II SA/Op 399/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku B. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1) ustanowić dla B. M. adwokata, 2) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. B. M., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 czerwca 2015 r., nr [...], w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad siostrzenicą M. K. na okres od 27 lutego 2015 r. do bezterminowo. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2015 r. tut. Sąd oddalił tę skargę. Skarżąca otrzymała wyrok wraz uzasadnieniem na piśmie, sporządzonym na jej wniosek, w dniu 24 listopada 2015 r. W dniu 26 listopada 2015 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, poprzez ustanowienie pełnomocnika – adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek wskazała na swoja złą sytuację finansową, wynikającą z niemożliwością podjęcia pracy zarobkowej, w związku z koniecznością opieki nad chora przewlekle, niepełnosprawna trwale siostrzenicą. Jedyny dochód gospodarstwa domowego skarżącej, które jak wskazała prowadzi wspólnie z siostrzenicą, to renta rodzinna siostrzenicy w kwocie 1354 zł netto, poza tym nie mają żadnego majątku, opłaty miesięczne ponoszą następujące: za mieszkanie 120 zł, ze prąd 108 zł, gaz 49 zł, telewizor 20 zł, rata pożyczki 173 zł, leki 100 zł. Wnioskodawca wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, a do takich spraw należy sprawa o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego w praktyce do rozpatrzenia pozostał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż strona jest ustawowo zwolniona od kosztów sądowych. Wobec tego postępowanie z wniosku skarżącej w tym zakresie, jako bezprzedmiotowe należało umorzyć, na podstawie przepisu art. 249 a P.p.s.a., określającego, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Postępowanie zatem z wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, należało więc rozpatrzyć jej wniosek w części obejmującej ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., wnioskodawca powinien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Natomiast orzekający w przedmiocie wniosku powinien wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony jest, bądź nie jest zasadne. Z jednej strony uwzględnia więc wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody i posiadany majątek. Przywołane regulacje są przejawem intencji ustawodawcy, który tworząc instytucję prawa pomocy miał na celu umożliwienie dochodzenia słusznych praw przed sądem, osobom o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe referendarz oceniając złożony wniosek wziął pod uwagę, że wnioskodawca nie ma żadnego majątku ruchomego, ani nieruchomego, a dochód na osobę w gospodarstwie domowym skarżącej to kwota około 677 zł. W związku z poczynionymi ustaleniami, mając na uwadze sytuację majątkową wnioskodawcy oraz niemożność podjęcia przez niego aktualnie pracy zarobkowej z uwagi na konieczność opiekowania się niepełnosprawną siostrzenicą, referendarz sądowy uznał, że może on mieć trudności z wygospodarowaniem środków na opłacenie pełnomocnika z urzędu, bez uszczerbku koniecznego utrzymania swojego i jego podopiecznej, a zatem spełnia przesłankę do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym. Orzekający postanowił w związku z tym przyznać mu prawo pomocy w tym zakresie i ustanowić dla niego pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a., ustanowił adwokata dla wnioskodawcy, orzekając jak w pkt 1 sentencji, i na podstawie art. 249 a P.p.s.a., umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych orzekając, jak w punkcie 2 sentencji.