II SA/Op 424/12

WyrokWSA w Opolu2013-04-25

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, wybudowany bez pozwolenia na budowę, ale z potencjalną możliwością legalizacji, powinien zostać rozebrany, jeśli inwestor nie dopełnił obowiązków nałożonych w postanowieniu legalizacyjnym?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały rozbiórkę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy przekraczającej 25 m2, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Pomimo możliwości legalizacji, inwestor nie dopełnił obowiązków nałożonych w postanowieniu legalizacyjnym, co uzasadniało wydanie nakazu rozbiórki zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Skarżący K. J. wybudował w kwietniu 2010 r. budynek gospodarczy z zadaszeniem o powierzchni zabudowy 26,3 m2, który przekraczał dopuszczalny limit 25 m2 dla obiektów wymagających jedynie zgłoszenia. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną i nakazały rozbiórkę. Pomimo wszczęcia postępowania legalizacyjnego i nałożenia obowiązków w postanowieniu, skarżący ich nie wykonał, argumentując, że wybudował dwa odrębne obiekty (szopę i wiatę). Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając budynek za jeden obiekt wymagający pozwolenia na budowę i potwierdzając zasadność nakazu rozbiórki z powodu niewykonania obowiązków legalizacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 czerwca 2012 r., nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej K.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym), którą organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim z dnia 29 grudnia 2011 r., nr [...], nakazującą D. i K. J. rozbiórkę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 26,3 m2 wybudowanego na działce nr [...] k.m. 1, przy ul. [...] w [...]. Zaskarżoną decyzję podjęto na podstawie następującego stanu faktycznego: W dniu 18 czerwca 2010 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim wpłynęło pismo zawierające prośbę sprawdzenia legalności budowy altany usytuowanej na działce nr [...] w [...], k.m. 1, stanowiącej własność K. J.. Pismem z dnia 2 sierpnia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim zawiadomił K. J. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wybudowania altany na terenie działki nr [...] k.m. 1 położonej w [...]. W wyniku przeprowadzonych w dniu 26 sierpnia 2010 r. oględzin organ ustalił, że na tej działce K. J. wybudował w miesiącu kwietniu 2010 r., budynek gospodarczy o wymiarach 6,50 m x 4,12 m, w tym część zabudowaną o wymiarach 4,12 m x 2,25 m. Stwierdził, że budynek jest konstrukcji drewnianej z dwuspadowym dachem, pokrytym blachą trapezową i jest zlokalizowany w odległości 0,5 m od granicy sąsiedniej działki na długości 6,50 m i około 1 - 1,55 m od granicy z działką E. G.. Podczas kontroli K. J. przedstawił postanowienie Starosty Kluczborskiego z dnia 22 stycznia 2010 r. w sprawie uzupełnienia zgłoszenia budowy z dnia 6 stycznia 2010 r. o wymagane dokumenty. W związku z powyższym, na wniosek Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim, Starosta Kluczborski w dniu 30 września 2010 r. przekazał organowi posiadane dokumenty dotyczące dokonanego przez K. J. zgłoszenia z dnia 6 stycznia 2010 r., polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków oraz pomieszczenia gospodarczego drewnianego o wymiarach 4,10 m x 2,23 m. Pismem z dnia 29 września 2010 r., K. J. oświadczył, że w miesiącu grudniu 2009 r. w Starostwie Powiatowym w Kluczborku został poinformowany, iż wiatę która nie posiada ścian i nie jest trwale związana z gruntem można wybudować bez zgłoszenia, lecz należy ją usytuować w granicy działki. Przyznał, że wybudował budynek gospodarczy o wymiarach 4,12 m x 2,24 m, który graniczy z działką nr [...], lecz nie jest on trwale związany z gruntem. W toku postępowania w dniu 20 października 2010 r. organ przeprowadził ponowne oględziny, które potwierdziły, że K. J. w kwietniu 2010 r. wybudował budynek gospodarczy z zadaszeniem. W wyniku ww. czynności organ ustalił, że konstrukcja przedmiotowego budynku jest drewniana, umieszczona na słupach drewnianych. Słupy zaś umocowane są za pomocą ośmiu kotew metalowych w betonowym fundamencie punktowym. Wymiary zewnętrzne budynku wynoszą 4,06 x 6,47 m, w tym w części zabudowanej 2,25 x 4,06 m, a w części zadaszonej 4,22 x 4,06 m. Po zewnętrznym obrysie wymiary dachu wynoszą natomiast: 4,96 x 7,01 m, a część zabudowana wraz z zadaszeniem stanowi konstrukcyjnie jedną całość. W dniu 22 listopada 2010 r. K. J. zeznał do protokołu, że wybudowany budynek gospodarczy nie jest połączony żadnymi elementami z wiatą. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim decyzją z dnia 6 grudnia 2010, nr [...] , wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał D. i K. J. rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 26,30 m2 . W postępowaniu odwoławczym Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu decyzją z dnia 15 kwietnia 2011 r., nr [...] uchylił decyzję organu I instancji z dnia 6 grudnia 2010 r., nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego i zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim do przeprowadzenia w pierwszej kolejności postępowania legalizacyjnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie dotyczyło budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 2,24 m. Tymczasem K. J. wybudował budynek gospodarczy z zadaszeniem o wymiarach 4,06 x 6,47 m i powierzchni 26,30 m², w związku z czym budowa takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Podał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgłoszenia wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W postępowaniu legalizacyjnym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim postanowieniem z dnia 12 maja 2011 r., nr [...], nakazał D. i K. J. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budynku gospodarczym oraz nałożył obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie do 31 listopada 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ nadzoru budowlanego pouczył stronę, że w przypadku nie wywiązania się z nałożonego obowiązku w terminie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego nakaże w drodze decyzji administracyjnej, rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku. Ponieważ D. i K. J. nie wykonali nałożonych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim decyzją z dnia 29 grudnia 2011 r., nr [...], nakazał im rozbiórkę omówionego budynku gospodarczego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w postanowieniu, stosuje się przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się K. J., który w złożonym odwołaniu wniósł o jej uchylenie. Przede wszystkim nie zgodził się z organem, że wybudował jeden obiekt. Wskazał, że wybudował dwa obiekty i to bez fundamentów. Do szopy drewnianej o wymiarach 4,10 x 2,24 m wybudowanej na podstawie zgłoszenia, zamontował drugi obiekt - wiatę drewnianą o wym. 4,10 x 2,24 m. Podkreślił, że zarówno szopa, jak i wiata wybudowane zostały w granicy działki od strony południowej i wschodniej, lecz uczynił to na skutek informacji uzyskanej w Starostwie, iż na budowę wiaty nie jest potrzebne zgłoszenie. Jednocześnie przyznał, że nie wykonał postanowienia organu I instancji. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 czerwca 2012 r., nr [...], Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu utrzymał w mocy decyzję I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy art. 48 ust. 1, 2, 3 i 4 Prawa budowlanego. Przytoczył treść art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, z którego wynika, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Argumentował, że zasadą jest, według treści przytoczonej regulacji, poprzedzenie obowiązku rozbiórki, w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Tak więc, nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Odnotował, iż organ I instancji po stwierdzeniu, że możliwa jest legalizacja samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego z zadaszeniem wydał postanowienie z dnia 12 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów w terminie do 31 listopada 2011 r. Jednocześnie zwrócił uwagę organowi I instancji, że wskazana w ww. postanowieniu data 31 listopada 2011 r. nie istnieje, jednakże nie miało to, w jego ocenie, żadnego wpływu na wynik sprawy. Odwołujący nie wykonał bowiem obowiązku nałożonego przedmiotowym postanowieniem, pozostając konsekwentnie na stanowisku, iż wybudował dwa obiekty budowlane zgodnie ze zgłoszeniem szopę drewnianą o wymiarach 4,10 m x 2,24 m oraz drewnianą wiatę o wymiarach 4,10 m x 2,24 m (bez zgłoszenia), które nie wymagają, w jego ocenie, uzyskaniu pozwolenia na budowę. Podkreślił, że organ I instancji dwukrotnie przeprowadził oględziny w tej sprawie i za każdym razem K. J. podpisywał sporządzane z ww. czynności organu protokoły bez zastrzeżeń. Poza tym, zdaniem organu odwoławczego, z protokołów tych wynika, że część zabudowana oraz zadaszenie stanowią konstrukcyjnie jedną całość, a skoro tak, to przedmiotem prowadzonego postępowania jest jeden obiekt: budynek gospodarczy z zadaszeniem, a nie dwa obiekty: szopa i wiata, jak twierdzi K. J.. Na koniec organ odwoławczy stwierdził, iż mając na uwadze, że warunki określone w postanowieniu nie zostały przez odwołującego spełnione, to prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim nakazał rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy zauważył, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestorzy zostali prawidłowo pouczeni w ww. postanowieniu, a tylko od woli inwestora zależało, czy podda się procesowi legalizacyjnemu poprzedzającemu nakaz rozbiórki w trybie określonym w art. 48 Prawa budowlanego, poprzez wykonywanie obowiązków przewidzianych prawem i nałożonych przez organ nadzoru budowlanego. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skardze K. J. żądał uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił nieuwzględnienie przez organ faktu, że na należącej do niego działce wzniósł dwa odrębne obiekty, a nie jeden. Skarżący podniósł, iż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że oba obiekty, budynek gospodarczy o pow. 9,5 m2 oraz znajdująca się w bezpośredniej bliskości drewniana wiata o pow. 19,25 m2 wznoszone były w różnym czasie i w odmiennej technologii oraz mają inne przeznaczenia. Jedynymi zaś ich wspólnymi cechami jest sposób ich posadowienia na gruncie, wykorzystany materiał konstrukcyjny oraz wspólne zadaszenie. Wskazywał, iż potrzeba pokrycia budynku gospodarczego i wiaty jednolitym zadaszeniem podyktowana została bliskim położeniem obu obiektów oraz względami estetycznymi i ekonomicznymi. Jednocześnie podniósł, iż zgodnie z art. 29 pkt 2 i art. 30 Prawa budowlanego, wzniesienie budynku gospodarczego poprzedzone zostało zgłoszeniem do Starosty Kluczborskiego, który nie złożył w stosunku do niego sprzeciwu. Natomiast co do później wzniesionej wiaty, działał on w oparciu o uzyskaną w Wydziale Budownictwa Starostwa Powiatowego w Kluczborku informacje, że nie wymaga ona zgłoszenia. Opolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Opolu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Powyższe oznacza, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej, czy celowościowej, a badaniu podlega wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Zauważyć należy także, iż stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 13 czerwca 2013 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie kluczborskim w przedmiocie nakazania D. i K. J. rozbiórki budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 26,3 m2, wybudowanego w kwietniu 2010 r., na działce nr [...] k.m. 1, przy ul. [...] w [...]. Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego sprawy, inwestorem w zakresie budowy ww. obiektu budowlanego był K. J. oraz jego żona D. J.. Obiekt ten został wybudowany w kwietniu 2010 r., w warunkach samowoli budowlanej. Od razu też wyjaśnić należy, że dokonane przez K. J. w dniu 6 stycznia 2010 r. zgłoszenie na działce nr [...] k.m. 1 dotyczyło budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 2,24 m. Tymczasem inwestor wybudował na tej działce budynek gospodarczy z zadaszeniem o wymiarach 4,06 x 6,47 m i powierzchni 26,30 m2, w związku z czym budowa takiego obiektu wymagała uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga, m.in. budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Wykonanie opisanych w tym przepisie robót budowlanych obciążone zostało zatem jedynie obowiązkiem zgłoszenia w przypadku, gdy obiekty te nie przekraczają 25 m2 zabudowy i łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, skoro wybudowany budynek gospodarczy przekracza 25 m2 zasadne jest stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż obiekt ten powstał w warunkach samowoli budowlanej. Samowolą budowlaną, w rozumieniu obowiązujących w dacie rozstrzygnięcia przepisów ustawy - Prawo budowlane, jest zarówno wybudowanie lub budowa obiektu lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, jak i bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Skutki prawne samowoli w obu przypadkach są takie same, pewne różnice występują tylko w trybie postępowania. Podmiot dopuszczający się samowoli budowlanej musi liczyć się z tym, że powołane do tego organy administracji nie będą respektować bezprawnie dokonanych faktów. Naruszającego prawo obciąża ryzyko skutków w postaci przywrócenia stanu poprzedniego, czyli stanu poprzedzającego naruszenie prawa. W wyroku z dnia 26 marca 2002 r., SK 2/01 OTK - A 2002/2/15, Trybunał Konstytucyjny wskazał, iż nakaz rozbiórki jest środkiem nadzoru rozumianym jako instytucja materialnego prawa administracyjnego, gwarantująca poszanowanie porządku prawnego i przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą w ramach przepisów Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Z tego względu nie można nadużywać tego przepisu bądź stosować go w sytuacjach, w których istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. W aktualnym stanie prawnym zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego zgłoszenia lub pomimo sprzeciwu właściwego organu architektoniczno-budowlanego oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki może być bowiem orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości legalizacji. Oczywiście, legalizacja nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Takie postępowanie legalizacyjne zostało zainicjowane przez organ I instancji w niniejszym stanie faktycznym. W kontekście powyższych rozważań prawidłowo także organ wskazał jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia nakazu rozbiórki w niniejszej sprawie przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wydanie nakazu rozbiórki stosownie do dalszych postanowień tego przepisu, o czym zresztą mowa była powyżej, musi być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawna aprobata dla samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów. Nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji poprzedzony został opisanym wyżej postanowieniem tego organu z dnia 12 maja 2011 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo budowlane, w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz. U. Nr 247, poz. 1844). Jak stanowi o tym przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania obu decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. 3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. 4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. 5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa zasadą jest poprzedzenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania (budowy) obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, oceną możliwości jej legalizacji, po ustaleniu, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1879/07, Baza orzeczeń LEX nr 478287). Skoro skarżący nie wypełnili obowiązków nałożonych opisanym wyżej postanowieniem PINB z dnia 12 maja 2011 r., to przedstawione okoliczności sprawy nakładały na organ nadzoru budowlanego obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W rezultacie powyższych wywodów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Prawidłowe były bowiem ustalenia organu odwoławczego co do charakteru obiektu podlegającego rozbiórce, jak i to, że zasadnicze warunki legalizacji określone w postanowieniu z dnia 12 maja 2012 r. nie zostały spełnione, co uzasadniało w świetle przepisu art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 Prawa budowlanego, nakaz rozbiórki. Zauważyć trzeba przy tym, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w opisanym wyżej postanowieniu organu I instancji. Odnosząc się natomiast do wadliwie określonej w tym postanowieniu nieistniejącej daty 31 listopada 2011 r., do której skarżący miał wykonać określone w tym postanowieniu obowiązki, podnieść należy za organem odwoławczym, iż okoliczność ta, wobec braku ich wykonania, nie miała wpływu na wynik sprawy. Jednocześnie za chybione Sąd uznał zarzuty skargi, że wybudowany przez inwestora budynek gospodarczy stanowi w istocie dwa obiekty, na które składa się budynek gospodarczy o powierzchni 9,5 m2 oraz wiatę, o konstrukcji drewnianej, o powierzchni 19,25 m2. Zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że wykonany obiekt budowlany stanowi jeden obiekt, który wymagał uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem. Z akt sprawy (protokoły oględzin) wynika, że cały obiekt ma konstrukcję drewnianą, posiada jedno zadaszenie, posadowiony jest na słupach drewnianych, które umocowane są za pomocą ośmiu kotew metalowych w betonowym fundamencie punktowym. Wymiary zewnętrzne budynku wynoszą 4,06 m x 6,47 m, w tym w części zabudowanej 2,25 x 4,06 m, a w części zadaszonej 4,22 m x 4,06 m. Po zewnętrznym obrysie wymiary dachu wynoszą natomiast: 4,96 m x 7,01 m. Wybudowany zatem przez inwestora w kwietniu 2010 r. budynek gospodarczy stanowi konstrukcyjnie wraz z zadaszeniem i fundamentem jedną całość. W konsekwencji powyższych ustaleń organów obu instancji, nie znajdują zatem żadnego potwierdzenia stawiane w skardze zarzuty, że oba obiekty powstały w różnym czasie i wybudowane zostały w odmiennej technologii. Nie ma także znaczenia, że ich przeznaczenie jest całkowicie odmienne. Bez wpływu na zapadłe rozstrzygnięcie pozostaje również twierdzenie skarżącego, że potrzeba pokrycia wspólnym zadaszeniem budynku gospodarczego i wiaty wynikała z ich bliskiego położenia oraz ze względów estetycznych i ekonomicznych. Podnieść również należy, iż zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego budynkiem jest tylko taki obiekt budowlany, który łącznie spełnia następujące warunki: jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych (ścian), a także posiada fundamenty i dach. Przenosząc powyższe na grunt omawianej sprawy wskazać należy, iż przedmiotowy budynek gospodarczy posiada cechy, które charakteryzują budynek (posiada dach, fundamenty trwale związane z gruntem oraz ściany), a nie budowlę, co do której - co do zasady - zalicza się wiaty. W konsekwencji, wobec wybudowania jednego obiektu budynku gospodarczego, który ze względu na posiadane parametry wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, bez związku ze sprawą pozostaje, że skarżący w stosunku do wybudowanej, jak sam utrzymuje, wiaty uzyskał informację ze Starostwa Powiatowego w Kluczborku, że nie jest wymagane jej uprzednie zgłoszenie. Zauważyć też przyjdzie, że okoliczność ta w żaden sposób nie została przez niego w prowadzonym postępowaniu udowodniona. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, na zasadzie art. 151 P.p.s.a. ----------------------- 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło