 kwietnia 2008 r., Nr 26 poz. 926. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowanie, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 (cofnięcie skargi i; śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego). W konsekwencji takich zapisów z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu powołanego przepisu mamy do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania – a przed wydaniem wyroku – przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie zaskarżona uchwała Rady Powiatu Strzeleckiego z dnia 26 września 2007r. została uchylona w całości kolejnym aktem prawa miejscowego, a to uchwałą z 27 lutego 2008r. Ten drugi akt został uznany przez organ nadzoru za zgodny z prawem i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego. Uchwała uchylająca, stosownie do zapisu § 6, weszła w życie po upływie 14 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego Nr 26 poz. 926 z dnia 15 kwietnia 2008r., a zatem z dniem 30 kwietnia 2008r. W konsekwencji uchwała będąca przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego została wyeliminowana z obrotu prawnego. Dodać należy, że uchylenie uchwały inną, kolejną uchwałą ma charakter konstytutywny. Wywołuje skutek na przyszłość, czyli tylko od daty wejścia w życie uchwały uchylającej. Dlatego podkreślić trzeba, że zaskarżona uchwała w okresie jej obowiązywania nie wywołała żadnych skutków prawnych, co wynika z oświadczenia procesowego Starosty Strzeleckiego z 20 marca 2008r. Z tych względów i z mocy powołanego art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzeczono jak wyżej.