II SA/Op 416/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy postanawia: 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego radcę prawnego. S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 9 lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu. W związku z tym został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wpisu tego nie uiścił i z tej przyczyny postanowieniem z dnia 24 października 2013 r., Sąd odrzucił jego skargę. Skarżący odebrał postanowienie z dnia 24 października 2013 r. w dniu 28 października 2013 r. W dniu 2 grudnia 2013 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), skarżący złożył pismo z prośbą o przyznanie prawa pomocy, zaznaczył w nim, że nie mógł znaleźć odpowiedniego prawnika w sprawie, po prostu nikt nie chciał go reprezentować za darmo. Podniósł, że jest osoba trwale bezrobotną, nie ma stałej pracy, utrzymuje się jedynie z prac dorywczych, otrzymując z nich około 200 zł miesięcznie, nie zawsze jednak je zarobi. Sądził, że uda mu się zebrać kwotę wpisu, ale niestety okres do jej wpłacenia okazał się zbyt krótki. Podkreślił też, że miał problem ze zdobyciem formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wymaganego przed sądem administracyjnym, bowiem nie było go w pobliskich urzędach i Sądzie, a nie ma on Internetu i drukarki. Referendarz sądowy przesłał skarżącemu działając na podstawie art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy do wypełnienia i odesłania w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. S. K. odesłał wypełniony urzędowy formularz w przepisanym terminie w dniu 27 grudnia 2013 r. (data nadania w placówce pocztowej). Skarżący w urzędowym formularzu wskazał, że zamieszkuje w domu u siostry, na zasadzie służebności, ma swój pokój o powierzchni ok. 10 m 2, nie pracuje i nie ma prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie posiada środków na opłaty sądowe. Ma majątek w postaci nieruchomości rolnej o powierzchni 3,19 ha we współwłasności. Jego udziały w gruntach rolnych są obciążone hipoteką, założoną przez Gminę Nysa, na poczet "rzekomych" zaległości podatkowych za samochód ciężarowy, którego sprawa dotyczy. W rubryce nr 6 dotyczącej stanu rodzinnego, skarżący wymienił, jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym 6 osób, w tym swego ojca i siostrę wraz z rodziną. Zażądał on przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, to jest poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Wydział II, w związku ze złożonym urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy, na podstawie art. 255 P.p.s.a., wezwał skarżącego pismem z dnia 3 stycznia 2014 r., do uzupełnienia danych zawartych w urzędowym formularzu wniosku PPF, poprzez: - wskazanie jakie opłaty miesięczne ponosi na utrzymanie swojego miejsca zamieszkania, z tytułu przykładowo: ogrzewania, energii elektrycznej, wody, itd. - przedłożenie zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu go, jako osoby bezrobotnej, - przedłożenie wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont, lokat dewizowych z okresu ostatnich 2 miesięcy, ewentualnie należących do osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, - przedłożenie zaświadczeń odnośnie aktualnych miesięcznych dochodów osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym (mogą je potwierdzać wyciągi z ich rachunków bankowych), jako te osoby wskazał m. in. L. K., K. Ł., W. Ł., Ł. Ł., - zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu W. Ł. jako osoby bezrobotnej, - wyjaśnienia czy korzysta z pomocy opieki społecznej, a jeśli tak to w jakiej formie i wysokości, oraz nadesłania decyzji w tym zakresie, - przesłania dokumentów odnośnie otrzymywanych dopłat unijnych do posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 3,19 ha, wykazujących ich wysokość, gdyż jak wynika z informacji podawanych przez niego do sprawy o sygn. akt II SA/Op165/11, w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 7 stycznia 2011 r. w przedmiocie opłaty za wyrejestrowanie pojazdu, uzyskiwał wówczas takie dopłaty, lub dokumentu o zaprzestaniu otrzymywania tych dopłat, - wyjaśnienia jakie dochody osiąga z dzierżawy gospodarstwa rolnego, które jak podał w sprawie II SA/Op165/11, dzierżawi sąsiad, - zeznania podatkowego składnego przez niego do Urzędu Skarbowego za rok 2013 r. lub innego zaświadczenia o wysokości dochodów za ten okres. - podanie stanu majątkowego, osób, wymienionych w rubryce nr 6 formularza wniosku PPF, dotyczącej stanu rodzinnego, jeśli prowadząc wspólnie z nim gospodarstwo domowe, to jest zarobków, świadczeń z ZUS, pomocy społecznej, a także posiadanych ruchomości (maszyn rolniczych, samochodó itd.,) oraz nieruchomości (grunty, budynki, mieszkania), a także ich wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania i innych danych, które uzna za istotnie wpływające na jego i ich sytuacje materialną. Skarżący odpowiedział na wezwanie pismem z dnia 27 stycznia 2014 r., wyjaśnił w nim, że obecnie nie pracuje, ani nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, bo z uwagi na posiadany areał nie kwalifikuje się jako osoba bezrobotna, ani do świadczeń pomocy społecznej. Pole uprawia sąsiad na mocy umowy ustnej i on opłaca podatki, a czasami da jakiś worek płodów rolnych. Skarżący otrzymuje dochód z tytułu dopłat z ARiMR, są one wypłacane raz w roku w miesiącach styczeń-luty. Za rok 2012 r., otrzymał kwotę 2100 zł, wypłacono mu ją w 2013 r., za 2013 r. jeszcze dopłaty nie otrzymał. Nie korzysta z pomocy społecznej, utrzymuje się z prac dorywczych. Mieszka u siostry, ona jest właścicielką posiadłości pod jego adresem, nie są na wspólnym utrzymaniu z siostrą, utrzymuje się sam. Czasami dokłada do utrzymania domu, miesięcznie są to kwoty 20-100 zł, pomaga w różnych pracach rodzinie siostry. Utrzymuje się więc w zasadzie tylko z prac dorywczych. Za 2013 r. nie składał jeszcze rozliczenia podatkowego, a jeśli je złoży, to będzie ono "zerowe". Załączył wyciąg z konta bankowego z dnia 23 stycznia 2014 r., saldo na koncie wynosi 3,07 zł. Przyznanie prawa pomocy w części może obejmować, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanka przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest podana w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiącym, że przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia tej regulacji, należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona zobligowana jest zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast zobowiązany jest podać powody, dla których uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej ocenić jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informację niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki wynikające z art. 246 P.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 P.p.s.a.). Skarżący wniósł o prawo pomocy w zakresie całkowitym. Powinien zatem wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej podanej przesłanki ustawowej, referendarz sądowy wziął pod uwagę dane zawarte w przesłanym wniosku oraz fakty znane mu z urzędu w związku z postępowaniem o przyznanie prawa pomocy, toczącym się w tut. Sądzie we wcześniejszej sprawie skarżącego, o sygn. akt II SA/Op 165/11. W sprawie tej skarżący wykazał, że posiada orzeczenie lekarskie i psychologiczne o przeciwwskazaniach do pracy w charakterze kierowcy. Referendarz sądowy stwierdził, że skarżący wykazał w sposób dostateczny, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, nie ma on stałych źródeł dochodu, utrzymuje się z prac dorywczych, z których jak oświadczył uzyskuje miesięcznie maksymalnie około 200 zł, oświadczył także, że raz do roku otrzymuje kwotę 2100 zł z tytułu dopłat unijnych dla rolników, a za dzierżawę gruntów rolnych dostaje głównie płody rolne. Skarżący zatem może dysponować miesięcznie na życie kwotą maksymalnie około 375 zł, na która składają się wpływy z dopłat unijnych podzielone przez 12 miesięcy i dochody prac dorywczych. Dla referendarza sądowego z przedstawionych przez skarżącego faktów wynika, że mieszka on przy rodzinie, nie prowadzi wprawdzie razem z nią wspólnego gospodarstwa domowego, ale można wywnioskować, że korzysta z jej życiowego wsparcia, np. w formie zapewnienia mu warunków mieszkaniowych. W ocenie referendarza biorąc pod uwagę maksymalny możliwy do osiągnięcia przez skarżącego miesięczny dochód oraz fakt, że nie jest on osobą w pełni zdrową, a zatem ma ograniczone możliwości ewentualnego podjęcia zajęcia zarobkowego i zdobycia dodatkowych środków finansowych, należy mu przyznać prawo pomocy w zakresie przez niego wnioskowanym, czyli w całości. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.