II SA/Op 41/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2014 r. wniosku skarżącego D. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 listopada 2013 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie wydania prawa jazdy i odmowy wydania prawa jazdy postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. D. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 listopada 2013 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji w sprawie wydania prawa jazdy i odmowy wydania prawa jazdy. W dniu 10 lutego 2014 r. (data stempla pocztowego), skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając w nim zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazał, że ma ciężka sytuację materialną, jest studentem bez dochodu. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z ojcem. Ojciec ma majątek w postaci domu o powierzchni 160 m 2 , a dochody osiąga jedynie z prac dorywczych, wynoszą one około 2000 zł miesięcznie. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, w związku ze złożonym urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wezwał skarżącego, pismem z dnia 27 lutego 2014 r., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez złożenie wyjaśnień i dokumentów: - jakiej wysokości są koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje razem z ojcem, poprzez nadesłanie rachunków lub oświadczenia o ich wysokości za energię elektryczną, wodę itp., - przedłożenie wyciągów z posiadanych przez wszystkich członków jego gospodarstwa domowego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich 2 miesięcy, - nadesłanie zeznań podatkowych składanych przez niego i członków gospodarstwa domowego za rok 2012 lub za 2013 (jeśli to ostanie już zostało złożone), potwierdzonych, że zostały złożone w Urzędzie Skarbowym lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres, - nadesłanie zaświadczenia o tym, że jego ojciec jest osoba bezrobotną z właściwego urzędu pracy, a jeżeli jego ojciec, nie jest zarejestrowany, jako osoba bezrobotna, co zresztą wynikałoby z faktu, że według oświadczenia złożonego we wniosku zarobkuje, to o wyjaśnienia z jakich prac osiąga deklarowany we wniosku dochód, najlepiej z ich wyszczególnieniem rodzajowym i kwotowym a także jak rozlicza się z niego z urzędem skarbowym, - przedłożenie zaświadczenia z uczelni, o tym czy skarżący pobiera i w jakiej wysokości stypendia (socjalne, naukowe, itp.), lub też, że ich nie pobiera, - wskazanie czy skarżący lub któryś z członków jego gospodarstwa domowego, korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeśli tak to jakiego rodzaju i w jakiej wysokości, - czy aktualnie skarżący lub któryś z członków jego gospodarstwa domowego, posiada samochód, jakiej marki i z jakiego rocznika, - wskazanie, czy posiada on lub członkowie gospodarstwa domowego, zasoby pieniężne (oszczędności, papiery wartościowe itp.), podając ich wysokość nominalną, - wskazanie, czy posiada on lub członkowie gospodarstwa domowego przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro, czyli 12000 zł, Wezwanie zawierało pouczenie, iż niezastosowanie się do niego w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania, może być uznane za niewykazanie spełniania przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy i skutkować oddaleniem wniosku oraz, że zakreślony termin może być na wniosek skarżącego przedłużony. Skarżący odebrał to wezwanie w dniu 3 marca 2014 r., doręczenie nastąpiło do rąk jego ojca. Skarżący w odpowiedzi nie przedłożył żadnych dokumentów i wyjaśnień, a jedynie pismo z dnia 5 marca 2014 r., w którym oświadczył, że wycofuje w całości wniosek przyznanie prawa pomocy z uwagi na uciążliwą biurokrację, polegającą na gromadzeniu ogromnej liczby dokumentacji i zaświadczeń, nieadekwatnych do późniejszego zastępstwa procesowego. Wniosek skarżącego obejmował przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 243 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Postępowanie zatem w sprawie przyznania prawa pomocy może się toczyć tylko na wyraźny wniosek zainteresowanego. Cofnięcie zatem wniosku o prawo pomocy przez stronę stanowi oświadczenie jego woli, że nie jest ona zainteresowana rozpoznaniem jej uprawnień, co do uzyskania prawa pomocy. Konsekwencją takiego oświadczenia strony jest uznanie, że postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy staje się bezprzedmiotowe. Sytuacja taka miała miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do treści art. 64 § 3 P.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Według art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeśli skarżący skutecznie cofnął skargę. Z kolei w myśl art. 258 § 1 P.p.s.a. czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Przychodzi w tym miejscu wyjaśnić, że w piśmiennictwie wyrażono pogląd, że do orzekania na podstawie art. 161 P.p.s.a. nie jest uprawniony referendarz sądowy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek; Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Zakamycze 2011 s. 462). W ocenie referendarza sądowego, pogląd ten nie znajduje dla siebie wystarczającego uzasadnienia normatywnego. Stosownie bowiem do treści art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy referendarze sądowi posiadają kompetencję do wydawania na posiedzeniu niejawnym postanowień, co do przyznawania lub odmowy przyznania prawa pomocy. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie "co do" jest synonimem wyrażenia "w przedmiocie", które obejmuje pełny zakres rozstrzygnięć jakie mogą zapaść. Do podobnych wniosków prowadzą zresztą wyniki wykładni logicznej "a maiori ad minus", czyli "z większego na mniejsze". Jeśli bowiem referendarz sądowy został uprawniony do merytorycznego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, to takie uprawnienie obejmuje tym bardziej kompetencję do zakończenia tego postępowania z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie tego celu. Prawidłowości takiego wnioskowania nie podważa okoliczność, że przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia na postanowienie o umorzeniu postępowania. W odniesieniu bowiem do rozstrzygnięć referendarza sądowego, ustawodawca przewidział rozwiązanie szczególne, dopuszczając możliwość ich zaskarżania sprzeciwem (art. 259 P.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, że skarżący cofnął wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, orzeczono, jak w sentencji na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 i art. 64 § 3 P.p.s.a.