II SA/Op 420/15

WyrokWSA w Opolu2015-12-01

Skład orzekający: Ewa Janowska, Teresa Cisyk, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie umieszczonej w domu pomocy społecznej z powodu choroby psychicznej, wymagającej całodobowej opieki, przysługuje prawo do pobytu w mieszkaniu chronionym?
Ratio decidendi
Osobie umieszczonej w domu pomocy społecznej z powodu choroby psychicznej, która wymaga całodobowej opieki, nie można przyznać pobytu w mieszkaniu chronionym, ponieważ mieszkanie chronione jest formą pomocy przygotowującą do samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę, a osoba taka ma już zapewnioną całodobową opiekę w domu pomocy społecznej. Wymagania dotyczące pobytu w mieszkaniu chronionym nie są spełnione, gdy osoba potrzebuje stałej, całodobowej opieki.
Stan faktyczny
Skarżący, częściowo ubezwłasnowolniony M. M., przez swojego kuratora złożył wniosek o przyznanie mu pobytu w mieszkaniu chronionym. Wniosek został odrzucony przez organy pomocy społecznej, a następnie utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Organy uznały, że skarżący, przebywający w domu pomocy społecznej z powodu choroby psychicznej i wymagający całodobowej opieki, nie spełnia przesłanek do przyznania mu mieszkania chronionego. Skarżący kwestionował te decyzje, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi M. M. reprezentowanego przez kuratora J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pobytu w mieszkaniu chronionym oddala skargę. Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, z dnia 10 września 2014 r., o odmowie przyznania M. M. pobytu w mieszkaniu chronionym. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2014 r. J. M., działająca w imieniu częściowo ubezwłasnowolnionego syna – M. M., zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie o przyznanie pomocy w formie mieszkania chronionego dla swojego syna i zarazem podopiecznego M. M. We wniosku podała, że M. M. zwrócił się do niej na piśmie, aby podjęła czynności, w celu uzyskania mieszkania chronionego. Wskazała także, iż M. M. umieszczony został w domu pomocy społecznej wprawdzie bez swojej zgody, ale pobyt w tym domu nie jest dożywotni i może on w każdym czasie opuścić placówkę. Organ I instancji przeprowadził wywiad z kuratorem wnioskodawcy. W aktach figuruje postanowienie Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt [...], zezwalające na umieszczenie M. M. w domu pomocy społecznej wobec braku jego zgody. Decyzją z dnia 27 lutego 2013 r., nr [...], Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] umieścił M. M. przebywającego w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Neuropsychiatrycznym w [...] w Domu Pomocy Społecznej w [...] na pobyt stały. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że strona nie ma możliwości uzyskania należytej opieki ze strony rodziny, ani gminy, a placówka jest przeznaczona do pobytu osób przewlekle psychicznie chorych. Wnioskodawca został do niej skierowany decyzją OPS w Nysie. Decyzją z dnia 10 września 2015 r., nr [...], Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działając na podstawie art. 104 K.p.a., art. 2, art. 8 ust. 1 i ust. 3, art. 53 ust. 1 i ust. 2, art. 54 ust. 1, art. 101 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, odmówił przyznania M. M. pobytu w mieszkaniu chronionym. W uzasadnieniu decyzji organ po przytoczeniu przepisów art. 53 i art. 54 oraz art. 8 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że wnioskodawca od dnia 4 marca 2013 r. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...] ze względu na to, że jego stan zdrowia wymaga całodobowej opieki. Do placówki tej został skierowany przez Gminę Nysa, decyzją z dnia 25 lutego 2013 r. W placówce ma on zapewnioną całodobową opiekę. Jednocześnie organ zauważył, iż mieszkanie chronione jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów do prowadzenia samodzielnego życia, albo zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Stwierdził, że wnioskodawca ma zapewnione w placówce całodobowe wyżywienie, jest pod stałą opieką lekarską – internistyczną i psychiatryczną, ma zapewnione usługi fryzjerskie dwa razy w tygodniu, przyjmuje leki psychotropowe, które zapewnia placówka, a nadto jest objęty systematyczną pomocą w formie zasiłku stałego i okresowego. Organ dokonał nadto ustalenia i analizy sytuacji strony i stwierdził, że jej dochód w lipcu 2014 r. stanowił zasiłek stały w wysokości 529 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 20 zł, co dawało łączny dochód w wysokości 549 zł i przekraczało kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Wskazując na subsydiarny charakter pomocy społecznej oraz konieczność niesienia pomocy rodzinom wielodzietnym, osobom samotnie wychowującym dzieci, osobom samotnym bez dochodu stwierdził, że rodzaj, forma i rozmiar pomocy muszą być odpowiednie nie tylko do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, ale także do możliwości organu. Tym samym, skoro wnioskodawca ma zapewnioną całodobową opiekę, której wymaga, gdyż przebywa w DPS w [...], to należało odmówić jego wnioskowi. W odwołaniu od powyższej decyzji kurator wnioskodawcy J. M. zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez bezpodstawne pozbawienie ubezwłasnowolnionego częściowo M. M. prawa do lokalu mieszkalnego o profilu mieszkania chronionego. Wskazując na powyższe wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, zastosowanie do niniejszej sprawy systemu nadzwyczajnego trybu postępowania, zobligowanie OPS w Nysie do doręczenia kompletnych akt osobowych wnioskodawcy, zasądzenie od OPS w Nysie na rzecz kuratora kosztów zastępstwa według norm przepisanych ustawą. W uzasadnieniu podniosła, że przytoczona argumentacja OPS w Nysie jest sprzeczna z prawem, a organ powołał się na akty i okoliczności, które nie mają związku ze sprawą. Dowodziła, ze w świetle przepisu art. 36 pkt 2 lit. n i art. 53 w zw. z art. 106 ust. 1 i 4 ustawy o pomocy społecznej przyznanie świadczenia w formie pobytu w mieszkaniu chronionym ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej. Organ zatem był zobowiązany do ustalenia, czy skarżący kwalifikuje się do uzyskania wnioskowanej pomocy, czy też czy zaistniały podstawy do odmowy jej przyznania ze względu na zmianę sytuacji osobistej lub dochodowej, czy też ze względu na wystąpienie sytuacji określonej przepisem art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Zauważyła, także, iż przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie mieszkań chronionych określają rodzaj zakres wsparcia świadczonego w mieszkaniu chronionym oraz warunki kierowania i pobytu. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 stycznia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a następnie odwołał się do treści przepisów prawa materialnego, w tym art. 2 ust. 1, art. 3, art. 53 ust. 1 i 2 i stwierdził, że uwzględniając ustalony stan faktyczny uznać należało, że decyzja organu i instancji odpowiada prawu. Organ podał, że w sprawie bezspornym jest, że wnioskodawca aktualnie przebywa w DPS w [...], gdzie ma zapewnioną całodobową opiekę, wyżywienie oraz jest pod stałą opieką lekarską. Stwierdził również, iż dochód strony stanowi zasiłek stały w wysokości 529 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 20 zł, a zatem łączy dochód odpowiada kwocie 549 zł miesięcznie. Powołując się na wywiad środowiskowy z dnia 28 sierpnia 2014 r. stwierdził, że wnioskodawca jest osobą bierną zawodowo, jest niezdolny do pracy, posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, ma problemy zdrowotne, choruje przewlekle i wymaga systematycznego przyjmowania leków. Podało również Kolegium, że beneficjent pomocy w DPS w [...] jest pod stałą opieką lekarza internisty i psychiatry, ma zapewnione całodobowe wyżywienie, leki psychotropowe, których koszt zakupu pokrywa placówka. Placówka pokrywa także koszty prania odzieży mieszkańców, a sami mieszkańcy mają zapewnioną możliwość korzystania dwa razy w tygodniu z bezpłatnych usług fryzjerskich. Uzasadniało dalej SKO w Opolu, że nie budzi wątpliwości fakt, że Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 t. orzekł o zezwoleniu na umieszczeniu M. M. bez jego zgody w domu pomocy społecznej, a organ administracji w wykonaniu tego postanowienia orzekł o skierowaniu wnioskodawcy do domu pomocy społecznej, a następnie o jego umieszczeniu na stałe w DPS w [...]. Dokonując w tym stanie faktycznym i prawnym oceny decyzji organu I instancji, SKO zaaprobowało zaprezentowane w niej stanowisko. Organ odniósł się nadto do zarzutów odwołania uznając je za niezasadne. W skardze, reprezentujący działającego przez kuratora M. M. adwokat, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 85 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez pobieżne przeprowadzenie postępowania dowodowego i nieuwzględnienie zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz naruszeniu zasady praworządności poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię przepisów prawa będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu dowodził, że decyzja organu I i II instancji obarczona jest wadami, które uzasadniają ich uchylenie, gdyż przywołany stan faktyczny skutkować winien przyznaniem wnioskodawcy żądanej pomocy. Jego zdaniem, organy w ramach uznania administracyjnego nie rozważyły dogłębnie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a zwłaszcza nie wyważyły interesu strony z interesami publicznym i nie wyjaśniły jednocześnie czym się kierowały podejmując rozstrzygnięcie w sprawie. Pełnomocnik skarżącego wniósł nadto o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wskazując, że złożona skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, wniosło o odrzucenie skargi, a w przypadku przywrócenia terminu do jej wniesienia o oddalenie skargi Postanowieniem z dnia 14 lipca 2015 r., sygn. akt II SO/Op 28/15 skarżącemu ustanowiono profesjonalnego pełnomocnika – adwokata. Postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przywrócił termin do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego i trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 stycznia 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia 10 września 2014 r., o odmowie przyznania M. M. pomocy w formie przyznania pobytu w mieszkaniu chronionym. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz na zasadzie art. 135 P.p.s.a. decyzji organu I instancji wykazała, że zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja wydana przez organ I instancji, odpowiadają przepisom prawa. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163, ze zm.), zwanej ustawą. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, służy ona wspieraniu osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwieniu im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z pomocy społecznej powinny być jednak odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 ustawy). Jedną z form pomocy społecznej, której rodzaje określone zostały w art. 36 ustawy, jest świadczenie niepieniężne w postaci pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, w tym pobytu w mieszkaniu chronionym (art. 36 pkt 2 lit. q ustawy) oraz stosownie do art. 36 pkt 2 lit. n ustawy przyznanie mieszkania chronionego. Prowadzenie i zapewnienie miejsc w mieszkaniach chronionych, należy do zadań własnych gminy (art. 17 ust. 1 pkt 12), bądź powiatu (art. 19 pkt 11 ustawy) dla osób z terenu więcej niż jednej gminy. Podkreślić należy nadto, iż odrębnym świadczeniem od samego pobytu w mieszkaniu chronionym (art. 53 ustawy) jest świadczenie dotyczące udzielenie pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych w postaci mieszkania chronionego (art. 36 pkt 2 lit q ustawy). . Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy, osobie, która ze względu na trudną sytuację życiową, wiek, niepełnosprawność lub chorobę potrzebuje wsparcia w funkcjonowaniu w codziennym życiu, ale nie wymaga usług w zakresie świadczonym przez jednostkę całodobowej opieki, w szczególności osobie z zaburzeniami psychicznymi, osobie opuszczającej pieczę zastępczą w rozumieniu przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, zakład dla nieletnich, a także cudzoziemcowi, który uzyskał w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, ochronę uzupełniającą lub zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z okolicznością, o której mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 lit. c lub d ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, może być przyznany pobyt w mieszkaniu chronionym. Pobyt w mieszkaniu chronionym jest formą pomocy społecznej przygotowującą osoby tam przebywające, pod opieką specjalistów, do prowadzenia samodzielnego życia lub zastępującą pobyt w placówce zapewniającej całodobową opiekę. Mieszkanie chronione zapewnia warunki samodzielnego funkcjonowania w środowisku, w integracji ze społecznością lokalną (ust. 2). Istotą instytucji pobytu w mieszkaniu chronionym jest łączenie zapewnienia miejsca pobytu wraz z towarzyszącymi usługami o charakterze wspierającym. Mieszkanie chronione jest swoistą formą pomocy środowiskowej. Cele pomocy sprowadzają się do przygotowania świadczeniobiorcy do samodzielnej egzystencji oraz do udzielania wsparcia osobom, które potrzebują opieki, ale nie wymagają umieszczenia w placówce socjalnej. Zasadniczo mieszkanie chronione może zostać przyznane każdej osobie fizycznej znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, spełniającej ogólne przesłanki otrzymania pomocy, która ponadto wymaga wsparcia w codziennej egzystencji. Należy uznać, że wskazane w ust. 1 okoliczności, takie jak: trudna sytuacja życiowa, wiek, niepełnosprawność czy choroba, stanowią zamknięty katalog przesłanek otrzymania omawianej pomocy, jednakże w swej istocie mogą być interpretowane szeroko (poza niepełnosprawnością), z czym koresponduje również zakres podmiotowy tego świadczenia. Biorąc pod uwagę dwoistość celów analizowanej pomocy, jej odbiorców można podzielić na dwie grupy. Do jednej zaliczane będą osoby potrzebujące pomocy i opieki stałej lub długoterminowej ze względu na wiek lub stan zdrowia, do drugiej - osoby wymagające wsparcia doraźnego, ułatwiającego dostosowanie do nowych warunków życia, integracji ze środowiskiem, chodzi tu zwłaszcza o osoby opuszczające instytucje pieczy zastępczej, placówkę resocjalizacyjną, a także o uchodźców i cudzoziemców objętych ochroną uzupełniającą. Pobyt w mieszkaniu chronionym może zostać zapewniony w ramach programu usamodzielniania, którym objęte są młode osoby opuszczające różne placówki socjalne po osiągnięciu pełnoletności. Osoba usamodzielniana zamieszkująca w mieszkaniu chronionym jest obowiązana do ponoszenia częściowych kosztów jego utrzymania (por. Komentarz do art. 53 ustawy o pomocy społecznej, Iwona Sierpowska, LEX 2014 r., wyd. III). W doktrynie podkreśla się nadto, że jest to forma pomocy środowiskowej, mająca zastosowanie w sytuacjach, w których osoba potrzebująca pomocy nie kwalifikuje się jednocześnie do objęcia jej usługami o charakterze opiekuńczym, czy też koniecznością zapewnienia całodobowej opieki w jednostkach specjalnie do tego przeznaczonych. Ponadto jest to świadczenie adresowane do osób nieprzygotowanych do prowadzenia samodzielnego życia w społeczeństwie na własny rachunek, przy pomocy własnych umiejętności i z wykorzystaniem własnej zaradności życiowej. Przyczyny tej niesamodzielności stanowią jednocześnie prawnomaterialne przesłanki przyznania prawa do tego świadczenia i wymienione zostały w art. 53 ust. 1 ustawy. Mieszkanie chronione ma zatem na celu zapewnienie łagodnego przejścia pomiędzy okresem posiadania zabezpieczenia całkowitych potrzeb w zakresie opieki i utrzymania w instytucjach pomocy społecznej lub pieczy następczej a okresem samodzielnego życia (tak Grzegorz Ninard, Nowe Zeszyty Samorządowe nr 5/2012- Polityka Społeczna). Zasadniczo mieszkanie chronione (pobyt w nim) może być przyznane każdej osobie fizycznej znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej, spełniającej ogólne przesłanki otrzymania pomocy, która ponadto wymaga wsparcia w codziennej egzystencji, ale nie wymaga całodobowej opieki z powodu wieku, choroby, lub niepełnosprawności. Należy uznać, że wskazane w art. 53 ust. 1 ustawy okoliczności, takie jak: trudna sytuacja życiowa, wiek, niepełnosprawność czy choroba, stanowią zamknięty katalog przesłanek otrzymania tej pomocy. Zasady udzielania wsparcia (tj. rodzaj i zakres wsparcia oraz warunki kierowania i pobytu w mieszkaniu chronionym) w ramach instytucji mieszkania chronionego określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 305) w sprawie mieszkań chronionych, wydane na podstawie art. 53 ust. 4 ustawy. Stanowi ono, że rodzaj i zakres wsparcia świadczonego w mieszkaniach chronionych są uzależnione od indywidualnych potrzeb i możliwości psychofizycznych osób korzystających ze wsparcia. W konsekwencji podkreślenia wymaga, iż z regulacji zawartej w art. 36 pkt 2 lit. "n" i art. 53 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 1 i 4 ustawy wynika, że przyznanie świadczenia w formie pobytu w mieszkaniu chronionym ma charakter indywidualnej sprawy administracyjnej, załatwianej w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. W sprawie dodać należy także, iż zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. W przypadku, gdy osoba wymagająca bezwzględnej pomocy lub jej przedstawiciel ustawy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej, ośrodek pomocy społecznej zawiadamia sąd lub prokuratora (ust. 4). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie podkreśla się, że "niepełnosprawność" bez względu na jej rodzaj została zakwalifikowana, jako przesłanka uzasadniająca umieszczenia zarówno osoby dorosłej, dziecka jak i młodzieży w domu pomocy społecznej. (por. Wojciech Maciejko, Paweł Zabornia Komentarz do art. 54 Ustawy o pomocy społecznej, str. 304, Wydawnictwo LexisNexis 2009). Dostrzec w sprawie należy również, że zgodnie z art. 38 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U z 2011 r., nr 231, poz. 1375, ze zm.) osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, może być za jej zgodą lub zgodą jej przedstawiciela ustawowego przyjęta do domu pomocy społecznej". Art. 39 ust. 1 ww. ustawy, przewiduje, że jeżeli osoba, o której mowa w art. 38, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Taki stan zaistniał w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Rodzinny i Nieletnich prawomocnym postanowieniem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt [...], orzekł o wyrażeniu zgody na umieszczenie M. M., w domu pomocy społecznej wobec braku jego zgody, a to ze względu na jego chorobę psychiczną. W związku z tym orzeczeniem Sądu organ I instancji wydał decyzję o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej, a następnie orzeczono o umieszczeniu go w DPS-ie w [...]. Organy zebrały nadto w sprawie materiał dowodowy, który uprawniał przyjęcie, że skarżący jest osobą samotną, utrzymuje się ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego i okresowego, jego dochód w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. w lipcu 2014 r. wynosił 549 zł, posiada on orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, ma problemy zdrowotne, choruje przewlekle i wymaga systematycznego przyjmowania leków psychotropowych. W placówce, w której umieszczony został skarżący ma on zapewnioną całodobową opiekę i wyżywienie, jest pod stałą opieką lekarską – internistyczną i psychiatryczną, ma zapewnione usługi fryzjerskie dwa razy w tygodniu, przyjmuje leki psychotropowe, które zapewnia placówka. Podkreślenia wymaga, że orzeczone wobec skarżącego postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z 17 stycznia 2013 r. umieszczenie w domu pomocy społecznej wobec braku jego zgody, nie uprawniało organów do przyznania skarżącemu mieszkania chronionego, gdyż skarżący z powodu choroby psychicznej niewątpliwie wymaga całodobowej opieki, a tego rodzaju usługi są mu zapewniane w domu pomocy społecznej, co wynika z ustaleń organów. W sprawie stwierdzić również trzeba, pomimo zarzutów skargi, że podjęcie rozstrzygnięcia merytorycznego nastąpiło po dokonaniu wnikliwych ustaleń co do okoliczności faktycznych. W postępowaniu tym ustalono zarówno sytuację osobistą, jak i majątkową skarżącego, w tym przyczyny i okoliczności umieszczenia skarżącego w domu pomocy społecznej. W tym celu zebrano konieczne dowody, m.in. w postaci wywiadu środowiskowego, postanowienia Sądu Rejonowego w [...], decyzji o skierowaniu skarżącego do domu pomocy społecznej i umieszczeniu go w domu pomocy społecznej, tj. w DPS w [...]. W konsekwencji uznać należało, że orzekające w sprawie organy w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, wyjaśniając wszystkie okoliczności istotne dla jej rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. Nie naruszyły przy tym zasad postępowania, w tym i zarzucanego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., art. 10 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz dokonały analizy i oceny wszystkich okoliczności faktycznych w aspekcie potrzeby i możliwości zaspokojenia zgłaszanej potrzeby przez skarżącego i w konsekwencji właściwie zastosowały przepis prawa materialnego zawarty w art. 53 ust. 1 ustawy, uznając że nie spełnia on przesłanek do przyznania mieszkania chronionego Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był zatem wystarczający do rozpoznania wniosku strony i podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Nie zostały przy tym ujawnione jakiekolwiek okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ustalony stan faktyczny. Zaskarżone decyzje znalazły oparcie w materiale dowodowym sprawy, a uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie naruszył w tym stanie faktycznym i prawnym art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi orzeczono o jej oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło