II SA/Op 405/19

WyrokWSA w Opolu2019-11-25

Skład orzekający: Ewa Janowska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spadkobierca, który stał się właścicielem broni na skutek dziedziczenia, ale nigdy nie wszedł w jej posiadanie i nie dokonał jej faktycznego zdeponowania, jest zobowiązany do ponoszenia kosztów przechowywania tej broni w depozycie Policji na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek ponoszenia kosztów przechowywania broni w depozycie Policji, wynikający z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, obciąża osobę, która faktycznie weszła w posiadanie broni po zmarłym właścicielu i dokonała jej zdeponowania. Spadkobierca, który stał się właścicielem broni na skutek dziedziczenia, ale nigdy nie wszedł w jej fizyczne posiadanie ani nie dokonał jej zdeponowania, nie może być adresatem tego przepisu. Obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach prawa cywilnego, a ustawa o broni i amunicji nie zawiera przepisów szczególnych regulujących następstwo prawne w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżąca P. S. zaskarżyła czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 11 września 2019 r. dotyczącą wezwania do zapłaty 9.360,56 zł tytułem kosztów przechowywania w depozycie broni palnej i amunicji, które należały do jej zmarłego dziadka H. S. Skarżąca podniosła, że nie jest osobą deponującą ani posiadaczem broni, gdyż broń zdeponowała jej ciotka I. S. po śmierci dziadka, a ona sama, jako spadkobierczyni, nigdy nie weszła w fizyczne posiadanie tej broni. Wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności i zwrot kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącej P. S. kwotę 2192 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu z dnia 11 września 2019 r., nr [...] w przedmiocie kosztów przechowywania broni w depozycie Policji 1) stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu na rzecz skarżącej P. S. kwotę 2192 (dwa tysiące sto dziewięćdziesiąt dwa) złote, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. S., pismem z dnia 23 września 2019 r., zaskarżyła w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, zatytułowaną "wezwanie do zapłaty" z dnia 11 września 2019 r., nr [...], w przedmiocie naliczenia kosztów przechowywania broni palnej wraz z amunicją. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności tej czynności. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284, z późn. zm., dalej zwanej ustawą) poprzez jego błędne zastosowanie, albowiem skarżąca nie była osobą deponującą broń, a nadto nigdy nie stała się posiadaczem broni po zmarłym H. S. Akcentowała, że nigdy broni tej nie objęła w posiadanie, broń zdeponowała jej ciotka – I. S. W tej sytuacji skarżąca wywiodła, że nie jest adresatem normy wymienionej w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Dodatkowo w skardze wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: aktu zgonu H. S.; protokołu przyjęcia broni i amunicji do depozytu z [...] nr [...] i nr [...]; aktu notarialnego z [...] (umowa zniesienia współwłasności i darowizny) - na okoliczność ustalenia osoby zmarłego oraz osoby, która weszła w posiadanie broni palnej po zmarłym i osoby, która złożyła broń do depozytu; postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z [...] sygn. akt [...] - na okoliczność ustalenia spadkobiercy H. S.; wezwania z 3 sierpnia 2019 r., wezwania do usunięcia naruszeń prawa z 5 września 2019 r., oświadczenia z 6 września 2019 r., wezwania do zapłaty z 11 września 2019 r. - na okoliczność ustalenia przebiegu postępowania, w tym zwracania organowi uwagi na błędne zastosowanie przepisów oraz wskazania podmiotu odpowiedzialnego za zapłatę kosztów depozytu. Nadto w skardze zawarto wniosek o zwrot kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi, działający w imieniu skarżącej profesjonalny pełnomocnik wyjaśnił, że [...] zmarł H. S., który był właścicielem 2 sztuk broni palnej [...] o nr serii [...] i [...] oraz 207 sztuk amunicji. I. S. (córka zmarłego a zarazem ciotka skarżącej) w dniu [...] złożyła ww. broń oraz amunicję do depozytu Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu. Wskutek wniesienia wniosku przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu Sąd Rejonowy w [...] w toku postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym właścicielu broni ujawnił, że spadkobiercy testamentowi odrzucili spadek po zmarłym H. S. Następnie, dziedziczący w pierwszej linii spadkobiercy ustawowi również odrzucili spadek, spadek odrzuciła również I. S., która w dniu śmierci zmarłego weszła w posiadanie broni i która dokonała jej depozytu. Wobec powyższego, Sąd Rejonowy w [...] postanowieniem z [...] wydanym w sprawie sygn. akt [...], stwierdził, że spadek po zmarłym odziedziczyła jego wnuczka P. S. Pismem z dnia 3 sierpnia 2019 r. Naczelnik Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu poinformował skarżącą, jako spadkobierczynię po zmarłym dziadku – H. S., że w depozycie Wydziału znajdują się od [...] dwie sztuki broni wraz z amunicją, uprzednio należące do H. S. W ww. piśmie skarżąca została wezwana do odebrania broni z depozytu, zaznaczono, że jej niepodjęcie w terminie 3 lat będzie stanowiło podstawę do złożenia do Sądu Rejonowego wniosku o likwidację depozytu. Wyjaśniono również, że koszty związane z deponowaniem broni i amunicji ponosi osoba deponująca broń, która weszła w jej posiadanie. W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącej podał, że Komendant Wojewódzki Policji w wezwaniu do zapłaty (pismo z 9 września 2019 r.) powołując się na art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, poinformował skarżącą o obowiązku uiszczeniu zapłaty w wysokości 9.360,56 zł. W ujęciu tabelarycznym przedstawił szczegółowe wyliczenie za jaki okres i w jakiej wysokości naliczono opłatę. Organ nadmienił, że na podstawie ww. przepisu i zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych zasad deponowania i niszczenia broni i amunicji w depozycie Policji, Żandarmerii Wojskowej lub organu celnego oraz stawki odpłatności za ich przechowywanie w depozycie (Dz. U. z 2004 r. nr 152, poz. 1609, dalej jako rozporządzenie MSWiA z 9 czerwca 2004 r.) właściciel broni zobowiązany jest pokryć koszty przechowywania przedmiotowej broni w depozycie w okresie od [...] do [...]. W skardze zaakcentowano, że organ wyznaczył termin i miejsce dokonania opłaty oraz zastrzegł, że jej nieuregulowanie spowoduje skierowanie sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W tych okolicznościach pełnomocnik skarżącej zarzucił, że P. S. nie może być adresatem wskazanej przez organ normy, bowiem przepis ten jest skierowany do osoby, która dokonała depozytu po uprzednim wejściu w posiadanie broni po osobie zmarłej. Dowodził, że w niniejszej sprawie to nie skarżąca wniosła broń do depozytu. Posiadaczem broni po śmierci jej właściciela była córka zmarłego – I. S., która miesiąc po śmierci swego ojca złożyła broń do depozytu Komendanta Policji w Opolu. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że w chwili śmierci spadkobiercy P. S. miała zaledwie [...] lat i nie posiadała zdolności do czynności prawnych. W dalszej kolejności podniósł, że nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, a także ustalenie zakresu tego obowiązku, następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym. W konsekwencji, przesłanki podmiotowe nałożenia omawianego obowiązku powinny być interpretowane ściśle. W przekonaniu strony skarżącej, z wykładni literalnej art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy wynika, że "osoba deponująca" broń to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc władała nią jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni do depozytu. W przedmiotowej sprawie skarżąca, pomimo że wskutek dziedziczenia stała się właścicielem broni, to nie weszła w jej posiadanie, ani faktycznie nie przekazała broni do depozytu Policji. Z tych względów pełnomocnik skarżącej przekonywał, że obowiązek uiszczenia kosztów określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy obciąża osoby, które faktycznie weszły w jej posiadanie po osobie zmarłej i które dokonały faktycznego złożenia w siedzibie organu, zatem w niniejszej sprawie była to I. S. Według niego, przy tak wskazanym rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, wbrew temu co twierdzi organ, dla zastosowania ww. przepisu i nałożenia kosztów przechowywania broni i amunicji przez Policję nie było wystarczające samo ustalenie właściciela zdeponowanej broni. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko Komendant Wojewódzki Policji odnotował, że skarżąca wniosła skargę na wezwanie do zapłaty, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez błędne zastosowanie, gdyż P. S. nie była osobą deponującą broń, a także nigdy nie stała się jej posiadaczem po zmarłym H. S. - nigdy broni nie objęła w posiadanie. W tym kontekście organ argumentował, że z datą [...] czyli z chwilą śmierci H. S., zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego zamieszczonymi w Księdze IV – Spadki, dwie sztuki broni palnej wraz z amunicją weszły w skład spadku, a ich nabycie nastąpiło na podstawie przepisu art. 925 K.c., który wskazuje, że spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Organ zaznaczył, że nabycie spadku następuje z mocy prawa a postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego i ugruntowanej praktyki orzeczniczej, organ stwierdził, że skarżąca jako spadkobierczyni H. S. (co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z [...]), w chwili jego śmierci, tj. w chwili otwarcia spadku została właścicielem przedmiotowej broni. Organ potwierdził, że I. S. dokonała złożenia do depozytu Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu w dniu [...] broń palną [...]: [...] marki [...], numer broni [...] wraz z amunicją do ww. jednostki w liczbie 137 sztuk; [...] marki [...], numer broni [...] wraz z amunicją do ww. jednostki w liczbie 62 sztuk (protokoły przyjęcia broni i amunicji do depozytu nr [...] oraz nr [...]). Po przywołaniu art. 23 ust.1 pkt 3 ustawy organ wywiódł, że dla spełnienia przesłanki z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy nie jest konieczne, aby osoba deponująca broń, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej, osobiście złożyła broń do depozytu. Przesłanka ta będzie zachowana, gdy broń zostanie np. złożona przez osobę trzecią, która działa w imieniu i na rzecz osoby deponującej. W ocenie organu, I. S. składając przedmiotową broń myśliwską, działała w imieniu wszystkich spadkobierców, czyli w imieniu wszystkich potencjalnych nowych właścicieli ww. jednostek broni i amunicji. Organ wyjaśnił, że po złożeniu broni do depozytu KWP w Opolu podjął niezwłoczne działania mające na celu ustalenia jej właściciela. W wyniku prowadzonych czynności ustalił, że spadkobiercą H. S. została skarżąca. Nadmienił, że w imieniu małoletniej zarząd jej majątkiem sprawowali przedstawiciele ustawowi - rodzice, którzy za zgodą sądu, mogli spadek odrzucić, a więc ich decyzje nie mogą obciążać organu. Następnie organ wyjaśnił, że pismem z 13 sierpnia 2019 r. wezwał skarżącą do odbioru przedmiotowej broni z depozytu, jednocześnie pouczając o treści 23 ust. 1 pkt 3 ustawy tzn. o kosztach związanych z deponowaniem broni. Przedstawił, opierając się § 11 i § 12 rozporządzenia MSWiA z 9 czerwca 2004 r., sposób wyliczania opłaty - 2,42 zł za każdą dobę przechowywania od każdej jednostki broni. Jednocześnie poinformował, że opłatę wpłaca się do kasy lub na rachunek bankowy jednostki deponującej, najpóźniej w dniu odbioru broni z depozytu. Komendant podał, że zgodnie ze złożonym przez skarżącą oświadczeniem woli z [...] przedmiotowa broń oraz amunicja została przekazana na rzecz Skarbu Państwa. Stwierdził, że jest związany wolą właściciela broni w przedmiocie jej rozporządzenia i nie może wyręczać właścicieli w zarządzaniu ich własnością. Podał też, że termin wymagalności opłaty został określony na dzień odbioru broni i amunicji z depozytu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta obejmuje - stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm., dalej p.p.s.a.) - orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Z kolei, po myśli art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt, interpretację, opinię zabezpieczającą lub odmowę wydania opinii zabezpieczającej albo stwierdza bezskuteczność czynności. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 stosuje się odpowiednio. Na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która go dotyczy. Z tego też względu przez "czynność", o jakiej mowa w komentowanym przepisie należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Dodać też trzeba, że kwestię zaskarżania omawianej czynności do sądu administracyjnego reguluje art. 53 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Niniejsza sprawa podlegała rozpoznaniu w trybie uproszonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest czynność materialno-techniczna zawarta w piśmie Komendanta Komendy Wojewódzkiej Policji w Opolu z dnia 11 września 2019 r. informującym skarżącą o przejściu prawa własności opisanej broni na rzecz Skarbu Państwa oraz o tym, że opłata za deponowanie broni w depozycie organu Policji wynosi 9.360,56 zł. Równocześnie pismem tym wezwano skarżącą do uiszczenia wskazanej wyżej opłaty na podane konto oraz pouczono o możliwości złożenia wniosku o rozłożenie opłaty na raty, w terminie 30 dni od dnia doręczenia pisma. Poinformowano także skarżącą, że brak wpłaty lub wniosku o rozłożenie opłaty na raty spowoduje podjęcie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności. W kontekście zarzutu skargi o przeprowadzenie przez Sąd postępowania dowodowego we wskazanym zakresie, od razu wyjaśnić przyjdzie, że przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy i następuje, gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Postępowanie sądowoadministracyjne nie jest kolejną instancją postępowania administracyjnego. Wszelkie kwestie związane z prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego, który podlega regulacji normatywnej prawa administracyjnego muszą być dokonane w postępowaniu administracyjnym. Z tego względu Sąd nie uwzględnił zgłoszonych wniosków uznając, że nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika bowiem nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2019 r., sygn. I OSK 386/17, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem htpp://nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA). Wymóg uiszczenia opłaty za zdeponowanie broni wynika z treści art. 23 przywołanej wyżej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2019 r. poz. 284, ze zm. - nadal zwanej ustawą), określającego podmioty na które ustawodawca nałożył obowiązek ponoszenia kosztów związanych z deponowaniem broni. Powstaje on w wyniku złożenia broni do depozytu Policji, w związku z brakiem pozwolenia na broń, będącego aktem administracyjnym stanowiącym formę reglamentacji dostępu do broni i faktycznego nią władania. Jego podstawę stanowi stosunek administracyjny, który charakteryzuje się tym, iż jedną z jego stron jest organ administracji publicznej, uprawniony na podstawie przepisów prawa do podjęcia aktu lub czynności dotyczących uprawnień i obowiązków regulowanych przez przepisy prawa administracyjnego, a drugą osoba deponująca broń w związku z brakiem pozwolenia na nią. W takim przypadku stosunek prawny nawiązuje się pomiędzy organem przyjmującym broń do depozytu, a deponującym. Wyłączona przy tym jest swoboda stron w uregulowaniu tego stosunku, a powstające w jego zakresie obowiązki i uprawnienia reguluje ustawa. Zaś w odniesieniu do osób określonych w art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy, w przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 23 ust. 2 ustawy, organ administracji na podstawie ust. 3 uprawniony jest do podjęcia działań, mających na celu pobranie opłat związanych z deponowaniem broni. O wyraźnej kompetencji organów w tym zakresie przesądza użycie w ust. 3 zwrotu "opłaty są pobierane". W konsekwencji, przyjąć należy, że w przypadku obowiązku wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy i zaistnienia okoliczności z art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy, wezwanie podmiotu, na który mocą ustawy nałożony jest obowiązek do uiszczenia kosztów depozytu, stanowi czynność, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Artykuł 23 ust. 1 pkt 3 ustawy nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych ze złożeniem broni i amunicji do depozytu Policji na osobę deponującą, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej. Obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji ma bez wątpienia charakter publicznoprawny. Ustawa ściśle określa krąg podmiotów, które mogą być obciążone kosztami związanymi z deponowaniem broni i amunicji (są to osoby deponujące, czyli osoby które faktycznie złożyły broń i amunicję do depozytu), jak również moment powstania obowiązku ponoszenia tych kosztów. Godzi się zauważyć, że w doktrynie prawa cywilnego wskazuje się, że dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych. Nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające z innych stosunków prawnych, nawet jeżeli pewien przepis, wskazując krąg osób, na które przechodzą prawa i obowiązki, odwołuje się do określenia "spadkobiercy", jak np. art. 97 i n. Ordynacji podatkowej. Do spadku nie należą więc prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karno-prawnych, administracyjno-prawnych, finansowo-prawnych (E. Skowrońska-Bocian, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga czwarta. Spadki, Warszawa 2005, s. 10, podobnie J.S. Piątkowski, H. Witczak, A. Kawałko [w:] System Prawa Prywatnego, Tom 10, Prawo spadkowe pod red. B. Kordasiewicza, Warszawa 2009, s. 50-51, J. Kremis [w:] Kodeks cywilny. Komentarz pod red. E. Gniewka, Warszawa 2008, s. 1467). W komentowanej ustawie o broni i amunicji brak jest przepisu szczególnego, który regulowałby następstwo prawne w zakresie obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez właściwy organ. Jak wynika z powyższych rozważań, następstwa tego nie można też wyprowadzać z ogólnych zasad dziedziczenia wynikających z Kodeksu cywilnego. Powyższy pogląd został wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny (vide: wyroki z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 524/10; z dnia 25 kwietnia 2013 r. o sygn. II OSK 2620/11, CBOSA). NSA wyraźnie stwierdził, że prawa i obowiązki o charakterze administracyjnoprawnym nie podlegają dziedziczeniu na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Przejście tych praw i obowiązków na następców prawnych, którzy są jednocześnie spadkobiercami w rozumieniu prawa cywilnego mogą przewidywać wyłącznie przepisy szczególne z zakresu szeroko rozumianego prawa administracyjnego, co nie oznacza jednak, że te prawa i obowiązki wchodzą w skład spadku. NSA podkreślił, że w ustawie o broni i amunicji brak jest przepisu szczególnego, który regulowałby następstwo prawne w zakresie obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie przez właściwy organ. Dlatego następstwa tego nie można też wyprowadzać z ogólnych zasad dziedziczenia wynikających z Kodeksu cywilnego. Tym samym z chwilą otwarcia spadku na podstawie art. 922 § 1 K.c. obowiązek spadkodawcy o charakterze administracyjnoprawnym poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie Policji nie przechodzi na jego spadkobiercę. Następnie Naczelny Sąd wyjaśnił, że spadkobierca nie ponosi odpowiedzialności za koszty przechowywania broni w depozycie, ale powstałe już po śmierci dotychczasowego właściciela broni. Koszty te już z samego faktu, że powstają po otwarciu spadku nie mogą stanowić długów spadkowych, stąd też należy rozważyć, czy można je zaliczyć do długów spadkobiercy, a ewentualną podstawę prawną miałby stanowić w art. 23 ust.1 pkt 3 ustawy. Podzielając wyżej przedstawioną argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzić przyjdzie, że organ błędnie przyjął, iż z chwilą otwarcia spadku na podstawie art. 922 § 1 K.c. obowiązek spadkodawcy o charakterze administracyjnoprawnym poniesienia kosztów przechowywania broni w depozycie Policji przeszedł na jego spadkobierczynię - skarżącą. Z tych względów uzasadniony jest zarzut skargi dokonania przez organ błędnej wykładni i zastosowania art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przepis ten, co powiedziano, nakłada obowiązek poniesienia kosztów związanych z deponowaniem broni i amunicji na osobę deponującą, która weszła w jej posiadanie po osobie zmarłej. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że "osoba deponująca" to osoba, która weszła w posiadanie broni i amunicji, a więc przede wszystkim faktycznie nią władała jak właściciel oraz dokonała czynności faktycznej złożenia broni i amunicji do depozytu. To z chwilą złożenia broni i amunicji do depozytu nawiązuje się bowiem stosunek prawny przechowania pomiędzy osobą deponującą a organem przyjmującym je do depozytu. Natomiast spadkobierca, który stał się właścicielem broni złożonej przez spadkodawcę do depozytu może przez długi okres czasu nie wiedzieć, że został powołany do spadku, jak również, że spadkodawca posiadał broń i że znajduje się ona w depozycie Policji lub innego właściwego organu. W związku z tym, nie może on również odebrać lub sprzedać broni albo zadysponować nią w sposób, o którym mowa w art. 23 ust. 2 ustawy, aby uniknąć narastania dalszych kosztów jej przechowywania. Obciążenie takiej osoby powstałymi kosztami przechowywania broni (niestanowiącymi długów spadkowych) jest więc nieuzasadnione i nie znajduje podstaw prawnych w obowiązującej ustawie o broni i amunicji. Reasumując, Sąd podkreśla, że skarżąca, która na skutek dziedziczenia stała się właścicielką broni znajdującej się już w depozycie nigdy nie weszła w posiadanie tej broni i nie dokonała jej faktycznego zdeponowania w siedzibie właściwego organu. Przepis art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2004 r. nie mogą mieć więc do niej zastosowania i stanowić podstawy prawnej do nałożenia na skarżącą obowiązku poniesienia kosztów przechowywania broni. Należy ponadto zauważyć, że nałożenie na daną osobę obowiązku poniesienia kosztów depozytu broni, jak i ustalenie zakresu tego obowiązku następuje w drodze czynności organu administracji konkretyzującej obowiązek wynikający z przepisów prawa, a więc poza postępowaniem administracyjnym. Przesłanki podmiotowe nałożenia tego obowiązku powinny być w związku z tym interpretowane ściśle. Jednocześnie przyjdzie zwrócić uwagę, że opłaty za przechowywanie broni w depozycie, o których stanowi art. 23 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy, należy zaliczyć do niepodatkowych należności budżetowych, pogląd taki został wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2016 r., sygn. V SA/Wa 3123/15 (CBOSA), który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Opłaty tego rodzaju są dochodami pobieranymi przez państwowe jednostki budżetowe (art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych Dz. U. z 2019 r. poz. 869) na podstawie wskazanych powyżej przepisów ustawy. Zgodnie z art. 67 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.). Analiza ww. przepisów prowadzi do wniosku, że opłaty za przechowywanie broni ulegają przedawnieniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzono na rzecz skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania, tj. uiszczony wpis od skargi w wysokości 370 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1.822 zł - stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło