II SA/Op 416/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Asesor sądowy Elżbieta Naumowicz Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Johan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zgłoszenia budowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie w całości nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia tego środka i w związku z tym odwołanie J. S. pozostawił bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ podniósł, iż skarżący od decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na działce nr A w miejscowości M., wniósł odwołanie datowane z dnia 25 maja 2004 r., które nadał listem poleconym za pośrednictwem poczty (data stempla pocztowego z dnia 26 maja 2004 r.). Przywołując art. 129 § 2 kpa, organ podkreślił, że ustawowy czternastodniowy termin do wniesienia tego środka zaskarżenia upływał w dniu 24 maja 2004 r., bowiem decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 10 maja 2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podał, że nie zgadza się nie tylko z zaskarżonym postanowieniem o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, ale również z postanowieniem, z tej samej daty, którym organ odmówił mu przywrócenia terminu. Stwierdził, że stanowisko Wojewody [...] w sprawie odmowy, to spekulacja myślowa organu oraz manipulacja nie tylko okolicznościami ale także i prawem. Ponadto przywoływał okoliczności związane z przebiegiem postępowania przed organem pierwszej instancji w przedmiocie wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, postanowieniem z dnia 19 grudnia 2005 r., o sygn. akt II SA/Op 366/04, zawiesił postępowanie w sprawie zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a następnie, w dniu 27 czerwca 2006 r., podjął zawieszone postępowanie wobec uprawomocnienia się wyroku tut. Sądu z dnia 4 kwietnia 2006 r., o sygn. akt II SA/Op 366/05, którym uchylono postanowienie Wojewody [...] odmawiające J. S. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach kontroli legalności, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co pozwala i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Oznacza to, że sąd powinien wybrać właściwy, przewidziany w przepisach art. 145 – 150 tej ustawy, sposób rozstrzygnięcia skargi, niezależnie od treści skargi, a więc zakresu, w jakim akt został zaskarżony, oraz sformułowanych w niej zarzutów i wniosków. Dokonując pod tym kątem oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy, Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić. Na wstępie odnotować należy, że decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania doręczono J. S. w dniu 10 maja 2005 r., co wynika z akt sprawy i ta okoliczność jest bezsporna. Ponieważ na zasadzie art. 40 § 1 kpa, pisma doręcza się stronie, jeżeli nie działa ona przez pełnomocnika, zatem doręczenie decyzji skarżącemu było skuteczne i zgodnie z przepisem art. 57 § 1 kpa., z dniem 11 maja 2004 r. rozpoczął się termin do wniesienia odwołania. Powtórzyć należy za stwierdzeniem organu odwoławczego, że 14 dniowy termin do wniesienia tego środka odwoławczego (art. 129 § 2 kpa), minął 24 maja 2004 r. a skarżący odwołanie od w/w decyzji nadał w placówce pocztowej w dniu 25 maja 2004 r. J. S., zdając sobie sprawę z konsekwencji uchybienia ustawowego terminu do wniesienia omawianego odwołania, zawarł w treści złożonego odwołania wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka. Jednakże organ nie uwzględnił wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, wydając na zasadzie art. 58 i 59 kpa, postanowienie z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Przechodząc do rozważań nad postanowieniem stanowiącym przedmiot rozpoznania niniejszego postępowania, tj postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa, stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania, podkreślić należy znaczenie elementu "terminu" i jego dochowania, w stosunkach administracyjnoprawnych w świetle prawa procesowego. Od jego spełnienia uzależniona jest w szeregu przepisów prawa możliwość podjęcia skutecznej obrony interesu prawnego przez stronę w toku postępowania administracyjnego. Po otrzymaniu odwołania, organ odwoławczy, w tym przypadku Wojewoda [...], w postępowaniu wstępnym zobowiązany był do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Jednakże przewidziane art. 134 kpa postanowienie organu odwoławczego stwierdzające wniesienie odwołania z uchybieniem terminu wydaje się wtedy, gdy odwołujący się - a konkretnie strona - nie zachowała terminu do wniesienia odwołania i nie złożyła prośby o przywrócenie terminu. Skoro w niniejsze sprawie nastąpiło uchybienie terminu do wniesienia odwołania i strona wniosła o przywrócenie terminu, to prawidłowo postąpił Wojewoda [...], załatwiając w pierwszej kolejności wniosek o przywrócenie terminu. W związku powyższym, wobec złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu i uchyleniu przez Sąd postanowienia organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania, funkcjonowanie wydanego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu nie może mieć miejsca przed ostatecznym rozpoznaniem wniosku strony o przywrócenie terminu, bowiem w sytuacji wydania postanowienia przywracającego termin, wyłączona jest możliwość wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Nadto warto odnotować, że dopiero w przypadku, kiedy zapadnie ostateczne postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, organ może postanowić o uznaniu odwołania za wniesione z naruszeniem obowiązującego terminu. W rozpoznawanej sprawie, w wyniku uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, organ odwoławczy winien rozpatrzyć wniosek skarżącego na podstawie wskazań Sądu w wyroku uchylającym postanowienie Wojewody [...], które stanowiło podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Stąd przed rozpatrzeniem tego wniosku strony, brak jest podstaw do wydania postanowienia o uchybieniu terminu, a w rezultacie akceptacja zaskarżonego postanowienia (wydanego na podstawie art. 134 kpa.), spowodowałaby naruszenie prawa. Mając na uwadze opisane rozważania co do skutków uchylonego wyrokiem tut. Sądu postanowienia w sprawie odmowy przywrócenia terminu i braku podstaw do utrzymania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowiono uchylić zaskarżone postanowienie. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności zostało oparte o art. 152, a w przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazania dla organu odwoławczego, co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie, wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań.