II SA/Op 408/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. B. Ł. wniósł pismem z dnia 18 lutego 2011r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...], Nr [...], dotyczącą nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8.000,00 zł. W skardze B. Ł. zawarł wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych. Stąd, stosownie do przepisu art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej w dalszej części, w skrócie: "P.p.s.a.", zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, przesłano skarżącemu, przy piśmie z dnia 11 kwietnia 2011r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wezwano w/w do wypełnienia i odesłania formularza w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący zastosował się w wyznaczonym terminie do żądania Sądu i złożył wniosek na wymaganym formularzu. Uzasadniając swoje żądanie przyznania pomocy wskazał na zła sytuację finansową swojej rodziny, spowodowaną bezrobociem małżonki skarżącego oraz niskimi dochodami członków gospodarstwa domowego, w stosunku do comiesięcznych wydatków. Oświadczył, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z małżonką i pełnoletnim synem; posiada majątek w postaci hali magazynowej o powierzchni 169m², a małżonka skarżącego posiada dom jednorodzinny – zamieszkały. Członkowie rodziny skarżącego uzyskują dochód miesięczny w wysokości 3789 zł łącznie (skarżący – 1489 zł z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, małżonka – ok. 600 zł z tytułu zasiłku dla bezrobotnych, syn – 1.700 zł wynagrodzenia z tytułu umowy o pracę). Syn skarżącego partycypuje w kosztach "życia rodzinnego" w kwocie ok. od 200 do 400 zł miesięcznie. Wezwaniem z dnia 18 maja 2011r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku, przez przedłożenie stosownych dokumentów oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. Wnioskodawca zastosował się do wezwania, udzielając odpowiedzi na powyższe w piśmie z dnia 4 czerwca 2011r. Przedłożył także do akt sprawy kserokopie żądanych dokumentów. W aktach sprawy znajdują się: zestawienia wyników firmy skarżącego za miesiące grudzień 2010r., marzec i kwiecień 2011r.; zeznania podatkowe skarżącego i jego małżonki za rok 2010r.; wyciągi bankowe z rachunków wnioskodawcy i jego małżonki; faktury, rachunki i potwierdzenia wpłaty za opłaty lokalowe; kserokopie decyzji organów podatkowych; kserokopia decyzji orzekającej o uznaniu małżonki skarżącego za osobę bezrobotną; potwierdzenia wpłat z tytułu zobowiązań podatkowych; kserokopia aktu notarialnego umowy o podziale majątkowym małżonków; kserokopie umów kredytowych wnioskodawcy i jego małżonki. Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 727/11), stwierdził swą niewłaściwość i przekazał niniejszą sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jako właściwemu w sprawie. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P..p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącego, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona winna zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd (referendarz sądowy) natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Z jednej strony uwzględnia więc wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Dodatkowo, w niniejszej sprawie referendarz sądowy oparł swoje stanowisko w sprawie sytuacji materialnej skarżącego na podstawie materiału dowodowego, zebranego w trybie art. 255 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, strona ta jest zobowiązana złożyć na wezwanie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowe, dochodów lub stanu rodzinnego. Rozpoznając wniosek B. Ł. zważono zatem w pierwszej kolejności, że skarżący zobowiązany jest do opłacenia: wymaganego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 320 zł (por. zarządzenie z dnia 17 sierpnia 2011r. – k: 88 akt sądowych, wskazana podstawa prawna: § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), następnie - w przypadku dalszego procedowania – opłaty kancelaryjnej za sporządzenie odpisu zapadłego w sprawie orzeczenia wraz z uzasadnieniem w wysokości 100,00 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 160,00 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad...). Mając na względzie przedstawione wyżej informacje odnośnie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego należało stwierdzić, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie zarówno na etapie skargi do Sądu I instancji, jak i mogące mieć miejsce na kolejnych etapach postępowania sądowego, przekracza jego możliwości finansowe. Referendarz sądowy uznał bowiem, iż skarżący z dochodów w kwocie około 4.802 zł brutto uzyskiwanych z małżonką w ramach wspólnie prowadzonego gospodarstwa domowego, po poniesieniu niezbędnych i stałych kosztów utrzymania mieszkania w wysokości około 600 zł (opłata za energię elektryczną, telefon, wywóz nieczystości, wodę), zaległych zobowiązań podatkowych w łącznej wysokości 1.033,54 zł oraz niezbędnych kosztów utrzymania siebie i małżonki, nie jest w stanie wygenerować dodatkowych środków pieniężnych, które umożliwiłyby mu uiszczenie wymienionych na wstępie uzasadnienia kosztów sądowych. Podkreślić należy, że referendarz dał wiarę oświadczeniu złożonemu przez skarżącego w piśmie z dnia 4 czerwca 2011r. (k:62 akt sądowych), iż w rzeczywistości tworzy on wspólne gospodarstwo domowe wyłącznie z małżonką, a nie także z synem (jak oświadczył w formularzu wniosku) i ustalając sytuację majątkową, wziął pod uwagę dane dotyczące tylko tych osób. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., referendarz sądowy uznał o konieczności zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, co orzekł jak w sentencji postanowienia.