II SA/Op 408/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 stycznia 2011r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia ustanowić skarżącemu radcę prawnego. B. Ł. wniósł pismem z dnia 18 lutego 2011r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 14 stycznia 2011r., Nr [...], dotyczącą nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 727/11), stwierdził swą niewłaściwość i przekazał niniejszą sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jako właściwemu w sprawie. Postanowieniem z dnia 15 września 2011r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę B. Ł., a odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 20 stycznia 2012r. Wskazuje na adnotacja na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki pocztowej. W dniu 9 stycznia 2012r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając swoje żądanie B. Ł. wskazał na złą sytuację finansową swojej rodziny, spowodowaną bezrobociem małżonki skarżącego oraz niskimi dochodami członków gospodarstwa domowego, w stosunku do comiesięcznych wydatków. Oświadczył, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z małżonką; posiada majątek w postaci domu o powierzchni 103m² oraz wiaty blaszanej, którą wydzierżawia. Członkowie rodziny skarżącego uzyskują dochód miesięczny w wysokości 1.760 zł łącznie (skarżący – 1.145 zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, małżonka – 0 zł – bezrobotna bez prawa do zasiłku, 615 zł – dzierżawa wiaty). Do akt sprawy dołączył raport podatnika za miesiąc listopad 2011r., kserokopię decyzji Burmistrza Prudnika z dnia 24 sierpnia 2010r. ustalającej raty spłaty zaległej należności z tytułu podatku od nieruchomości na kwotę ok. 620 zł miesięcznie (zaległość łączna w dniu wydania decyzji wynosiła 19.096,80 zł), kserokopię dowodu uiszczenia w miesiącu listopadzie w/w raty zaległości, kserokopię decyzji o utracie zasiłku dla bezrobotnych przez małżonkę skarżącego, kserokopię decyzji w sprawie o zobowiązania za 2011r. z tytułu podatku rolnego i podatku od nieruchomości w łącznej kwocie 79 zł. Z danych złożonych podczas rozpoznawania wcześniejszego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynikało natomiast, że rodzina skarżącego ponosiła wydatki comiesięczne w na utrzymanie mieszkania w wysokości ok. 600 zł (opłata za energię elektryczną, telefon, wywóz nieczystości, wodę), a z tytułu zaległych zobowiązań podatkowych w łącznej wysokości ok. 1.033 zł. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), a w zakresie częściowym, m.in. ustanowienie wyłącznie adwokata z urzędu (art. 245 § 3 P.p.s.a.), o co zwrócili się skarżący. Wskazać należy, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które - stosownie do treści art. 165 ustawy P.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Powyższy przepis ma zastosowanie, w myśl art. 258 § 3 P.p.s.a., także do zarządzeń i postanowień referendarza sądowego. Przez zmianę okoliczności sprawy, o jakich mowa w art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć natomiast zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Komentarz do art.165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 2009, wyd. III). W niniejszej sprawie zostało wydane przez referendarza sądowego, w dniu 15 września 2011r., postanowienie o zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych, które to orzeczenie wobec nie wniesienia sprzeciwu, posiada przymiot prawomocności. Pomimo tego, że w obrocie prawnym funkcjonuje już to rozstrzygnięcie, będące przecież wynikiem postępowania wszczętego na skutek wniosku o przyznanie prawa pomocy, to nie ma w powstałej sytuacji zastosowania przywołany powyżej art. 165 P.p.s.a. Wydane bowiem przez referendarza postanowienie, dotyczy wyrażonego we wcześniejszym wniosku żądania zwolnienia od kosztów sądowych. Złożony natomiast przez skarżącego kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 stycznia 2012r., różni się zakresem żądania, a więc nie dotyczy kwestii już rozstrzygniętej. Czyni go to w istocie nowym wnioskiem, nie zmierzającym do weryfikacji wydanego w dniu 15 września 2011r. orzeczenia. Stąd nie ma w niniejszym przypadku zastosowania art. 165 P.p.s.a., a kolejny wniosek należy rozpoznać oceniając zgromadzony materiał dowodowy pod kątem spełniania przez skarżących przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu), określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Uwzględniając powyższe, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej skarżącego opierając się na jego oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku z dnia 5 stycznia 2012r., a także danych wynikających z dołączonych do sprawy odpisów i dokumentów źródłowych. W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący wykazał, iż nie może ponieść kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. uzasadnia to zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a., m. in. ustanowienie radcy prawnego, o co skarżący wnosił. Natomiast udział profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu, może być konieczny w związku z możliwością wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 29 grudnia 2011r. Skarżący w wystarczającym stopniu dowiódł, że w jego przypadku przesłanka z 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. została spełniona, przy czym konkluzja taka nie wymaga wzywania go do nadesłania dodatkowych dokumentów źródłowych. Te dokumenty, które dołączono do akt sprawy, potwierdzają bowiem oświadczenia wnioskodawcy co do wysokości uzyskiwanego dochodu oraz bezrobocia jego małżonki. Pokrywają się także z załączonymi decyzjami organów o zaległych zobowiązaniach podatkowych. Przyjąć zatem w szczególności wypada, że skarżący dysponuje tylko takim dochodem, jak wskazany we wniosku. Dochód ów jest zaś niewystarczający, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący ma na utrzymaniu małżonkę oraz stoi przed koniecznością spłaty egzekwowanych od niego należności. Wnioskodawca bezsprzecznie nie jest zatem w stanie pokryć samodzielnie kosztów wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.