II SA/Op 405/16
WyrokWSA w Opolu2016-10-06
Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Grażyna Jeżewska, Elżbieta Naumowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu prawa, który stanowił podstawę wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, może być podstawą do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., czy też jedynie podstawą do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a K.p.a.?Ratio decidendi
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu prawa, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145a K.p.a., a nie do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego są rozłączne i niekonkurencyjne, co oznacza, że każdy z nich służy usunięciu innego rodzaju wadliwości decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. K. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 listopada 2013 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. (sygn. akt K 46/13), który stwierdził niezgodność z Konstytucją przepisu ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że wyrok TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Kolegium, skarżący wniósł skargę do WSA w Opolu, domagając się uchylenia decyzji i stwierdzenia nieważności, argumentując m.in. niesprawiedliwość wcześniejszych decyzji i brak przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zalesiania oddala skargę.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. K., zwanego dalej również skarżącym, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, zwanego dalej organem lub Kolegium, z dnia 15 lutego 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję własną z dnia 15 grudnia 2015 r. (powinno być 30 grudnia 2015 r. - dopisek Sądu), nr [...], o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...].
Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym:
Pismem z dnia 27 marca 2008 r. skarżący zwrócił się do Starosty Prudnickiego "o przejęcie praw i obowiązków oraz ekwiwalentu dotyczących ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia".
Decyzją z dnia 19 września 2008 r., nr [...], Starosta Prudnicki umorzył postępowanie zainicjowane powyższym wnioskiem.
W wyniku rozpatrzenia odwołania M. K., Kolegium decyzją z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty Prudnickiego z dnia 19 września 2008 r. w całości i orzekło o odmowie przekazania skarżącemu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu.
Postanowieniem z dnia 22 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Op 10/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na decyzję Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r.
Na skutek wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 28 listopada 2008 r., nr [...], organ decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Rozpoznając wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisaną decyzją z dnia 10 czerwca 2010 r., Kolegium decyzją z dnia 29 marca 2011 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Natomiast wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Op 413/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę M. K. na rozstrzygnięcie organu odwoławczego z dnia 29 marca 2011 r.
Na skutek skargi kasacyjnej skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 680/12, uchylił zaskarżony wyrok tut. Sądu oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 marca 2011 r., nr [...].
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Kolegium decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 10 czerwca 2010 r. nr [...].
Postanowieniem z dnia 23 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 294/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę M. K. na decyzję z dnia 29 listopada 2013 r.
Wnioskiem z dnia 6 maja 2015 r. skarżący zwrócił się o wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności oraz ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej m.in. decyzją Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...]. We wniosku powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13 oraz na opinię prawną adwokat A. S. z dnia 5 maja 2015 r.
W piśmie z dnia 26 maja 2015 r., w odpowiedzi na wezwanie Kolegium, skarżący podtrzymał wniosek i stwierdził, że jego nieznajomość prawa wyklucza możliwość wskazania tylko jednego z trybów, w którym chciałby, aby było prowadzone postępowanie. Zdaniem skarżącego, tryby wskazane w podaniu z dnia 6 maja 2015 r. nie wykluczają się wzajemnie, a to oznacza, że organ może rozpoznać sprawę w każdym z nich.
Decyzją dnia 30 grudnia 2015 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.]), zwanej dalej w skrócie K.p.a., Kolegium odmówiło skarżącemu stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia 29 listopada 2013 r., nr [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zrelacjonowało przebieg postępowania w sprawie i wskazało na treść przepisów stanowiących podstawę prawną wydanej decyzji. Stwierdziło, że powołane przez skarżącego we wniosku orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 grudnia 2014 r. stanowi samodzielną przesłankę wznowienia podstępowania określoną w art. 145a K.p.a. W tej sytuacji uznało, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 listopada 2013 r. jest ustalenie, czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 K.p.a. W zakresie dokonanej oceny Kolegium dowodziło, odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że nie można traktować jako rażąco naruszającego prawo takiego rozstrzygnięcia, które wydane zostało m.in. na podstawie przepisu, którego następnie stwierdzono niekonstytucyjność. W ocenie organu, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, na które powołuje się wnioskodawca, mimo że ma moc powszechnie obowiązującą i jest ostateczne, daje jedynie podstawę do uruchomienia trybu wznowienia postępowania przez stronę, nie stanowi zaś przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. Zdaniem Kolegium, nie wystąpiły też pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a., ponieważ z akt sprawy wynika, że decyzja została wydana przez właściwy organ; istniała podstawa prawna rozstrzygnięcia; decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i została skierowana do stron postępowania; jest decyzją, która była wykonalna w dniu jej wydania i nic nie wskazuje, by jej wykonanie stanowiło czyn zagrożony karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Natomiast Z. B. - adresat decyzji Starosty z dnia 10 czerwca 2003 r. o prowadzeniu uprawy leśnej na działkach nr a i nr b, oraz M. K., który zainicjował postępowanie przed organem pierwszej instancji, dysponowali legitymacją procesową stron, toteż prawidłowo skierowano do nich decyzję. Reasumując, organ stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 29 listopada 2013 r., a tym samym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, M. K. podtrzymał stanowisko i żądania zawarte w jego podaniu z dnia 6 maja 2015 r.
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, Kolegium decyzją z dnia 15 lutego 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i szczegółowo omówił przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 K.p.a. Odnosząc się do wskazanej przez skarżącego przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji, organ przypomniał, że wyrokiem z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764, z późn. zm.) w zakresie, w jakim nie przewiduje - od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 46, poz. 392) - przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Kolegium, powołane przez skarżącego orzeczenie Trybunału daje jedynie podstawę do uruchomienia trybu wznowienia postępowania na podstawie art. 145a K.p.a., nie stanowi natomiast przesłanki rażącego naruszenia prawa, o której mowa w art.156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. Zdaniem organu, zmiany wywołane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego nie mogą być bowiem rozważane w kategoriach wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., a w konsekwencji skutkować nieważnością decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym. Kolegium podkreśliło również, odwołując się w tym zakresie do poglądów doktryny, jak i orzecznictwa sądów administracyjnych, że tryby nadzorcze mają charakter rozłączny, w związku z czym w postępowaniu nieważnościowym nie można orzekać o podstawach wznowienia postępowania. Tryby te są w stosunku do siebie niekonkurencyjne, tzn. nie mogą być stosowane zamiennie, albowiem każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji. Ponadto Kolegium nie stwierdziło, aby w sprawie zaistniały pozostałe przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a., które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r.
Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K., domagając się jej uchylenia i stwierdzenia nieważności oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że decyzja z dnia 28 listopada 2008 r. była niesprawiedliwa i nieważna. Dlatego skarżący nie może zgodzić się poglądem Kolegium o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 29 listopada 2013 r. Skarżący podniósł, że ani Starosta, ani organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w szczególności nie stwierdził, czy uprawa leśna jest w rzeczywistości prowadzona. Tak więc podjęte decyzje są nieważne, a tę okoliczność Sąd powinien wziąć pod uwagę z urzędu. Skarżący wyjaśnił również, odnosząc się do poglądu organu dotyczącego wznowienia postępowania, że nie był stroną postępowania prowadzonego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt K 46/13 i "nie śledził" Dzienników Ustaw, a tym samym w ogóle nie wiedział, że Trybunał wydał orzeczenie dotyczące jego sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte. Wyjaśnił, że skarżący poszukuje drogi do przyznania mu należnej płatności. Przypominał także, że M. K. wszczął dwa tryby nadzwyczajne w tej sprawie, a w trybie wznowienia postępowania uzyskał niekorzystne dla siebie rozstrzygnięcia. Zaakcentował, że rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego jest dla skarżącego korzystne i dlatego nie może on się pogodzić z sytuacją, że przez 20 lat, pomimo iż "las stoi", nie uzyska należnych płatności. Skarżący poparł stanowisko swojego pełnomocnika, dodając, że poniósł nakłady w postaci ogrodzenia lasu, nasadzeń i pracy przy lesie, a mimo to nie może otrzymać żadnego ekwiwalentu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa procesowego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności wydanych w sprawie decyzji wykazała, że akty te nie naruszają przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i orzeczenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.
Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiot zaskarżenia stanowi decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r. Oznacza to, że kontrola Sądu, jak również postępowanie administracyjne przeprowadzone przez Kolegium zdeterminowane zostały określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego przesłankami postępowania o stwierdzenie nieważności. Stosownie do powyższego wyjaśnić przyjdzie, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., tj. czy decyzja:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia 29 listopada 2013 r., powołując się na wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok z dnia 9 grudnia 2014 r., sygn. akt K 46/13, którym stwierdzono, że art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764 oraz z 2003 r. Nr 46, poz. 392) w zakresie, w jakim nie przewiduje - od wejścia w życie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 46, poz. 392) - przejścia na nabywcę w drodze innej czynności prawnej niż sprzedaż gruntu obowiązków związanych z prowadzeniem uprawy leśnej oraz ekwiwalentu za wyłączenie gruntu z upraw rolnych i prowadzenie uprawy leśnej, jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt 1 orzeczenia). Sąd podziela stanowisko Kolegium, że wydanie orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny stanowi podstawę weryfikacji decyzji jedynie w postępowaniu wznowieniowym. Zgodnie bowiem z art. 145a § 1 K.p.a., można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Wskazana przez skarżącego przyczyna nie stanowi natomiast żadnej z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o jakich mowa w art. 156 § 1 K.p.a. Podkreślenia również wymaga, że w dacie orzekania przez Kolegium, czyli w listopadzie 2013 r., organ dokonał prawidłowej wykładni obowiązującego i jednoznacznego wówczas przepisu art. 7 ust. 6a ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia. Dopiero później, bo w grudniu 2014 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności powyższego przepisu, co niewątpliwe stanowi samodzielną przesłankę do uruchomienia trybu nadzwyczajnego, czyli wznowienia postępowania (art. 145a § 1 K.p.a.). Innymi słowy, tylko w tym trybie mogło dojść do wzruszenia kwestionowanej przez skarżącego decyzji z powołaniem się na wydane przez Trybunał orzeczenie. W piśmiennictwie również przyjmuje się, że w razie gdy decyzję wydano bez uwzględnienia obowiązującego w dniu wydania decyzji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego - decyzja jest nieważna. Natomiast gdy orzeczenie zostało ogłoszone po dacie wydania decyzji ostatecznej - tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie - stanowi to podstawę wznowienia postępowania (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016 r., s. 672).
W ocenie Sądu, trafnie nadto wywodził organ, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada niekonkurencyjności trybów nadzwyczajnych, co oznacza, że każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. wyroki NSA: z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 1668/15; z dnia 28 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 899/15, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie wyłączności stosowania określonego trybu nadzwyczajnego weryfikacji decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (por. B. Adamiak, op. cit., s. 641). Stosownie do powyższego uznać należało, że skoro orzeczenie TK o niekonstytucyjności aktu normatywnego stanowi, zgodnie z przepisem art. 145a § 1 K.p.a., podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, to nie może równocześnie stanowić podstawy wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie nieważnościowym na podstawie przepisu art. 156 § 1 K.p.a. Wbrew zatem oczekiwaniom skarżącego, powołany wyrok Trybunału nie mógł być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.). Dodatkowo jeszcze wyjaśnić przyjdzie, że z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1657/11). W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10). Ponadto rażące naruszenie prawa to taki stan, w którym przy prawidłowym zastosowaniu danych przepisów nie byłoby możliwym wydanie decyzji o danej treści. W rozpoznawanej sprawie nie sposób jednak uznać, jak trafnie wywiodło Kolegium, za rażąco naruszające prawo rozstrzygnięcie, które wydane zostało m.in. na podstawie przepisu, którego następnie stwierdzono niekonstytucyjność.
Dokonując dalszej oceny kontrolowanych decyzji, Sąd stwierdził, że Kolegium w sposób szczegółowy przeprowadziło analizę decyzji własnej z dnia 29 listopada 2013 r. pod kątem wystąpienia pozostałych przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a. Przy tym analizę tę przeprowadzono zarówno na podstawie przepisów prawa materialnego, jak i proceduralnego. Wyniki tej analizy, z którymi Sąd w pełni się zgadza, prowadzą do wniosku, że decyzja z dnia 29 listopada 2013 r. nie jest obarczona żadną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a., a zatem organ prawidłowo odmówił skarżącemu stwierdzenia jej nieważności. Natomiast dokonana przez organ ocena znalazła wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło