II SA/Op 406/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2007 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Przedmiotem skargi wniesionej przez J. C. jest reformatoryjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] nr [...] uchylająca decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z [...], nr [...] w sprawie wstrzymania z dniem 1 marca 2007r. wypłaty dodatku mieszkaniowego z jednoczesnym orzeczeniem, że jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy, to decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygaśnie i jednocześnie orzekająca o istocie sprawy przez wstrzymanie z dniem 1 marca 2007r. wypłaty dodatku mieszkaniowego przyznanego stronie decyzją Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...], nr [...] na okres od 1 października 2006r. do 31 marca 2007r. w wysokości 170,31 do czasu uregulowania zaległości. Wydanie tych orzeczeń poprzedziło postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: J. C. złożył 20 września 2006r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w G. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując w nim lokal mieszkalny, który zajmuje z określeniem tytułu prawnego i powierzchni, oraz wymiaru opłat należnych zarządcy nieruchomości od 1 września 2006r., złożył także oświadczenie co do liczby osób zajmujących mieszkanie podnosząc, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i podnajmuje lokal K. S. i jej trojgu dzieciom, wśród których jest ich wspólna córka A. C. Decyzją z dnia [...] organ I instancji na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. 2001 Nr 71, poz. 734 ze zm.) i § 1 uchwały nr XI/109/04 z 11 lutego 2004r. Rady Miejskiej w Grodkowie w sprawie ustalenia wysokości wskaźnika procentowego przyjmowanego do obliczania dodatku mieszkaniowego (Dz. Urz. woj. opolskiego nr 15 poz. 353) przyznał J. C. dodatek mieszkaniowy w kwocie 170,31 zł, w tym 97,59 dla zarządcy i 72,72 zł ryczałtu na opał, także przekazywanego na konto zarządcy. Dodatek przyznano na okres od 1 października 2006r. do 31 marca 2007r. Pismem z dnia 31 stycznia 2007r. zarządca nieruchomości A spółka z o.o. w G. zawiadomiła organ I instancji że strona nie wywiązuje się regularnego opłacania należności czynszowych. W szczególności wskazano, że od października 2006r. J. C. nie dopłacał kwoty 18,87 miesięcznie brakującej do pełnej wysokości opłaty za mieszkanie, po zaliczeniu na jej poczet przekazywanego dodatku mieszkaniowego. W oparciu o powyższe Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G. decyzją z [...], wyżej już wskazaną, wstrzymał z dniem 1 marca 2007r. wypłatę dodatku mieszkaniowego dla J. C., a ponadto orzekł, że jeżeli uregulowanie należności nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, to decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygaśnie. W uzasadnieniu powołano się na zawiadomienie zarządcy stwierdzające zaległości czynszowe w okresie pobierania dodatku mieszkaniowego i przepis art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jako podstawę prawna wydanego orzeczenia. W odwołaniu skarżący przede wszystkim wskazywał na swoją trudną sytuację materialną, niepełnosprawność i braku stałych dochodów. Zaznaczał, że zadłużenie z tytułu najmu lokalu to tylko kwota 82,82 zł a nie 1043,37 zł, zawiadomił, że zmienił miejsce zameldowania i przeniósł się na ulicę [...] oraz domagał się "powiadomienia Prokuratury o wszczęcie postępowania w stosunku do urzędników i władzy samorządowej" z powodu "obawy popełnienia przestępstwa" wobec jego osoby. Końcowo domagał się wypłaty wstrzymanego dodatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. cytowaną na wstępie decyzję z dnia [...] uchyliło akt I instancji i orzekło co do istoty w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono okoliczności faktyczne sprawy po czym omówiono odnoszące się do rozstrzygnięcia przepisy art. 7 ust 11 i art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wskazano, że bezspornie należności czynszowe strony za zajmowany lokal wyniosły 189,18 zł. miesięcznie a przyznany dodatek mieszkaniowy przekazywany bezpośrednio zarządcy wynosił 170,31zł. Brakująca kwota winna być przez stronę dopłacona. J. C. tego nie uczynił, a zaległości objęły okres dłuższy niż dwa miesiące. Organ odwoławczy, podzielając podstawy faktyczne i prawne wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego nie zgodził się z pkt. 2 rozstrzygnięcia I instancji. W szczególności zarzucił, że ta część sentencji decyzji dotyczy zdarzenia, które może wystąpić po wykonaniu przez organ I instancji decyzji o wstrzymaniu wypłaty dodatku mieszkaniowego, a zatem zdarzenia przyszłego i niepewnego, co oznacza, że rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie nie mieści się w normie prawnej zawartej w przepisie art. 7 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Przepis ten bowiem nakazuje wydanie decyzji wstrzymującej wypłatę dodatku mieszkaniowego. Zaznaczono, że uregulowanie przez stronę zaległości czynszowych ma ten skutek, że jeżeli nastąpiło w okresie trzech miesięcy od dnia wydania decyzji w przedmiocie wstrzymania wypłaty dodatku, to wypłata dodatku zostaje podjęta w odniesieniu do okresu, za który wypłatę dodatku wstrzymano. W skardze sądowoadministarcyjnej J. C. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie art. 35 i 36 K.p.a. w zakresie czasu trwania postępowania administracyjnego. Podniósł, że zaległość czynszowa powstała z powodu braku środków finansowych. Wynosi ona kwotę 75,48 zł a nie kwotę wskazana przez zarządcę czyli ponad 1043 zł. W konsekwencji zadłużenie nie przekraczało 2 miesięcznego czynszu, gdyż zarządzający lokalu otrzymywał od organu I instancji przyznany stronie dodatek mieszkaniowy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej zwanej "P.p.s.a." , i wniósł o oddalenie skargi. Co do naruszenia terminu ustawowego załatwienia sprawy odwołano się do odrębnych zawiadomień organu przesłanych w trybie art. 36 § 1 K.p.a., a co do kwoty zadłużenia czynszowego podniesiono, że dla zastosowania instytucji wstrzymania dodatku mieszkaniowego nie jest istotne jaka jest wysokość zadłużenia w opłatach za lokal mieszkalny, lecz okoliczność, że osoba, której przyznano dodatek nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal. Przy tym nie chodzi o zaległości obejmujące jedynie 2 miesiące lecz o zaległości powstałe w całym okresie na jaki przyznano dodatek. Na rozprawie skarżący podtrzymał skargę, oświadczając jednocześnie, że został pozbawiony przez organ I instancji środków do życia. Przyznał jednocześnie, że "nie opłacał czynszu od 1 października 2006r.". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpocząć wypada od wskazania skarżącemu, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.2002r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji sądu administracyjnego nie obejmuje dlatego wydawania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawie administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest bowiem kolejną instancją rozpoznającą sprawę administracyjną. Rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 P.p.s.a. ). Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z dnia 12 czerwca 2007r. był art. 7 ust. 11 w zw. z art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zgodnie z art. 7 ust. 11 tej ustawy w wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny, wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana. Z kolei w myśl art. 8 ust. 4 ustawy pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące. W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące, w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także nienależnie wypłacony ryczałt. To co wymaga podkreślenia to okoliczność, że w sprawie bezsporną była okoliczność, że skarżący od 1 października 2006r. nie regulował w całości opłat czynszowych za zajmowany lokal, gdyż do środków przekazywanych zarządcy nieruchomości przez organ I instancji nie "dopłacał" brakującej kwoty. W tym miejscu godzi się przywołać kilka uwag ogólnych o charakterze świadczenia określonego w przepisach dodatkiem mieszkaniowym. Poza orzeczeniem NSA na które powołał się organ odwoławczy (uchwała z 25 października 1999r. sygn. akt OPK 19/99) podnieść trzeba, że istota dodatku mieszkaniowego przewidzianego przez cytowaną wyżej ustawę jest partycypowanie organów administracji publicznej w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego przez osoby posiadające do niego tytuł prawny, które we własnym zakresie nie są w stanie sprostać ponoszeniu wydatków związanych z jego utrzymaniem. Przesłanki przyznania dodatku, w tym normatywna powierzchna mieszkania czy kryterium dochodowe (por. art. 3,5 i 6 ustawy ) w założeniu ustawodawcy miały stymulować zamianę mieszkań, po to, aby rodziny (osoby) miały możliwość mieszkania w takich lokalach, o takiej wielkości, które nawet przy niskich dochodach, łącznie z uzyskanym dodatkiem mieszkaniowym, byłyby w stanie utrzymywać. Sama nazwa świadczenia – "dodatek mieszkaniowy" jest znamienna. Ze środków publicznych wypłacane jest świadczenie będące dodatkiem (uzupełnieniem) kosztów utrzymania lokalu. Konsekwencją tego jest okoliczność, że osoba, której dodatek przyznano musi ponosić i uiszczać we własnym zakresie ( z własnego budżetu) pozostałą, poza dodatkiem mieszkaniowym, część opłat związanych z utrzymaniem lokalu. Jeżeli tego nie czyni dodatek jest wstrzymywany. Przepis art. 7 ust. 11 ustawy jest w tym zakresie jasny, jednoznaczny i stanowczy. Jeżeli osoba, której przyznano dodatek mieszkaniowy nie posiada dostatecznych środków do egzystencji, a w konsekwencji ponoszenia przypadającej na nią części opłat za lokal, może ubiegać się o świadczenie w trybie ustawy o pomocy społecznej. Spełnienie kryteriów do przyznania dodatku mieszkaniowego nie oznacza jednak automatycznie spełniania przesłanek do przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Tym bardziej, że świadczenia z ustawy o pomocy społecznej mają bardzo różnorodny charakter a ich przyznanie nie jest oparte tylko na kryterium dochodowości. Ponadto należy podnieść, że w myśl art. 8 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych zarządca nieruchomości ma obowiązek niezwłocznego zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11 ustawy, obejmujących pełne 2 miesiące. W przepisie tym chodzi oczywiście o tą część opłat za lokal, która przypada na osobę uprawnioną do dodatku mieszkaniowego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy. Jeśli tak to nie ma znaczenia wysokość ogólnej zaległości czynszowej. Istotnym jest czy zaległość ta obejmuje 2 pełne miesiące po dacie przyznania dodatku mieszkaniowego. Skarżącemu przyznano dodatek od 1 października 2006r. Od tej też daty bezspornie nie uiszczał on przypadającej na niego części czynszu w kwotach po 18,87 zł miesięcznie. Ten stan rzeczy wykazuje zawiadomienie zarządcy z 31 stycznia 2007r. Dlatego skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Ubocznie można wskazać skarżącemu, że prawidłowa wysokość zaległości w opłatach za zajmowany lokal mieszkalny może być przedmiotem sprawy cywilnej przed sądem powszechnym. Z tych względów i z mocy art. 151 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.