II SA/Op 411/04
WyrokWSA w Opolu2005-10-17
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Teresa Cisyk, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy Inspekcji Weterynaryjnej prawidłowo uchyliły decyzję o wyznaczeniu lekarza weterynarii do wykonywania czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa oraz rozwiązały umowę, opierając się na notatce służbowej i ustnych oświadczeniach, bez sporządzenia protokołu z czynności istotnych dla sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy Inspekcji Weterynaryjnej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dotyczące gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 67, 68, 77, 80 K.p.a.). Oparcie rozstrzygnięcia na notatce służbowej i ustnych oświadczeniach, bez sporządzenia protokołu, nie spełnia wymogów dowodowych. Ponadto, organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób merytoryczny, nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania i nie przedstawił prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji. W związku z tym, zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji uchylającej decyzję o wyznaczeniu lekarza weterynarii B. Ż. do wykonywania czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa oraz rozwiązania umowy. Organ pierwszej instancji uznał, że B. Ż. uniemożliwił prawidłowe wykonywanie zadań poprzez odmowę podjęcia badań. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając niewywiązanie się B. Ż. z obowiązków poprzez oświadczenie o zaprzestaniu wykonywania badań i odmowę podpisania nowej umowy. B. Ż. w skardze zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, w tym brak przeprowadzenia postępowania dowodowego i dowolną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w O. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w K., określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie: sędzia WSA Teresa Cisyk asesor sądowy Grażyna Jeżewska – spraw. Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu w dniu 13 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. z dnia [...], nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w O. na rzecz B. Ż. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu.
Powiatowy lekarz Weterynarii w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], Na podstawie art. 154 § l i § 2 K.p.a., art. 15 ust 2 pkt l, art. 16 ust 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. nr 33 poz. 287), uchylił w całości decyzję Nr [...] z dnia 2 stycznia 2004 r. o wyznaczeniu lek. wet. B. Ż. do wykonywania z ramienia Inspekcji Weterynaryjnej czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa i wystawianiem wymaganych świadectw zdrowia w obwodzie zamkniętym A w B. oraz w obwodach terenowych nr [...] i [...].
W uzasadnieniu podniósł, że odmawiając w bezpośredniej rozmowie przeprowadzonej w dniu 5 sierpnia 2004 r. podjęcia badania zwierząt rzeźnych i mięsa z dniem 9 sierpnia 2004 r. w, do czego zobowiązywała B. Ż. przywołana w sentencji decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. i do czego zobowiązał się w podpisanej umowie z dnia 2 stycznia 2004 r. uniemożliwił prawidłowe wykonywanie, przez Powiatowego Lekarza Weterynarii, zadań wymienionych w Art. 3 ust. 1 pkt 3 przywołanej we wstępie ustawy.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik odwołującego się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, tym samym przywracając status quod ante. Jako podstawę prawną uchylenia wskazał art. 132 K.p.a. B. Ż., bowiem nie odmówił wykonywania umowy z dnia 2 stycznia 2004 r. o wykonywaniu czynności weterynaryjnych związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa zawarta pomiędzy Powiatowym Lekarzem Weterynarii a B. Ż., a tym samym decyzji nr [...] z dnia 2 stycznia 2004 r. W inkryminowanej rozmowie solidaryzował się tylko z głosami krytycznymi środowiska lekarskiego w sprawie systemu ich wynagradzania, poparte krytyką prasową. Czym innym, bowiem jest prezentowanie krytycznej opinii w kwestii reformowania systemu wynagradzania lekarzy weterynarii, a czym innym jest wykonywanie zawartej umowy (tym samym decyzji nr [...]). W ocenie odwołującego, zostały naruszone zasady postępowania administracyjnego, ponieważ nie przeprowadzono postępowania dowodowego, opierając się jedynie na przeprowadzonej rozmowie. Tymczasem dowody świadczą, że w dniu 10 sierpnia 2004 r. lek. wet. B. Ż. na prośbę Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. wykonywał usługi w ubojniach w W. i Ł. Zarzucił, iż nie mógł nie wywiązywać się z powierzonych mu czynności, tj. z umowy z dnia 2 stycznia 2004 r. lub wywiązywać się nieterminowo, ponieważ w tym czasie firma A w B. prowadziła i prowadzi nadal modernizację ubojni i B. Ż. jest cały czas w gotowości, by świadczyć usługi zgodnie z zawartą umową.
Nadto podniósł, iż powołanie się w decyzji nr [...] na przepis art. 154 K.p.a. nie ma swojego uzasadnienia, ponieważ dotyczy on sytuacji gdy żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa, co w tej sprawie nie ma miejsca; wręcz przeciwnie każda ze stron nabyła określone w tej decyzji prawa i obowiązki, np. prawo do zawarcia umowy.
[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w O. decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5 lit a, art. 5 ust. l pkt 2, art. 15 ust 2 pkt l oraz art. 16 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. Nr 33, poz. 287 ze zm.) i art. 138 § l pkt l Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 p0z. 1071) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu stwierdził, że decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2004 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. wyznaczył lek. wet. B. Ż. do wykonywania z ramienia tego organu, czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i mięsa i wystawiania wymaganych świadectw zdrowia w obwodzie zamkniętym A w B. i obwodach terenowych w [...] i [...]. Nastąpiło ze strony B. Ż. niewywiązanie się z powierzonych mu obowiązków, poprzez złożenie oświadczenia, z dnia 5 sierpnia 2004 r. o zaprzestaniu wykonywania od dnia 5 sierpnia 2004 r. badań przed i po ubojach zwierząt w wymienionych obwodach oraz odmówił podpisania umowy zlecenia na wykonanie czynności objętych decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2004 r. o wyznaczeniu, w wersji opracowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii, co stanowi przeszkodę w należytym wywiązaniu się powierzonych obowiązków. Zachowanie taki stwarzało zagrożenie terminowego wykonania od dnia 6 sierpnia 2004 r. powierzonych czynności, a tym samym dawało podstawę do uchylenia decyzji i rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym w trybie art. 16 ust. 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. Okoliczność okresowego przestoju Zakładu A w B. i świadczenia usług tego samego rodzaju w powiecie [...] nie ma w sprawie znaczenia.
W skardze skarżący, działający przez pełnomocnika, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 16 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. nr 33 poz. 287) oraz przepisów art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 61 § 4, art. 77 i art. 80 K.p.a., wnosząc o jej uchylenie. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza art. 16 ust. 15 pkt 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, ponieważ przepis ten stanowi expresis verbis, iż uchylenie decyzji i rozwiązanie umowy z zakresu inspekcji weterynaryjnej może nastąpić w przypadku niewywiązywania się osoby wyznaczonej z powierzonych jej do wykonania czynności, w szczególności przez nie wykonywanie ich terminowo, i chodzi o czynności wymienione w decyzji nr [...] oraz umowie z dnia 2 stycznia 2004 r. oraz w art. l6 ust. l pkt l ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. W przedmiotowym zakresie nie mieści się składanie oświadczeń, tym bardziej że przepis 16 ust. 5 pkt. 2 posługuje się terminem "nie wywiązywania się", czyli chodzi o czynność dokonaną. Natomiast [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznaje, iż zachowanie B. Ż. stwarzało zagrożenie terminowego wykonywania powierzonych czynności i to od dnia 6 sierpnia 2004 r., gdy Powiatowy Lekarz Weterynarii w K. w decyzji stwierdzał, iż jest to dzień 9 sierpnia 2004 r. Dodatkowo [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzupełnił zarzuty wobec skarżącego, stwierdzając iż skarżący odmówił podpisania umowy, gdy tymczasem umowa została podpisana już w dniu 2 stycznia 2004 r. i obowiązuje do końca roku. Nie wiadomo więc na jakiej podstawie [...] Lekarz Weterynarii przyjmuje, że skarżący odmówił podpisania umowy. Skarżący podkreślił, że nie przedstawiono mu żadnego projektu nowej umowy, więcej nie prowadzono z nim żadnych rokowań; natomiast o odmowie podpisania umowy dowiedział się z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zakres czynności świadczonych przez służby weterynaryjne z art. 16 ust. l pkt l nie zmienił się, nie było więc i nie ma mowy o nie wywiązywaniu się przez skarżącego z powierzonych mu czynności. Takich faktów nie ustaliły organy i są to znamiona naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Nie przedstawiono żadnego dowodu, aby B. Ż. nie wywiązywał się z powierzonych mu czynności, jat też, że swoim zachowaniem stwarzał takie zagrożenie.
Naruszono także szereg przepisów K.p.a. W szczególności nie powiadomiono skarżącego, że w sprawie zostało wszczęte postępowanie, że zgromadzono materiał dowodowy z którym ma prawo się zapoznać. Dokonano dowolnej oceny załączonych przez skarżącego dowodów. W szczególności co do oceny oświadczenia, którego treść trudno ustalić i dlatego podlega ono różnym interpretacją. Tym samym nie ma wartości dowodowej w niniejszym postępowaniu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do pierwszego zarzutu skargi stwierdził, że przedmiotem rozstrzygnięcia w toczącym się postępowaniu była realizacja powinności osoby, wyznaczonej w ramach wydanej decyzji, nie zaś skutków natury cywilnoprawnej związanych z umową zlecenia. Decyzją z dnia 2 stycznia 2004 r. skarżący wyznaczony został do wykonywania z ramienia Powiatowego Lekarza Weterynarii w K., czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i ich mięsa w wskazanych obwodach. W świetle treści notatki służbowej z dnia 5 sierpnia 2004 r. spisanej przez zastępcę Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. B. Ż. oświadczył, że nie będzie wykonywał od 9 sierpnia 2004 r. powierzonych mu czynności związanych z badaniem zwierząt rzeźnych i ich mięsa. Argumentacja skarżącego, że gotów był świadczyć zlecone mu usługi, gdyż w tym czasie (tj. po 9 sierpnia 2004 r.) wykonywał tego rodzaju badania na rzecz sąsiedniego organu - Powiatowego Lekarza Weterynarii w S., jak też, iż w tym okresie obwód zamknięty A w B. nie prowadzili działalności produkcyjnej, nie mają znaczenia zważywszy na sam fakt odmowy wykonywania czynności w obwodach: zamkniętym i terenowych nr [...] i [...]. Zdaniem organu II instancji niewywiązanie się osoby wyznaczonej z powierzonych jej obowiązków należy rozumieć szeroko z uwzględnieniem wszelkich zachowań, które mogą skutkować niewykonaniem, nieterminowym bądź niewłaściwym wykonaniem czynności. Jednoznaczne oświadczenie odmowy wykonywania czynności z wyznaczenia, prowadzi wprost do niewywiązania się z przyjętych obowiązków, a powinnością organu było wówczas podjęcie kroków niedopuszczających do perturbacji w zakresie bieżącego wykonywania badań urzędowych. Także zarzuty naruszenia przepisów K.p.a. w toku prowadzonego postępowania, zdaniem organu, nie są zasadne.
W piśmie procesowym z dnia 4 stycznia 2005 r. skarżący ponowił zarzuty naruszenia procedury administracyjnej, jak:
- brak informacji - powiadomienia o wszczęciu postępowania,
- niedoinformowania o zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie,
- dowolności w ocenie dowodów przedstawionych przez skarżącego,
- nieinformowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na sferę powinności (lub ich braku ) skarżącego.
Nadto dokonanie dowolnej wykładni przepisów ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r., o Inspekcji Weterynaryjnej, naruszając zasadę, iż clara non sunt interpretanda.
Organ pismem procesowym z dnia 25 stycznia 2005 r. ponownie nie uznał zarzutów skarżącego za zasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Następnie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 – zwaną dalej Prawo o postępowaniu).
Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180), jeżeli naruszone zostało prawo materialne lub proceduralne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, decyzja podlega uchyleniu.
Przed przystąpieniem do merytorycznego badania zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest do sprawdzenia, czy w procesie wydania decyzji zostały zachowane reguły postępowania administracyjnego wynikające z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2002 r. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.) - zwaną dalej K.p.a.
Tak przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie odpowiadają wymogom prawa.
Po pierwsze trzeba powiedzieć, że rzeczą organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 K.p.a. Prowadząc postępowanie dowodowe, organ administracji zobowiązany jest do utrwalenia czynności tego postępowania w formie pisemnej. Stosownie bowiem do treści przepisu art. 67 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z danej czynności postępowania, mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie. Zaniechanie sporządzenia protokołów z czynności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy, może prowadzić do kwestionowania, iż czynności te ogólne miały miejsce oraz zakresu w jakim zostały przeprowadzone. W myśl art. 68 § 1 protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2). Okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym m.in. utrwalenie przebiegu spotkania z lekarzami, zeznania świadków, mają wartość dowodową tylko wówczas, gdy zostały przez organ utrwalone w formie protokołu zgodnie z art. 67 i następnymi przepisami K.p.a. Powyższe okoliczności nie mogą zatem zostać uznane za udowodnione, jeżeli zostały utrwalone w postaci zwykłych notatek służbowych, adnotacji, oświadczeń itp.
W świetle powyższego, oparcie się przez organy inspekcji na notatce służbowej z dnia 5 sierpnia 2004 r. spisanej przez z-cę Powiatowego Lekarza Weterynarii w K. oraz na oświadczeniu trzech lekarzy weterynarii z dnia 4 listopada 2004 r., jak też na ustnych oświadczeniach skarżącego nie potwierdzonych protokołem (art. 67 K.p.a.), nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 K.p.a.).
Dokonując oceny decyzji organu odwoławczego należy podkreślić, że podstawę procesową zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Kompetencje organu odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obejmują ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz zobowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Wynika to z wyżej przywołanego art. 138, który przyznaje temu organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Odwołanie strony przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji. Należy podzielić pogląd, że jeżeli "organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ l instancji, to - utrzymując w mocy bez zmian naruszającą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo." (por. wyrok NSA z dnia 25 lipca 1986 r., II SA 1829/85, ONSA 1986, z. 2 poz. 43.). Stwierdzić trzeba, że decyzja organu I instancji nie zawierała uzasadnienia prawnego, jak też uzasadnienia faktycznego. Organ odwoławczy, widząc te braki w dniu 6 września 2004 r. pismem o nr [...], na podstawie art. 136 K.p.a. zwrócił się do organu I instancji o uzupełnienie dokumentacji i sprecyzowanie w jakiej formie nastąpiło niewykonanie od 9 sierpnia 2004 r. obowiązków ustalonych decyzją z dnia 2 stycznia 2004 r. W odpowiedzi na w/w pismo organ I instancji pismem z dnia 8 września 2004 r. przedstawił ogólny stan faktyczny sprawy. Swoje ustalenia organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji oparł na otrzymanej odpowiedzi organu I instancji, lecz również, nie przedstawił w uzasadnieniu stanu faktycznego sprawy, ani podstawy prawnej decyzji. Wymienienie przez organ w podstawie prawnej i uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów), przepisów prawnych przyjętych za podstawę prawną nie spełnia wymogów z art. 107 § 3 K.p.a. Tymczasem w odwołaniu skarżący szeroko uargumentował swoje stanowisko. Organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu do zarzutów i wniosków odwołania. Nie można bowiem przyjąć, iż lapidarne uzasadnienie odnoszące się do jednego zarzutu podniesionego przez skarżącego, jest zgodne z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a.
Ponownie wskazać zatem należy, iż zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. wymaga od organu odwoławczego rozpoznania sprawy zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania administracyjnego. W myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 K.p.a.). Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, stanowisk stron i innych okoliczności mających znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności dowodów. Wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w aspekcie rozpoznania i oceny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik (poza pewnymi wyjątkami).
Stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W prawie administracyjnym obowiązek uzasadnienia decyzji wiąże się ponadto z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a).
Zaskarżona decyzja wydana została, na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy który stanowi, że uchylenie decyzji o wyznaczeniu do wykonywania czynności i rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym może nastąpić w enumeratywnie wymienionych przypadkach. Użyte w tym przepisie słowo "może" świadczy o tym, że decyzja wydana na jego podstawie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Ze względu na możliwy do podniesienia zarzut niewłaściwego korzystania z uznania administracyjnego, obowiązki w zakresie uzasadnienia decyzji są większe wobec organu orzekającego w ramach uznania administracyjnego aniżeli w przypadku orzekania w ramach ustawowego związania.
Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji powielił argumentację prawną organu pierwszoinstancyjnego, co do potrzeby zastosowania w tej sprawie art. 16 ust. 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej stwierdzając, że z dniem 5 sierpnia 2004 r. nastąpiło ze strony B. Ż. niewywiązywanie się z powierzonych mu obowiązków poprzez złożenie oświadczenia o zaprzestaniu wykonywania z tym dniem badań przed i po ubojach zwierząt w w/w obwodach, oraz dodatkowo powołał się na odmowę podpisania umowy zlecenia na wykonanie czynności objętych decyzją Nr [...] z dnia 2 stycznia 2004 r. o wyznaczeniu, w wersji opracowanej przez Główny Inspektorat Weterynarii. Organ I instancji natomiast uznał, że niewykonywanie czynności wyznaczonych nastąpiło od dnia 9 sierpnia 2004 r., nie powołał się na okoliczność odmowy podpisania przez skarżącego umowy. Istota sprawy dotyczyła niewykonywania obowiązków przez skarżącego, a zatem data zaprzestania ich realizacji nie powinna budzić wątpliwości, biorąc pod uwagę, że oba organy fakt zaprzestania wykonywania wyznaczonych czynności wywodziło z tego samego dowodu. Wskazując inną datę potwierdzającą niewykonywanie przez skarżącego powierzonych mu obowiązków organ odwoławczy, nie uzasadnił odmiennego rozstrzygnięcia w tym zakresie oraz nie przedstawił okoliczności oraz dowodów potwierdzających odmowę podpisania umowy, zważywszy, iż w świetle art. 16 ust 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej ostateczne uchylenie decyzji powinno skutkować rozwiązaniem umowy w trybie natychmiastowym. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, że rozwiązano ze skarżącym dotychczasową umowę i że zaproponowano mu podpisanie nowej umowy. Organ odwoławczy nie wywiódł na czym polegało niewywiązywanie się skarżącego z powierzonych mu do wykonania czynności, nie dokonał interpretacji przepisu stanowiącego normatywną podstawę administracyjnej decyzji stosowania prawa. Staranność i kompletność przekazywania adresatowi uzasadnienia decyzji własnych argumentów wykorzystanych przy formułowaniu jej treści jest, jak już wyżej powiedziano, istotnym elementem uzasadnienia prawnego decyzji obejmującym "wyjaśnienie podstawy prawnej". Brak bowiem podania w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 14 grudnia 1999, sygn. akt III SA 1756/99, opub. LEX nr 47228).
Zwrócić należy [...] Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii uwagę, że przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu (nie ma cechy ostateczności), a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji, zatem nie można było uważać, iż podlega ona bezzwłocznemu wykonaniu bez nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 108 § 1 i 2 K.p.a.). Tylko rozwiązanie umowy ze skutkiem natychmiastowym następuje, na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej.
Na koniec należy powiedzieć, że w rozpatrywanej sprawie organ podjął próbę uzasadnienia wydanej decyzji dopiero w odpowiedzi na skargę i kolejnych pismach procesowych, jednak nie może to mieć wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie ponieważ rola sądu sprowadza się do dokonania oceny zaskarżonej decyzji na czas jej wydania. Pisma procesowe nie mogą być traktowane jako aneks do decyzji.
Naruszenie powyższych powinności i nie wyjaśnienie okoliczności istotnych dla wyniku sprawy w rozważanym stanie faktycznym jest równoznaczne z uznaniem, że do wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej doszło z naruszeniem podstawowych zasad postępowania wynikających zwłaszcza z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. tj. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę wyczerpującego zgromadzenia i oceny całego materiału dowodowego oraz zasadę swobodnej oceny dowodów. Organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, nie zebrały w wyczerpujący sposób i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.
Uchylenie decyzji organu I instancji oparto na treści art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu.
Z przedstawionych wyżej względów należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200, a orzeczenie w przedmiocie niewykonania decyzji, przepis art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych rozważań, biorąc pod uwagę, iż powyższa ocena decyzji uwzględnia okoliczności faktyczne na dzień jej wydania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło