II SA/Op 417/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Protokolant Referent stażysta Marta Kubiak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 5 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia 30 września 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228), zwanej dalej ustawą, oraz w oparciu o art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej K.p.a., Starosta Nyski orzekł o zatrzymaniu P. P. prawa jazdy kategorii BC nr [...], wydanego przez tego Starostę w dniu [...] marca 2011 r. Organ pierwszej instancji podniósł, że rozstrzygnięcie podjęte zostało w następstwie stosownego wniosku, złożonego w dniu 30 lipca 2013 r. w trybie art. 5 ust. 3b ustawy przez Ośrodek Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, z powodu uporczywego uchylania się dłużnika alimentacyjnego od obowiązku łożenia na utrzymanie osób uprawnionych – A. i N. P., na rzecz których Ośrodek wypłaca świadczenia z funduszu alimentacyjnego wobec bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie. Wskazano przy tym, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie zatrzymania prawa jazdy strona odebrała w dniu 16 sierpnia 2013 r. i po zgłoszeniu się do organu oraz zapoznaniu z materiałem dowodowym nie wniosła żadnych uwag. Nie godząc się z tą decyzją P. P. wniósł odwołanie, którym zarzucił naruszenie art. 9 K.p.a. oraz art. 5 ust. 5 ustawy przez uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zgromadzonych w sprawie dowodów. Zarzucił, że decyzja organu pierwszej instancji została mu doręczona gdy stawił się w celu wyjaśnienia kwestii decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej o uznaniu go za dłużnika alimentacyjnego, która - jego zdaniem - nigdy nie została wydana ani doręczona. Stwierdził, że nie wiedział o postępowaniu prowadzonym w tym zakresie przez OPS w Nysie, gdyż nie jest prawdą, iż taką decyzję otrzymał w dniu 11 lipca 2013 r., a podpis widniejący na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest sfałszowany albo wykorzystano zwrotkę sprzed dwóch lat, którą stosownie uzupełniono, przy czym decyzja ta wysyłana była pięć miesięcy po jej wydaniu. Poza tym wskazał, że jednocześnie wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. w przedmiocie uznania go za dłużnika alimentacyjnego, jak również wystąpił do OPS w Nysie o stwierdzenie wygaśnięcia tej decyzji. Stosownie do tego stwierdził, że decyzja Starosty Nyskiego została oparta o decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa. W toku postępowania odwoławczego P. P. ustanowił swoim pełnomocnikiem matkę – J. P., która działając w imieniu odwołującego wniosła o dopuszczenie dowodów w postaci decyzji Burmistrza Nysy z dnia 1 kwietnia 2014 r. o uznaniu P. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz z dnia 23 kwietnia 2014 r. o uchyleniu powyższej decyzji i umorzeniu postępowania w sprawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 5 czerwca 2014 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania i wskazał, że prawomocna decyzja z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...], o uznaniu P. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych została dołączona do wniosku Burmistrza Nysy z dnia 29 lipca 2013 r., kierowanego do Starosty Nyskiego, wraz z dowodem jej doręczenia stronie. Kolegium podało ponadto, że odroczyło rozpoznanie sprawy do czasu rozstrzygnięcia wniosku o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji i wskazało, że decyzją z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Nysy z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...]. Decyzję tę dołączono do akt administracyjnych sprawy. Następnie, przywołując treść art. 5 ust. 3b ustawy, Kolegium wskazało, że organ właściwy dłużnika alimentacyjnego kieruje do starosty powiatowego wniosek o zatrzymanie jego prawa jazdy, gdy wydana wobec tego dłużnika decyzja o uznaniu za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna. Zgodnie przy tym z treścią art. 5 ust. 5 ustawy, na podstawie tego wniosku starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy. Kolegium zaakcentowało, że w przypadku wystąpienia sytuacji wskazanej w art. 5 ust. 3b ustawy obowiązek wydania decyzji jest bezwzględny, gdyż przepis ten nie dopuszcza po stronie starosty uznania, czy zatrzymanie prawa jazdy jest zasadne. Stosownie do tego Kolegium stwierdziło, że P. P. decyzję z dnia 20 lutego 2013 r. doręczono w dniu 11 lipca 2013 r. i wobec niewniesienia odwołania stała się ona ostateczna z dniem 25 lipca 2013 r. Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji został rozpatrzony negatywnie decyzją z dnia 31 marca 2014 r. Z tego względu decyzja uznająca dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych pozostaje w obrocie prawnym, co daje podstawę do zatrzymania prawa jazdy. Odnosząc się do argumentacji odwołania Kolegium stwierdziło, że dowody w postaci decyzji z roku 2014 nie mają wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy, w której podstawę zatrzymania prawa jazdy stanowiła decyzja z dnia 20 lutego 2013 r. Na powyższą decyzję P. P., nadal reprezentowany przez matkę – J. P., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz przyznanie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a to art. 5 ust. 5 ustawy poprzez oparcie rozstrzygnięcia na decyzji nieistniejącej w obrocie prawnym. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w rzeczywistości do wniosku Burmistrza Nysy nie załączono decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego, gdyż taka decyzja nie istniała w obrocie prawnym, a celem konwalidowania tego uchybienia wydano dopiero decyzję z dnia 1 kwietnia 2014 r. o uznaniu skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Tym samym odmienne twierdzenia organu odwoławczego świadczą o braku staranności w badaniu podstaw do wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Poza tym skarżący zarzucił, że wbrew twierdzeniom Kolegium, decyzje OPS z roku 2014 mają kardynalne znaczenie w sprawie, a co więcej, decyzja z dnia 1 kwietnia 2014 r. została uchylona przez organ decyzją z dnia 23 kwietnia 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że w postępowaniu pierwszej instancji i w postępowaniu odwoławczym jako istotny dowód w sprawie była oceniana ostateczna decyzja Burmistrza Nysy z dnia 20 lutego 2013 r. Na wezwanie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w piśmie procesowym z dnia 29 października 2014 r. wyjaśniło, że nie został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Kolegium z dnia 31 marca 2014 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Nysy z dnia 20 lutego 2013 r. uznającej P. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Dokonując oceny sądy administracyjne nie mogą brać pod uwagę argumentów natury słusznościowej czy celowościowej. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona przez Sąd stosownie do wskazań zawartych w powołanych wyżej przepisach wykazała, że odpowiada ona wymogom prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że procedura związana z rozstrzyganiem o zatrzymaniu dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy, ukształtowana w powołanej już wyżej ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów od dnia 1 stycznia 2012 r. w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz. 1212) przewiduje, że wszczęcie postępowania w sprawie zatrzymania dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy uwarunkowane jest ostatecznym zakończeniem postępowania w sprawie uznania tego dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, organ właściwy dłużnika, po otrzymaniu od organu właściwego wierzyciela stosownego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5 tej ustawy, dokonuje w tym zakresie oceny jego sytuacji materialnej, zdrowotnej, rodzinnej i zawodowej, ustalanej w ramach wywiadu alimentacyjnego oraz złożonego przezeń oświadczenia majątkowego. W przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wskazanych w art. 5 ust. 3 tej ustawy, a mianowicie, gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, odmawia złożenia oświadczenia majątkowego lub zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, lub też bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, odmówił przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych, organ obowiązany jest wszcząć postępowanie dotyczące uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Ponadto, przed wydaniem takiej decyzji organ zobligowany jest zbadać, czy nie zachodzi przesłanka negatywna określona w art. 5 ust. 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie bowiem z tym unormowaniem, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się jeżeli przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się on w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Według art. 5 ust. 3b komentowanej ustawy, jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, dołączając odpis tej decyzji, oraz składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.). Po myśli art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, na podstawie takiego wniosku właściwy starosta powiatowy wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy. Dostrzec należy, że z treści przepisu art. 5 ust. 3b wynika jednoznacznie, iż czynność skierowania do starosty wniosku o zatrzymanie mu prawa jazdy może zostać dokonana dopiero wówczas, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna. Na zasadzie art. 16 § 1 K.p.a., ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to sytuację, w której od decyzji podjętej w pierwszej instancji upłynął termin do wniesienia odwołania, albo wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w art. 127 § 1 i § 3 K.p.a., wynoszący czternaście dni od dnia doręczenia decyzji stronie, ani strona nie występowała o przywrócenie terminu, bądź też terminu do złożenia odwołania nie przywrócono (art. 134 K.p.a.). Decyzjami ostatecznymi są też decyzje wydane w postępowaniu jednoinstancyjnym, a nadto decyzje wydane przez organ odwoławczy, gdyż zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie jest dwuinstancyjne, a zatem od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 K.p.a.). Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działający z upoważnienia Burmistrza Nysy, wydał na podstawie art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy decyzję z dnia 20 lutego 2013 r., nr [...], o uznaniu P. P. za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta znajduje się w aktach administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że P. P. nie stawił się na wezwanie celem sporządzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, a w okresie ostatnich sześciu miesięcy nie dokonał żadnej wpłaty tytułem bieżąco ustalonych alimentów. W aktach zalega ponadto pocztowe zwrotne potwierdzenie odbioru tejże decyzji, na którym jej odbiór w dniu 11 lipca 2013 r. P. P. potwierdził własnoręcznym podpisem. Zgromadzona w sprawie dokumentacja świadczy ponadto o tym, że doręczenie decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. nastąpiło na skutek ponownego przesłania powyższej decyzji stronie, gdyż w wyniku pierwszego, które miało miejsce w marcu 2013 r., nie doszło do skutecznego doręczenia tej decyzji. Równocześnie poza sporem pozostaje, że od decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. nie zostało wniesione odwołanie. Jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, w tych okolicznościach decyzja z dnia 20 lutego 2013 r. o uznaniu skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stała się ostateczna w dniu 25 lipca 2013 r. Wobec udokumentowanego doręczenia decyzji w dniu 11 lipca 2013 r., przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bowiem bieg w dniu 12 lipca 2013 r. i upłynął z dniem 24 lipca 2013 r. W związku z tym skierowanie przez Burmistrza Nysy za pismem z dnia 29 lipca 2013 r. wniosku do Starosty Nyskiego o zatrzymanie prawa jazdy, przewidzianego w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, miało miejsce po uzyskaniu przez decyzję z dnia 20 lutego 2013 r. waloru ostateczności. Wniosek ten wpłynął do Starostwa Powiatowego w Nysie w dniu 30 lipca 2013 r., na co wskazuje data prezentaty. Niezależnie od tego, jak wynika z powyższego pisma, organ dopełnił też obowiązku złożenia wniosku o ściganie, kierując odpowiedni wniosek do Prokuratury Rejonowej w Nysie. Starosta Nyski wszczął postępowanie w sprawie zatrzymania prawa jazdy, zawiadamiając o tym skutecznie stronę. Na gruncie powyższego stwierdzić przyjdzie, że w sprawie zaistniały przesłanki, które z mocy art. 5 ust. 5 powyższej ustawy obligowały Starostę Nyskiego do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Zdaniem Sądu, z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że ma on charakter normy bezwzględnie zobowiązującej, która w przypadku spełnienia wymienionych w niej warunków nie pozostawia właściwemu staroście żadnego zakresu uznania administracyjnego, lecz jest on zobowiązany do rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, co zasadnie dostrzeżono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Starosta nie dokonuje więc oceny spełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 3 ustawy. Jak wskazano już wyżej, wydanie przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy determinują wyłącznie dwie ustawowe przesłanki, z których pierwszą jest istnienie ostatecznej decyzji o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, o której mowa w art. 5 ust. 3b ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a drugą - skierowanie do starosty przez organ właściwy dłużnika wniosku o zatrzymanie prawa jazdy. Warunkiem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy jest zatem wniosek organu właściwego dłużnika o zatrzymanie prawa jazdy, kierowany do starosty na podstawie art. 5 ust. 3b ustawy, gdy decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych stanie się ostateczna (art. 5 ust. 5 ustawy). Postępowanie w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu jest postępowaniem wnioskowym. Starosta w tym zakresie nie może działać z urzędu i wszcząć postępowanie bez wymaganego prawem wniosku. Na związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wskazuje także art. 5 ust. 6 tej ustawy. Według unormowania zawartego w tym przepisie, uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego dłużnika skierowanego do starosty, gdy ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie obie omówione wyżej przesłanki warunkujące wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy zostały spełnione, stąd zaskarżony akt należało uznać za prawidłowy. Nie ulega ponadto wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 31 marca 2014 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. w związku z wnioskiem skarżącego złożonym w tym zakresie. Skarżący podnosił we wniosku argumenty dotyczące sfałszowania dowodu doręczenia, jednak na tę okoliczność nie przedłożył jakichkolwiek dowodów. Od powyższej decyzji skarżący nie wniósł środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, pomimo zamieszczonego przez organ stosownego pouczenia, stąd i ta decyzja stała się ostateczna. W świetle dotychczas powiedzianego, nie mogą być uznane za zasadne zarzuty skarżącego, że decyzja z dnia 20 lutego 2013 r. nie istniała w porządku prawnym. Przeciwnie, decyzja ta nadal funkcjonuje i posiada walor ostateczności, gdyż została skutecznie doręczona w dniu 11 lipca 2013 r. i nie doszło do wyeliminowania jej w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest stwierdzenie nieważności. Natomiast niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia fakt, że odpis tej decyzji został wręczony skarżącemu na jego wniosek w dniu 2 października 2013 r. Na zasadzie art. 73 K.p.a. strona ma prawo wglądu do akt sprawy oraz wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów. Doręczenie decyzji w tym trybie nie wpływa na skuteczność wcześniej dokonanego doręczenia i nie niweczy jego skutków. Podzielić należy ponadto stanowisko organu odwoławczego, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie ma także znaczenia fakt wydania przez Burmistrza Nysy decyzji z dnia 1 kwietnia 2014 r. w przedmiocie uznania P. P. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz decyzji z dnia 23 kwietnia 2014 r. o uchyleniu tej decyzji w trybie art. 132 § 1 K.p.a. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją Kolegium dotyczyło rozstrzygnięcia o zatrzymaniu prawa jazdy, wydanego przez Starostę Nyskiego na podstawie ostatecznej decyzji Burmistrza Nysy z dnia 20 lutego 2013 r., funkcjonującej aktualnie w porządku prawnym, na której byt prawny nie rzutowały wskazywane przez skarżącego akty. Niezależnie od powyższego, jedynie na marginesie dodać przyjdzie, że wskazywana na wstępie nowelizacja ustawy, dokonana z dniem 1 stycznia 2012 r., wprowadziła istotne zmiany w postępowaniu w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy dłużnikom alimentacyjnym, które wyeliminowały automatyzm stosowania tej instytucji niezależnie od okresu zalegania z płatnością alimentów oraz wielkości zadłużenia. Zmiany te pozwalają dłużnikowi alimentacyjnemu na podważanie przesłanek koniecznych do uznania go za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Automatyzm wydawania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy został złagodzony wprowadzeniem postępowania w sprawie uznania dłużnika za osobę uchylającą się od zobowiązań alimentacyjnych. Zatrzymanie prawa jazdy nie może nastąpić wobec dłużnika, który częściowo wywiązuje się ze zobowiązań, a postępowanie w sprawie uznania dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, konieczne dla wydania decyzji przesądzającej o powyższym statusie dłużnika, niezbędnej dla uruchomienia procedury zatrzymania prawa jazdy, nie będzie wszczęte wobec dłużnika, który pracuje, nie unika składania oświadczenia majątkowego, a jeśli jest bezrobotny, to rejestruje się w urzędzie pracy i nie odmawia propozycji odpowiedniego zatrudnienia czy udziału w aktywizacji zawodowej. Dopiero w sytuacji uchylania się od współpracy z organem właściwym dłużnika lub odmowy rejestracji jako bezrobotny albo odmowy podjęcia zatrudnienia, czy innych form aktywizacji zawodowej i po uzyskaniu przymiotu ostateczności przez decyzję o uznaniu dłużnika za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, stosowany może być środek w postaci zatrzymania prawa jazdy. Zaznaczyć też trzeba, że przepis art. 5 ust. 3b, który został wprowadzony do ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów na mocy powyższej nowelizacji, był przedmiotem badania przez Trybunał Konstytucyjny pod kątem zgodności z ustawą zasadniczą. W wyroku z dnia 12 lutego 2014 r. (sygn. akt K 23/10, OTK-A 2014 nr 2, poz. 10) Trybunał orzekł o zgodności tego unormowania w zakresie, w jakim stanowi, że organ właściwy dłużnika kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, z zasadą proporcjonalności wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Trybunału, celem uchwalenia art. 5 ust. 3b ustawy było zwiększenie stopnia wywiązywania się dłużników z ustalonego przez sąd zobowiązania alimentacyjnego. Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego wyroku, cel, którym kierował się ustawodawca, wiąże się z ochroną wyrażonych w Konstytucji wartości, które zostały wymienione w art. 18 (deklarującym przyznanie ochrony i opieki małżeństwu, rodzinie, macierzyństwu i rodzicielstwu), art. 71 ust. 1 (ochrona dobra rodziny i prawo rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietnych i niepełnych, do szczególnej pomocy władz publicznych) i art. 72 ust. 1-3 Konstytucji (ochrona praw dziecka). Trybunał wskazał, że instytucja zatrzymania prawa jazdy dłużnikowi alimentacyjnemu polega na czasowym zatrzymaniu dokumentu, który zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (aktualnie Dz. U. z 2014 r., poz. 600 - przyp. Sądu) stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania określonymi pojazdami na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bądź w ruchu międzynarodowym. Nie jest ona tożsama z zakazem prowadzenia pojazdów, który jest środkiem karnym określonym w art. 39 pkt 3 Kodeksu karnego, orzekanym przez sąd wobec osób skazanych za przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (spowodowanie katastrofy, bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy, spowodowanie wypadku, prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego). Trybunał zauważył, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy jest wydawana wobec szczególnej kategorii adresatów, czyli rodziców, którzy swoim zachowaniem powszechnie uznawanym za społecznie naganne, nie wykonują wobec dziecka szeregu obowiązków zarówno o charakterze moralnym jak i prawnym. Po pierwsze nie wykonują dobrowolnie obowiązku alimentacji wobec swoich dzieci, zmuszając drugie z rodziców do podjęcia działań mających na celu ustalenie relacji alimentacyjnych przez wyrok sądu rodzinnego. Po drugie, nie wykonują dobrowolnie wydanego wobec nich prawomocnego wyroku sądowego ustalającego relacje alimentacyjne, mimo iż mają zdolność świadczenia alimentów. Zdaniem Trybunału, zatrzymanie prawa jazdy jest istotną dolegliwością wpływającą na podejmowane przez jednostki decyzje, zarówno w sferze swobodnego poruszania się, jak i w sferze różnego rodzaju aktywności (w tym zawodowych), zatem na zakwestionowany środek należy patrzeć jako na element pewnego zharmonizowanego systemu składającego się z wielu środków dyscyplinujących. W niniejszej sprawie skarżący nie skorzystał z możliwości wniesienia odwołania od decyzji z dnia 20 lutego 2013 r. o uznaniu za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Decyzja ta nie została też wyeliminowana w trybie nadzwyczajnym na skutek wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. Reasumując, na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd nie stwierdził uchybienia przepisów postępowania administracyjnego ani prawa materialnego, które dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec istnienia w porządku prawnym ostatecznej decyzji uznającej skarżącego za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych oraz złożenia przez właściwy organ wniosku o zatrzymanie skarżącemu prawa jazdy, organy orzekające w sprawie - będąc związane decyzją Burmistrza Nysy z dnia 20 lutego 2013 r. i wnioskiem z dnia 29 lipca 2013 r. skierowanym do Starosty Nyskiego - nie mogły odstąpić od dyspozycji zawartej w art. 5 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a, orzekł o oddaleniu skargi. Odnośnie wniosku w przedmiocie kosztów postępowania wskazać należy, że stosownie do art. 200 P.p.s.a., w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym zwrot kosztów postępowania od organu administracji, który wydał zaskarżony akt, następuje wyłącznie w razie uwzględnienia skargi. Tym samym, jeśli skarga nie zostanie uwzględniona, jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie, brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.