II SA/Op 407/16

WyrokWSA w Opolu2016-12-08

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania zasiłku okresowego, gdy strona otrzymała już zasiłek za ten sam okres na podstawie innej decyzji?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie przyznania zasiłku okresowego, ponieważ postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Strona otrzymała już zasiłek za ten sam okres na podstawie wcześniejszej decyzji, co wykluczało możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie świadczenia za ten sam okres.
Stan faktyczny
Strona, reprezentowana przez kuratora, wniosła o przyznanie zasiłku okresowego na pokrycie różnych kosztów. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ strona otrzymała już zasiłek okresowy za ten sam okres na podstawie wcześniejszej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska (spr.) Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 marca 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku okresowego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. M. (zwanego dalej również skarżącym), reprezentowanego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...] (winno być [...] - dopisek Sądu), umarzającą w całości postępowanie w sprawie zasiłku okresowego. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2015 r. J. M. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie synowi – M. M. zasiłku okresowego ze środków pomocy społecznej na pokrycie kosztów zakupu leków, odzieży, bielizny, obuwia, artykułów spożywczych, środków czystości i higieny osobistej oraz na pokrycie kosztów związanych z rehabilitacją i terapią oraz specyficznymi potrzebami osób cierpiących na ograniczenia intelektualne. We wniosku podała, że jest sądownie ustanowionym kuratorem dla M. M., który jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe, niepełnosprawną intelektualnie z powodu [...], niezdolną do pracy i z tych względów nie dysponuje jakimikolwiek środkami pieniężnymi, za wyjątkiem zasiłku stałego wypłacanego ze środków pomocy społecznej. Środki te są zaś ograniczone do 30%, gdyż 70% jest mu potrącane za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w [...]. Pismem z dnia 11 stycznia 2016 r., nr [...], doręczonym J. M. w dniu 13 stycznia 2016 r., organ pierwszej instancji zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie. Następnie, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 grudnia 2015 r., decyzją z dnia 26 stycznia 2016 r., nr [...], Kierownik Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie (dalej w skrócie: OPS), działając z upoważnienia Burmistrza Nysy, umorzył w całości postępowanie w sprawie przyznania zasiłku okresowego na pokrycie kosztów zakupu odzieży, bielizny, obuwia letniego, środków czystości i higieny osobistej, leków oraz kosztów związanych z rehabilitacją i terapią grupową. Decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; w dacie orzekania przez organ odwoławczy: Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a. W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że J. M. podaniem z dnia 1 grudnia 2015 r. wystąpiła do OPS o pomoc w formie zasiłku okresowego dla syna M. M., nadto również w dniu 30 grudnia 2015 r. wpłynęło do Ośrodka podanie J. M. o pomoc w formie zasiłku okresowego dla syna. W związku z faktem, że oba podania wpłynęły w tym samym miesiącu, organ postanowił prowadzić dla nich jedno postępowanie. Nadto organ wskazał, że decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...], przyznano skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości 20 zł miesięcznie na okres od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Zdaniem organu, decyzja ta zaspokaja żądanie skarżącego w zakresie wnioskowanego zasiłku okresowego. Dalej organ, powołując się na treść art. 105 § 1 K.p.a., stwierdził, że postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe i nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. W odwołaniu od powyższej decyzji J. M., jako kurator M. M., zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie "czynności materialno-proceduralnej, bezpodstawnie pozbawiającej ubezwłasnowolnionego M. M. prawa do świadczenia" w formie zasiłku okresowego, co naruszyło interes społeczny i słuszny interes strony. Na podstawie tych zarzutów wniosła o: 1) zmianę zaskarżonej decyzji w całości, za czym przemawia interes społeczny i słuszny interes strony; 2) zastosowanie dla rozpoznania systemu nadzwyczajnego trybu postępowania; 3) zobligowanie Ośrodka do doręczenia kompletnych akt osobowych skarżącego, co wynika z dyspozycji art. 133 K.p.a.; 4) zasądzenie od OPS na rzecz kuratora kosztów zastępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu odwołania wskazała, że poza sporem jest fakt, iż wniosek o przyznanie zasiłku okresowego został złożony w dniu 1 grudnia 2015 r., ponieważ nie wiedziała, że skarżącemu została przyznana pomoc w tej formie, gdyż decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego została wydana kuratorowi 14 grudnia 2015 r. Dodała, że gdyby wniosek z dnia 1 grudnia 2015 r. został umorzony, to nie budziłby zastrzeżeń i wątpliwości co do intencji OPS w Nysie. Natomiast nie do przyjęcia jest umorzenie wniosku z dnia 30 grudnia 2015 r., a tym samym pozbawienie skarżącego prawa do pomocy w formie zasiłku okresowego począwszy od 1 stycznia 2016 r., co z kolei oznacza, że umorzenie sprawy jest bezzasadne oraz sprzeczne z interesem społecznym i słusznym interesem strony. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, podając, że dodatkowo ustalił, iż decyzją z dnia 2 lutego 2016 r., nr [...], organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 stycznia 2016 r. w kwocie 20 zł miesięcznie, a następnie decyzją z dnia 18 lutego 2016 r., nr [...], w kwocie 20 zł na okres od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2016 r. Dalej organ odwołał się do treści art. 105 § 1 K.p.a. i orzecznictwa sądowoadministracyjnego, wywodząc, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, iż brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Odnosząc się do okoliczności sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...], przyznano skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie 20 zł miesięcznie od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Tym samym złożenie podania o przyznanie zasiłku okresowego w grudniu 2015 r., tj. w miesiącu, kiedy skarżący miał przyznany zasiłek okresowy na ten miesiąc, spowodowało, iż postępowanie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Kolegium wskazało też, że zgodnie z treścią art. 106 ust. 3 zd. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. W związku z tym, że decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r. przyznano skarżącemu zasiłek okresowy z pomocy społecznej na okres od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r., to brak było podstaw do występowania przez kuratora w grudniu 2015 r. z wnioskiem o przyznanie tego świadczenia, gdyż na miesiąc grudzień 2015 r. zasiłek okresowy został stronie przyznany. Kolegium zwróciło uwagę, że w omawianym wniosku kurator strony nie zwracała się o przyznanie zasiłku okresowego od stycznia 2016 r. Natomiast z decyzji organu pierwszej instancji z dnia 2 lutego 2016 r. wynika, że - na wniosek zgłoszony podczas wywiadu środowiskowego w dniu 13 stycznia 2016 r. - skarżącemu został przyznany zasiłek okresowy w kwocie 20 zł na styczeń, a decyzją dnia 18 lutego 2016 r., po rozpatrzeniu wniosku kuratora z dnia 3 i 10 lutego 2016 r., przyznano stronie zasiłek okresowy w kwocie 20 zł na okres od dnia 1 lutego 2016 r. do dnia 30 kwietnia 2016 r. Zdaniem Kolegium, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ pierwszej instancji zachował przewidziane prawem wymogi, a w szczególności dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i w sposób wyczerpujący zebrał oraz rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla załatwienia wniosku. Kolegium stwierdziło również brak podstaw do uzupełniania dokumentacji, gdyż organ pierwszej instancji przesłał pełną dokumentację sprawy. W kwestii kosztów zastępstwa organ odwoławczy, powołując się na przepisy art. 263 w zw. z art. 56 K.p.a., wyjaśnił, że skoro sprawa toczyła się na wniosek kuratora i strony, to nie ma podstaw do zastosowania przepisów o kosztach postępowania. Reasumując, Kolegium stwierdziło, że istniała podstawa do umorzenia postępowania, gdyż zasiłek okresowy w grudniu 2015 r. został skarżącemu przyznany, co wynika wprost z decyzji z dnia 3 grudnia 2015 r. Na skutek wniosku M. M., reprezentowanego przez kuratora J. M., postanowieniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt II SO/Op 20/16, ustanowiono skarżącemu radcę prawnego (pkt 2) oraz umorzono postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych (pkt 1). W skardze złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, M. M., reprezentowany przez pełnomocnika, domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy podlegała ona na uchyleniu w całości z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego tj.: - art. 38 ust. 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie kryteria uzyskania zasiłku okresowego; - art. 109 ustawy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy jego zastosowanie skutkować powinno uznaniem wniosku z dnia 1 grudnia 2015 r. o przyznanie zasiłku okresowego jako informację o zmianie sytuacji osobistej skarżącego. Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa procesowego, a to: - art. 63 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że wniosek z dnia 1 grudnia 2015 r. stanowił żądanie wszczęcia postępowania, w sytuacji gdy należało go uznać za rozszerzenie wcześniejszego żądania; - art. 7 i art. 77 § 1 poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego; - art. 105 § 1 K.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania; - art. 136 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dacie złożenia wniosku organ nie poinformował kuratora skarżącego – J. M. o wszczęciu postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego, zatem wniosek z dnia 1 grudnia 2015 r. należało potraktować jako informację o zmianie sytuacji osobistej skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 109 ustawy, osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej obowiązane są do niezwłocznego poinformowania organu, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Złożony wniosek zawierał informacje istotne w toczącej się już sprawie o przyznanie zasiłku okresowego. Gdyby organ informacje te uwzględnił i uznał żądanie strony jako rozszerzenie uprzedniego wniosku, to w niniejszej sprawie postępowanie w ogóle nie powinno być wszczęte. Skoro postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte, to organ zobligowany był przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do przyznania zasiłku okresowego. W ocenie skarżącego, organ nie wykazał również tożsamości toczących się postępowań, tym bardziej, iż żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie przewiduje możliwości przyznania tylko jednego zasiłku okresowego. Jeżeli zatem wniosek z dnia 1 grudnia 2016 r. nie był tożsamy z wnioskiem uprzednim, to nie zachodzi w sprawie tożsamości przedmiotu postępowania. W konsekwencji powyższego, brak było podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. W ocenie skarżącego, organ w analizowanej sprawie mógł jedynie odmówić przyznania żądanego zasiłku, co mogłoby nastąpić dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego. Tymczasem organ drugiej instancji w zasadzie bezkrytycznie podzielił ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji, co stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Ewentualnie zaś braki w postępowaniu dowodowym organ odwoławczy mógł uzupełnić na zasadzie art. 136 K.p.a. i dopiero po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego rozpoznać ponownie sprawę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o odrzucenie skargi z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia, a w przypadku jego przywrócenia - o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r., sygn. akt II SA/Op 407/16, Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wywody w niej zawarte. Oświadczył ponadto, iż podtrzymuje punkt 3 skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, ustalenia organów nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z tego względu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawienie przyczyn, które legły u podstaw takiej oceny Sądu, rozpocząć należy od przypomnienia, że przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 marca 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Nysy z dnia 26 stycznia 2016 r., wydaną na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., o umorzeniu w całości postępowania w sprawie zasiłku okresowego. Stosownie do powyższego wskazać trzeba, że zgodnie art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu postępowania, którym zazwyczaj jest konkretna sprawa, w której organ administracji jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Przy bezprzedmiotowości postępowania nie można zatem wydać decyzji co do jej istoty. Przesłanka bezprzedmiotowości może zaistnieć zarówno w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego, jak i może powstać na skutek zdarzeń prawnych. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie słowa "wydaje" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Wystąpienie zatem przesłanek określonych w art. 105 § 1 K.p.a. jest podstawą do umorzenia postępowania. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. W orzecznictwie przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2225/01, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Poza tym trzeba odnotować, że postępowanie administracyjne wszczyna się w zasadzie na żądanie strony, która w swym podaniu podaje zazwyczaj jego przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. Decyzja administracyjna rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony (art. 104 K.p.a.). W tym zakresie należy także ocenić decyzję o umorzeniu postępowania, uwzględniając w sprawie przedmiot i zakres postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie, jak wynika z materiału dokumentacyjnego, decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r., nr [...], przyznano M. M. zasiłek okresowy w wysokości 20 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Złożenie zatem kolejnego podania o przyznanie zasiłku okresowego w grudniu 2015 r., kiedy M. M. miał przyznany zasiłek okresowy na ten miesiąc, musiało skutkować - jak prawidłowo uznały organy - umorzeniem postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 1 grudnia 2015 r., jako bezprzedmiotowego. Zauważyć należy, że na zasadzie art. 106 ust. 3 zd. 1 ustawy, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym zostało złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, zwłaszcza, że w omówionym wniosku kurator skarżącego nie zwracała się o przyznanie zasiłku okresowego od stycznia 2016 r. Skoro decyzją z dnia 3 grudnia 2015 r. przyznano M. M. zasiłek okresowy do 31 grudnia 2015 r., to organ miał obowiązek umorzyć postępowanie w tym zakresie. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, organ pierwszej instancji - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 13 stycznia 2016 r. - decyzją z dnia 2 lutego 2016 r., nr [...], przyznał skarżącemu pomoc w formie zasiłku okresowego w wysokości 20 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 stycznia 2016 r. W konsekwencji uznać należy, że wystąpiła przesłanka określona w art. 105 § 1 K.p.a., w związku z czym organy umarzając postępowanie w tej sprawie nie naruszyły prawa. Wniosek bowiem złożony o to samo świadczenie w tej samej sprawie czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Odnoszą się do zarzutów skargi wyjaśnić przyjdzie, iż zasiłek okresowy w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie (art. 38 ust. 2 pkt 1). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z art. 38 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kwota tego zasiłku nie może być mniejsza niż 20 zł (art. 38 ust. 4). Okres na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (art. 38 ust. 5). Kryterium dochodowe dla M. M. wynosi 634 zł. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o pomoc beneficjent osiągnął dochód w wysokości 604 zł (634 zł – 604 zł = 20 zł; 20 zł x 50% = 10,00 zł). W związku z tym, że kwota omawianego zasiłku nie może być niższa niż 20 zł, skarżącemu przyznano pomoc w formie zasiłku okresowego w określonej wysokości od 1 grudnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. Stąd zarzut skargi, że wniosek skarżącego z dnia 1 grudnia 2015 r. należało potratować jako wniosek rozszerzający wcześniejsze żądanie skutkujący przyznaniem wyższej pomocy w formie zasiłku okresowego, jest chybiony. Sąd nie podzielił również poglądu skarżącego, że powyższe ustalenie winno skutkować odmową wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z powołanej regulacji wynika, że ustawodawca wprowadził dwie różne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwsza to wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną (np. dana osoba występuje w interesie innej osoby), zaś druga to zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyn tych ustawa nie konkretyzuje, natomiast należy przez nie rozumieć sytuacje, które w sposób oczywisty, przy pierwszym zestawieniu zakresu żądania wniosku z obowiązującym stanem prawnym, stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Taki przypadek zachodzi np. gdy: żądanie wniesie osoba, która nie posiada zdolności do czynności prawnych; żądanie dotyczy sprawy, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; żądanie wniesiono po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw; brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Niewątpliwie w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych sytuacji, która uzasadniałaby zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. Konkludując, Sąd uznał, że rozstrzygając o umorzeniu postępowania w sprawie zasiłku okresowego organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie administracyjne, a więc - wbrew zarzutom skargi - zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 10 § 1 oraz art. 85 K.p.a. Organy także w sposób wyczerpujący, zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a., uzasadniły podjęte rozstrzygnięcie. Dlatego Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa procesowego, jak też materialnego. W tym stanie rzeczy, uznając, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło