II SA/Op 415/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz po rozpoznaniu w dniu 18 września 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] w przedmiocie odszkodowania postanawia: odrzucić skargę. Pismem procesowym z 25 stycznia 2006 r., złożonym w toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sygn. akt II SA/Op 213/05 tut. sądu J. S. domagał się "przyznania odszkodowania w wysokości 200,000 zł. solidarnie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.". Żądanie uzasadnił tym, że organy administracji zamiast "stać na straży prawa" wyrządziły mu swoimi decyzjami szkodę wyrażającą się tak materialnie, jak i niematerialnie (pogorszenie stanu zdrowia jego i rodziny). Żądanie to zostało wyłączone do odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego i potraktowane jako odrębna skarga (por. pismo skarżącego z 25 stycznia 2006 r., w aktach II SA/Op 213/05). Przedmiotem skargi w sprawie oznaczonej sygn. II SA/Op 213/05 była decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...] z [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia inwestorowi E. N. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy rozbudowie z przebudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W sprawie tej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu uchylono zaskarżone decyzje organów administracji publicznej obu instancji. Wyrok ten uprawomocnił się 30 sierpnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) – dalej zwana "ustawą" sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzję, postanowienia, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, akty prawa miejscowego i inne akty organów samorządu terytorialnego lub ich związków, akty nadzoru i bezczynność organów szczegółowo wymienione w § 2 tego artykułu. Niezależnie od tego zgodnie z § 3 art. 3 ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W myśl art. 58 §1 pkt. 1 ustawy sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przy czym postanowienie podjęte w tym przedmiocie może zapaść na posiedzeniu niejawnym (por. § 3 tego artykułu ustawy). Żądanie zgłoszone przez J. S. ma co prawda związek z decyzjami administracyjnymi wydanymi w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wznowienia robót budowlanych, lecz oparte jest na przepisach dotyczących odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza przy wykonywaniu władzy publicznej .Co do zasady takie roszczenie odszkodowawcze ma charakter cywilnoprawny, do którego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny. Przy tym roszczenie w ten sposób zgłoszone musi być sprecyzowane co do konkretnego zdarzenia, któremu odpowiada stan prawny obowiązujący przed lub po 1 września 2004 r., a to z następujących powodów. Przepisy odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa przewidziane obecnie w art. 417, 417¹ i 417² Kodeksu cywilnego wprowadzone zostały ustawą z 17 czerwca 2004 r., o zmianie ustawy – Kodeks cywilny (...) (Dz. U. 2004 Nr 162 poz. 1692), którą to ustawą jednocześnie uchylono przepis art. 160 kpa. Ta uwaga ma o tyle znaczenie, że przed 1 września 2004 r., przy innym brzmieniu przepisów kodeksu cywilnego w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez funkcjonariusza, obowiązywał przepis art. 160 kpa przewidujący roszczenie o odszkodowanie na rzecz strony która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji. O odszkodowaniu orzekał organ administracji publicznej, przy czym strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania dysponowała możliwością wniesienia powództwa do sądu powszechnego (por. art. 160 § 5 kpa). Wymieniona wyżej ustawa nowelizująca kodeks cywilny przewiduje stosowanie przepisów kodeksu cywilnego i art. 160 kpa do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed 1 września 2004 r., (por. art. 5 i 6 cytowanej ustawy z 17 czerwca 2004 r.). Niezależnie od powyższych uwag trzeba zwrócić uwagę, że za przyjęciem braku właściwości sądu administracyjnego co do zgłoszonego 25 stycznia 2006 r., roszczenia przez J. S. przemawia zapis art. 154 i 287 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten pierwszy przepis dotyczy nie wykonania wyroku uwzględniającego skargę a drugi przewiduje odszkodowanie dla strony od organu gdy sąd uchyli zaskarżoną decyzję a organ rozpatrując ponownie sprawę umorzy postępowanie lub sąd stwierdzi nieważność aktu albo ustali przeszkodę uniemożliwiającą stwierdzenie nieważności aktu. Trzeba pamiętać, że w dacie zgłoszenia roszczenia przez skarżącego nie zapadło orzeczenie jeszcze sądowe trudno zatem mówić o jego wykonalności w rozumieniu art. 154 ustawy. Także w świetle art. 287 ustawy w związku z art. 417¹ i 417² kc tryb dochodzenia odszkodowania związany jest z wniesieniem powództwa do sądu powszechnego z żądaniem ustalenia odszkodowania. W związku z powyższym z mocy powołanych przepisów prawa skarga podlegała odrzuceniu.