II SA/Op 400/14
PostanowienieWSA w Opolu2014-10-22
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina, której organ wykonawczy (burmistrz) wydał decyzję w pierwszej instancji, ma legitymację procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Gmina, której organ wykonawczy wydał decyzję w pierwszej instancji, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie. Wynika to z faktu, że organ ten działał jako organ administracji publicznej, a przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują dla takiego podmiotu możliwości dochodzenia własnego interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.Stan faktyczny
Gmina Grodków, działając przez Burmistrza, wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, która uchyliła decyzję Burmistrza dotyczącą środowiskowych uwarunkowań budowy turbiny wiatrowej. Gmina zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku poprzez nieuwzględnienie alternatywnego wariantu przedsięwzięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o odrzucenie skargi, podnosząc brak legitymacji procesowej Gminy Grodków i jej organu wykonawczego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę i zwrócono skarżącej kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy Grodków na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi. 5
Działający w imieniu Gminy Grodków, Burmistrz Grodkowa wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 18 kwietnia 2014 r., nr [...], którą uchylono decyzję Burmistrza Grodkowa z dnia 24 lutego 2014 r., nr [...] i określono środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie turbiny wiatrowej "[...]", w miejscowości [...] , na działce nr A. w Gminie [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm.), przez nie uwzględnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu możliwości realizacji przedsięwzięcia w innym wariancie, wskazanym przez organ I instancji, a nie naruszającym interesu Gminy Grodków.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi, ponieważ Gmina Grodków, ani będący jej organem wykonawczym Burmistrz Grodkowa, nie są podmiotami uprawnionym do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium podniosło, że Burmistrz Grodkowa wydał w sprawie decyzję, jako organ pierwszej instancji, a to wyłącza możliwość dochodzenia przez niego interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Kolegium wskazując na poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podniosło, że jednostka samorządu terytorialnego w przedstawionej sytuacji, nie ma legitymacji procesowej strony, nie jest także podmiotem uprawnionym do zaskarżenia decyzji administracyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego, ani legitymowana do wystąpienia z powództwem do sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 50 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, jak również podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.
Przywołana treść art. 50 § 1 P.p.s.a. wskazuje, iż o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu przejawia się w tym, iż podmiot ten działa bezpośrednio we własnym imieniu i ma roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" ma zatem charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kontestowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. O możliwości żądania wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego decydują przesłanki zbliżone do tych, które stanowią podstawę legitymacji procesowej strony w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2004, str. 89).
W niniejszej sprawie skarga na decyzję organu II instancji wydaną w sprawie indywidualnej, wniesiona została przez Burmistrza Grodkowa, reprezentującego Gminę Grodków. Skoro jednak w postępowaniu administracyjnym decyzja w I instancji wydana została przez tego Burmistrza, działającego jako organ administracji publicznej, uznać należało, iż organowi temu, ani Gminie Grodków nie przysługuje w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym status skarżącego, a wniesiona skarga jest niedopuszczalna.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego. Włączenie organów samorządowych do sytemu organów administracji publicznej prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie znacznie ogranicza, co do zasady zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych (por. postanowienia NSA: z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 157/09; z dnia 6 października 2009 r., I OSK 1357/09; z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09; z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 184/09 oraz wyrok NSA z dnia 28 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 782/08, zamieszczone na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym miejscu podkreślenia wymaga, że również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 29 października 2009 r., sygn. K 32/08 uznał za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 33 § 1 i 2 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia prawa do udziału na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym gminę, której wójt (burmistrz, prezydent) wydał jako organ pierwszej instancji decyzję podatkową, a także za zgodny z art. 165 § 1 i 2 Konstytucji RP art. 50 § 1 P.p.s.a. w zakresie, w jakim pozbawia gminę prawa wniesienia skargi na decyzję organu wyższej instancji wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez wójta (burmistrza, prezydenta) tej gminy w sytuacji, gdy decyzja organu odwoławczego ma wpływ na prawa i obowiązki tej gminy lub jej organów.
Uznać zatem należy, że ani gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, ani żaden jej organ nie są uprawnione do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego, uchylającej lub zmieniającej wydaną w I instancji decyzję starosty. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może w jednym postępowaniu, w zależności od etapu załatwiania sprawy indywidualnej z zakresu administracji publicznej, zajmować różną pozycję - raz organu wydającego decyzję, innym zaś razem strony postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 15 października 1990 r., sygn. akt SA/Wr 990/90, ONSA 1990/4/7; uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1017/04, System Informacji Prawnej LEX nr 171164). Dopuszczenie możliwości wniesienia skargi przez organ administracji publicznej, który wydał w sprawie rozstrzygnięcie nadawałoby temu organowi takie właśnie dwojakie uprawnienia. Uprawnień takich nie przewidują jednak przepisy o postępowaniu sądowoadministracyjnym, zawarte w Prawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2005 r., sygn. akt I OSK 580/05, niepublikowane; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 67/09, postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 482/14, zamieszczone na stronie internetowej – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd taki znajduje także potwierdzenie w postanowieniu z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II OSK 1897/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Gminy Osiek wniesioną na postanowienie o odrzuceniu skargi Gminy z podanych wyżej przyczyn, na decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.
Skoro więc zarówno Gmina Grodków, jak i będący jej organem Burmistrz, w świetle art. 50 § 1 i 2 P.p.s.a., nie posiadają uprawnienia do wniesienia skargi na decyzję w przedmiocie podziału nieruchomości, wniesioną w niniejszej sprawie - skargę uznać należało za niedopuszczalną. Podkreślić raz jeszcze należy, że podmioty te nie mieszczą się w grupie podmiotów mogących wykazywać swój interes prawny do wniesienia skargi, w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.
Orzeczenie w punkcie 2 postanowienia uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a, wedle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego.
-----------------------
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło