II SA/Op 421/11
PostanowienieWSA w Opolu2011-09-26
Skład orzekający: Teresa Cisyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, wydana na podstawie Prawa geodezyjnego i kartograficznego, podlega kontroli sądu administracyjnego, czy też sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, wydana na podstawie art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 33 ust. 3 tej ustawy, strona niezadowolona z decyzji może żądać przekazania sprawy sądowi powszechnemu, co wyłącza możliwość złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Sprawy o rozgraniczenie nieruchomości należą do zakresu prawa rzeczowego i tym samym do właściwości sądów powszechnych.Stan faktyczny
E. B. wniosła skargę do WSA w Opolu na decyzję Wójta Gminy z dnia 1 lipca 2011 r. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca kwestionowała działania geodety i prowadzone postępowanie rozgraniczeniowe. Po pouczeniu przez Sąd o konieczności sprecyzowania przedmiotu skargi, skarżąca wskazała, że przedmiotem jest czynność Wójta Gminy – postępowanie rozgraniczeniowe, załączając decyzję z dnia 1 lipca 2011 r. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, wskazując na właściwość sądu powszechnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Cisyk po rozpoznaniu w dniu 26 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 1 lipca 2011 r., nr [...] w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: odrzucić skargę.
W dniu 13 lipca 2011 r. E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu pismo, w którym przedstawiła stan faktyczny sprawy dotyczącej podziału działki nr A położonej w [...], na działki nr B i C, dokonany decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 28 lutego 1996 r. Ponadto, kwestionując, jako niezgodne ze wskazaną decyzją, działania powiatowego geodety w zakresie sporządzenia dokumentacji dotyczącej przebiegu granicy działki nr C zakwestionowała prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego w celu ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami nr B i C. Do pisma załączyła wskazaną decyzję, protokół graniczny z 27 lutego 1996 r., pisma Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego, postanowienie z dnia 31 marca 2011 r. o wszczęciu postępowania rozgraniczeniowego działki nr B z działkami sąsiednimi oraz pismo wystosowane przez nią do Wójta Gminy [...] z dnia 6 maja 2011 r. dotyczące postępowania rozgraniczeniowego.
Pismem z dnia 15 lipca 2011 r. (Wydz. II/Og 162/11) E. B. poinformowana został przez tut. Sąd o tym, że sądy administracyjne rozstrzygają skargi na akty, czynności lub bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i w związku z tym powinna poinformować tut. Sąd jaki akt, czynność lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Ponadto wskazując na obowiązek oznaczenia skarżonego organu Sąd pouczył E. B., że niesprecyzowanie wskazanych danych spowoduje zwrot jej pisma z dnia 13 lipca 2011 r., bez nadania mu biegu.
Ustosunkowując się do powyższych informacji, w piśmie z dnia 26 lipca 2011 r. E. B. wskazała, że przedmiotem jej skargi jest czynność Wójta Gminy [...], tj. postępowanie rozgraniczeniowe. Załączając do pisma decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 1 lipca 2011 r. dotyczącą postępowania rozgraniczeniowego skarżąca podniosła, iż nie jest ona zgodna z postanowieniem wszczynającym to postępowanie, z dnia 31 marca 2011 r.
Z uwagi na wniesienie skargi bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, na podstawie zarządzenia z dnia 28 lipca 2011 r., skarga przesłana została do Wójta Gminy [...], celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W dniu 22 sierpnia 2011 r. organ przesłał skargę do tut. Sądu wraz z odpowiedzią na skargę, w której wskazał, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek właściciela działki nr B, skarżąca jako właściciel działki sąsiedniej jest jego stroną, w dniu 1 lipca 2011 r. została wydana decyzja rozgraniczeniowa, a pismem z dnia 1 sierpnia 2011 r. E. B. zażądała przekazania sprawy do sądu, w wyniku czego postępowanie rozgraniczeniowe zostało przekazane do Sądu Rejonowego w [...].
Ustosunkowując się procesowo do skargi, w piśmie z dnia 1 września 2011 r., organ wniósł z kolei o odrzucenie skargi E. B. wskazując, że postępowanie rozgraniczeniowe jest postępowaniem szczególnym, a wydana w nim decyzja rozgraniczeniowa, stosownie do art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), traci moc wiążącą poprzez wnioskowanie strony o przekazanie sprawy do sądu powszechnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie należy podnieść, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z pkt 1 wskazanej regulacji, przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zatem ocenił, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga wniesiona w niniejszej sprawie może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości, takiej kontroli sądowej nie podlegają.
Stosownie do tego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
Ponadto, stosownie do art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych.
Tak określona właściwość rzeczowa sądów administracyjnych oznacza, iż w przypadku braku w tym zakresie szczególnych uregulowań ustawowych, sądy administracyjne nie są uprawnione do orzekania w sprawach, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach i wynikają z innych niż administracyjny stosunków prawnych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd zatem odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, przez organ pierwszej instancji. Pomimo jednak, iż decyzje administracyjne podlegają kontroli sądów administracyjnych, uznać w niniejszej sprawie należało, że rozpoznanie wniesionej skargi nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego.
Dostrzec przyjdzie, że zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), który stanowi, że wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 3 wskazanej ustawy, strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granic, a zatem kwestionująca decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, może żądać przekazania sprawy sądowi. Powyższy przepis stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 127 K.p.a. zasady, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Istotą i celem przekazania sprawy sądowi powszechnemu jest zakończenie postępowania administracyjnego przed organem i otwarcie drogi postępowania cywilnego. Sprawa o rozgraniczenie jest bowiem sprawą z zakresu prawa rzeczowego. To z kolei oznacza, że ustawodawca wyłączył kognicję sądów administracyjnych w sprawach dotyczących rozgraniczenia i wobec tego nie dysponują one kompetencją do rozpoznawania spraw ze skargi na decyzję ustalającą przebieg granicy działki. Podkreślić trzeba, że przyznanie stronie uprawnienia do żądania przekazania sprawy o rozgraniczenie nieruchomości sądowi powszechnemu wyłącza możliwość złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że w zaskarżonej decyzji zawarte zostało pouczenie o możliwości, terminie i sposobie przekazania sprawy sądowi powszechnemu, a nie administracyjnemu. Jednocześnie też, w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że skarżąca z możliwości takiej skorzystała i sprawa przekazana została do Sądu Rejonowego w [...].
Uwzględniając powyższe, wobec tego, że skarga wniesiona przez E. B. nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło