II SA/Op 422/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Z. G., A. G., M. J., A. L. i A. B. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z dnia 20 czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. Skarżący Z. G., A. G., M. J., A. L. i A. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Opolu z 20 czerwca 2016 r., nr [...], w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Skarżący Z. G. występował w sprawie również jako pełnomocnik pozostałych skarżących. Skarga została nadana listem poleconym w dniu 25 lipca 2016 r. (k. 64 akt sądowych). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne pocztowe potwierdzenie odbioru decyzji, z którego wynika, że zaskarżoną decyzję skarżący Z. G., występujący również w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik pozostałych skarżących, odebrał w dniu 22 czerwca 2016 r. Skarżący jednocześnie ze skargą nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wobec tego postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę wszystkich skarżących, jako wniesioną po terminie. Z. G. odebrał postanowienie o odrzuceniu skargi w dniu 26 października 2016 r. i pismem procesowym z dnia 2 listopada 2016 r., nadanym w placówce pocztowej w tym samym dniu, wniósł na nie zażalenie. Jednocześnie z treści ww. pisma wynika, że skarżący domaga się przywrócenia terminu do wniesienia skargi, wyjaśniając, że nie wywiązał się "z terminu złożenia dokumentów ale spowodowane to było jego chorobą ([...], [...]), pobytem w szpitalu i obecną rehabilitacją". Skarżący nadmienił, że choroby jego i żony są skutkiem wieloletnich problemów związanych z zabytkowym kompleksem pałacowo-parkowym w miejscowości [...], powiat [...]. Na zarządzenie Sędziego z dnia 15 listopada 2016 r. Z. G. został wezwany do uzupełnienia następujących braków wniosku: - podanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu poprzez przedłożenie dokumentu w postaci np. zaświadczenia lekarskiego, karty leczenia szpitalnego, potwierdzającego fakty przedstawione przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżący wyjaśnił w piśmie procesowym z dnia 10 grudnia 2016 r., że opóźnienie nadania skargi o trzy dni nastąpiło z powodu jego choroby, której następstwem był pobyt w szpitalu, a w dalszej kolejności rehabilitacja. Dodał, że rehabilitacja będzie trwała minimum rok, z przedłużeniem w związku z ewentualnymi skierowaniami do szpitala. Oświadczył, że w jego stanie zdrowia nie może się denerwować czy stresować, a stan umysłu nie pozwala mu na dogłębne zajęcie się sprawami. Przebywa w domu, na rehabilitację zawożony jest przez rodzinę. Do pisma skarżący załączył kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 24 sierpnia 2016 r., z której wynika, że przebywał w szpitalu na oddziale [...] od 15 do 24 sierpnia 2016 r., a także skierowanie do poradni specjalistycznej z dnia 24 sierpnia 2016 r., gdzie wpisano rozpoznanie: stan po [...] leczony [...] od 15 sierpnia 2016 r. Skarżący nadesłał też dokumenty (z 24 sierpnia 2016 r.) świadczące o rozpoznaniu u niego jeszcze innych chorób, m.in. [...], [...], [...] i [...]. Natomiast z karty informacyjnej leczenia szpitalnego wynika, że skarżący został przyjęty do szpitala z rozpoznaniem [...] pod postacią [...] - leczonego [...], wywołanego przez [...]. Wpisano też szereg innych współistniejących jednostek chorobowych, takich jak: [...], zespół bólowy [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], zmiany [...]. Wskazano również, że obecną kartę informacyjną należy rozpatrywać z kartami z poprzednich hospitalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Wniosek Z. G. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2016 r., s. 430). Zarówno w nauce postępowania administracyjnego, jak i prawa cywilnego panuje zgodność, że oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2008 r., s. 258). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Odnotować należy, że skarżący nie wskazał czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Ponieważ z okoliczności faktycznych sprawy nie da się w sposób jednoznaczny ustalić, czy siedmiodniowy termin określony w art. 87 § 1 P.p.s.a. został zachowany, sąd zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. (tak: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016 r., s. 445). Przechodząc do oceny zasadności wniosku, Sąd uznał, że skarżący sprostał wyżej wskazanym wymogom, a przedstawione okoliczności uprawdopodobniają brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Sąd przyjął, że liczne choroby, na które cierpi skarżący, czynią prawdopodobnym twierdzenie, że opóźnienie w terminowym złożeniu skargi nastąpiło bez jego winy. Charakter tych chorób, szczególnie [...] mógł mieć negatywny wpływ - jak stwierdził skarżący - na stan jego umysłu. Ponadto, biorąc pod uwagę powszechnie już ugruntowaną wiedzę, że [...] mogą poprzedzać tzw. objawy przepowiadające, a należą do nich np. stany otępienne umysłu, jest wysoce prawdopodobnym, że skarżący nie ponosi winy za opóźnienie w terminowym złożeniu skargi. Jak bowiem wynika z przedłożonej dokumentacji medycznej, skarżący przeszedł [...] około 15 sierpnia 2016 r., czyli w nieodległym czasie po terminie do złożenia skargi. Podniesiono już wcześniej, że osoba domagająca się przywrócenia terminu do dokonania czynności powinna jedynie uprawdopodobnić, a nie udowodnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd miał na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarżący udokumentował swój stan zdrowia (karta leczenia szpitalnego, liczne skierowania do leczenia specjalistycznego). Przedstawił również na tę okoliczność stosowane wyjaśnienia, którym Sąd dał wiarę. Skarżący podał, że okoliczności towarzyszące [...], którego doznał, były nagłe i nieprzewidywalne, dlatego mogły stanowić przeszkodę w dokonaniu konkretnej czynności procesowej, a także, że stan jego umysłu w związku z doznanym [...] nie pozwalał mu na skupienie się na dokonaniu tych czynności. W tej sytuacji skarżącemu nie można przypisać działania zawinionego, co wypełnia przesłankę z art. 86 § 1 P.p.s.a. Powtórzyć przyjdzie, że uprawdopodobnienie nie jest pojęciem tożsamym z udowodnieniem braku winy, ma ono bowiem na celu jedynie uwiarygodnienie przedstawionych przez wnioskodawcę okoliczności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt II FZ 234/15, dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie trafnie określa się uprawdopodobnienie jako ułatwione postępowanie dowodowe, zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (tak: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75). W ocenie Sądu, skarżący spełnił również pozostałe przesłanki warunkujące skuteczność wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, w tym wymóg dokonania uchybionej czynności procesowej, jaką jest w tym wypadku wniesienie skargi. Wprawdzie skarga została odrzucona, lecz odrzucenie to - wobec wniesienia na nie w terminie zażalenia - nie jest prawomocne. W tym przypadku przywrócenie terminu powoduje, że rozpoznaniu podlega czynność już przez stronę dokonana (por. J. P. Tarno, op. cit., s. 443) Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.