II SA/Op 406/16
PostanowienieWSA w Opolu2017-03-30
Skład orzekający: Violetta Radecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jakie przepisy regulują przyznawanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sytuacji, gdy w trakcie postępowania sądowego weszło w życie nowe rozporządzenie w tej sprawie?Ratio decidendi
W przypadku zmiany rozporządzenia regulującego zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w trakcie postępowania sądowego, do czynności podjętych w pierwszej instancji stosuje się przepisy dotychczasowe, a do czynności podjętych w drugiej instancji (np. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) stosuje się przepisy nowego rozporządzenia. Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu ustala się na podstawie odpowiednich przepisów, uwzględniając stawki maksymalne i ewentualne podwyższenie z uwagi na nakład pracy i zawiłość sprawy, a także dodając podatek VAT.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego T. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu M. M. w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu. M. M. był reprezentowany przez kuratora J. M. w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu odmawiającą przyznania zasiłku celowego. W trakcie postępowania sądowego, które obejmowało zarówno pierwszą instancję (wniesienie skargi), jak i czynności związane z ewentualną skargą kasacyjną, weszło w życie nowe rozporządzenie dotyczące kosztów pomocy prawnej. Pełnomocnik z urzędu wykazał, że koszty zastępstwa nie zostały pokryte przez stronę.Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu T. H. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł, w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego T. H. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego lube specjalnego zasiłku celowego postanawia: przyznać radcy prawnemu T. H. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej M. M., obejmujące wynagrodzenie w kwocie 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy), w tym podatek VAT w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote i osiemdziesiąt groszy).
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II SO/Op 18/16 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu ustanowił M. M. radcę prawnego oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, przed wszczęciem postępowania sądowego w sprawie ze skargi dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 15 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie prawa pomocy w sprawie udzielenia pomocy społecznej. Na skutek wniesionej skargi sprawa została odnotowana w repertorium sądowym pod sygn. akt II SA/Op 406/16 i stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wyrokiem z dnia 13 grudnia 2016 r., oddalił skargę.
Pełnomocnik skarżącego ustawiony z urzędu radca prawny T. H. dokonał w trwającym postępowaniu szeregu czynności procesowych, w tym sporządził i wniósł skargę do sądu administracyjnego, reprezentował skarżącego na rozprawie w dniu 13 grudnia 2016 r., a także przedłożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W aktach sprawy znajduje się zarządzenie sędziego sprawozdawcy, z którego wynika, że w stosunku do opisanej opinii brak jest podstaw do zastosowania art. 177 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W pismach z dnia 20 lipca 2016 r. i z dnia 28 marca 2017 r. pełnomocnik oświadczył, że koszty zastępstwa prawnego nie zostały pokryte przez skarżącego ani w części, ani w całości.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady przyznawania wynagrodzenia regulują natomiast przepisy rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805) oraz z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715). Konieczność zastosowania dwóch rozporządzeń regulujących kwestię wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu wynika z faktu, że podczas trwania postępowania sądowego w sprawie, weszło w życie w dniu 2 listopada 2016 r. nowe rozporządzenie uchylające dotychczasowe unormowania. Stosownie bowiem do treści § 22 aktualnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe (czyli rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r.), do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta na skutek skargi wniesionej przed wejściem w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., wyrok został wydany w dniu 13 grudnia 2016 r., a opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożona została w dniu 7 lutego 2017 r. Do czynności pełnomocnika podjętych w pierwszej instancji będą miały zatem zastosowanie dotychczas obowiązujące regulacje, działania pełnomocnika podjęte w ramach drugiej instancji (złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej) zostaną natomiast ocenione na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia. Na taki sposób zastosowania rozporządzeń wskazują przepisy § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., które kwalifikują sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jako czynność wykonaną w ramach drugiej instancji.
Stosownie więc do § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., opłatę ustala się w wysokości co najmniej ½ opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl natomiast § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. opłata maksymalna wynosi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego - 480 zł. Przepis ten ma zatem zastosowanie w sprawie, z uwagi na jej przedmiot, jakim jest uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie wymeldowania.
Zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W ocenie referendarza, brak jest w niniejszej sprawie okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., mających uzasadniać przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wobec tego, za czynności podjęte w ramach pierwszej instancji przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 240 zł, a na zasadzie § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., kwotę tę podwyższono o wielkość podatku od towarów i usług, wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, czyli o 55,20 zł.
Co do czynności pełnomocnika polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zastosowanie mają przepisy rozporządzenia z dnia z dnia 3 października 2016 r. Stosownie więc do treści § 21 ust. 1 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi:
1) w pierwszej instancji:
a) w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8,
b) za sporządzenie skargi i udział w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego - 600 zł,
c) w innej sprawie - 240 zł.
Niniejsza sprawa, należy do kategorii "innych spraw", a zatem zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., opłata w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % opłaty określonej w pkt 1, nie mniej jednak niż 120 zł. Radca prawny T. H. prowadził bowiem, co podnoszono wyżej, sprawę także w pierwszej instancji postępowania. W ocenie referendarza, brak jest ponadto okoliczności, wymienionych w § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., mających uzasadniać przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia przekraczającego kwotę wynikającą z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia.
Wobec tego, za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznano pełnomocnikowi wynagrodzenie w wysokości 120 zł, a na zasadzie § 4 ust. 3 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r., kwotę tę podwyższono o wielkość podatku od towarów i usług, wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, czyli o 27,60 zł.
Mając na względzie powyższe, łączne wynagrodzenie radcy prawnemu przyznano w wysokości 442,80 zł, w tym podatek VAT: 82,80 zł, co referendarz działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło