II SA/Op 438/10

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie na skutek wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych. Przedmiotem skargi J. Z., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o skierowaniu na badanie lekarskie. W wykonaniu zarządzenia z dnia 26 sierpnia 2010r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi, w wysokości 200 zł, a to w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym przez Sąd do dokonania w/w czynności, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swoje żądanie podał, że pozostaje na rencie chorobowej i ma na utrzymaniu dwójkę dzieci. Dalej oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z konkubiną i dwójką niepełnoletnich dzieci, którego dochód miesięczny brutto kształtuje się na poziomie 2.897,18 zł brutto (renta skarżącego – 841,70 zł, wynagrodzenie konkubiny – 2.055,48 zł). Skarżący posiada ponadto samochód marki VW Passat, rok produkcji – 1992 oraz garaż o powierzchni 16m²). Wnioskodawca nie wykazał innych składników majątkowych należących do członków jego rodziny oraz dodatkowych źródeł dochodu. Pismem z dnia 22 września 2010r. referendarz sądowy wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku przez przedłożenie stosownych dokumentów i złożenie dodatkowych wyjaśnień. Do wezwania wnioskodawca ustosunkował się w piśmie z dnia 19 października 2010r. Do akt sprawy dołączył także kserokopie: oświadczenia, że podczas prowadzenia działalności gospodarczej nie posiadał rachunku bankowego, a rozliczał się ze swoich zobowiązań wpłatami gotówkowymi i przekazami pocztowymi; decyzji ZUS o wysokości świadczenia z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 804,53 zł; odcinka pocztowego tzw. ZUS-owski na kwotę 725,95 zł (do wypłaty); zaświadczenia od pracodawcy konkubiny skarżącego o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia w wysokości 2.255,35 zł brutto miesięcznie; specyfikacji miesięcznych wydatków mieszkaniowych na łączną kwotę 362,08 zł oraz specyfikacji miesięcznych kosztów utrzymania członków rodziny na łączną kwotę 2.000 zł; rachunków z tytułu utrzymania mieszkania; wyciągów bankowych. Na ponowne wezwanie referendarza z dnia 28 października 2010r., skarżący uzupełnił w piśmie z dnia 12 listopada 2010r. złożone informacje i oświadczył, że prowadził działalność gospodarczą osoby fizycznej w zakresie "[...]". Działalność tą prowadził w latach 1992 do 2008r., a średniomiesięczne dochody osiągane z tytułu prowadzenia tejże działalności wynosiły ok. 1.200 zł miesięcznie. Obecnie wnioskodawca nie prowadzi działalności, którą zawiesił, wobec czego nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważono, co następuje: W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Jest to szczególna instytucja postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu ułatwienie najuboższym osobom, dochodzenia swych słusznych praw w sprawach dotyczących ich żywotnych interesów. Zakresem swym instytucja ta obejmuje zarówno zwolnienie od kosztów sądowych (w całości, czy też w części), jak również ustanowienie zawodowego pełnomocnika z urzędu. Podstawą jej przyznania jest natomiast spełnienie przez wnioskującego określonych przez ustawodawcę przesłanek. Powyższe przesłanki odnoszące się do zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie wnioskowanym przez skarżącego, zostały określone w art. art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z jego treścią, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, a zatem wnioskowanym przez skarżącego, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie tego faktu, a więc musi zostać osiągnięty stan pewności co do tego, iż nie jest ona w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Odnosząc te uwagi do rozpatrywanej sprawy, stwierdzić trzeba, że przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w przypadku J. Z. została spełniona. Wprawdzie skarżący i jego konkubina utrzymują stały, comiesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego i wynagrodzenia w łącznej wysokości 2.363,44 zł netto miesięcznie, jednak jego wysokość jest nieznaczna i nie może być uznana za wystarczającą dla łącznego pokrycia wszystkich wydatków członków gospodarstwa domowego oraz nawet najmniejszych opłat sądowych. Po uwzględnieniu wydatków mieszkaniowych (ok. 363 zł), pozostaje bowiem rodzinie ok. 2.000 zł miesięcznie, która to kwota musi zabezpieczyć wydatki na kupno żywności, środków czystości i higieny, lekarstw, ubrania czteroosobowej rodziny. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż w rodzinie pozostaje dwójka niepełnoletnich dzieci, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami w porównaniu do potrzeb osób dorosłych, albowiem trzeba mieć tu na względzie obowiązek szkolny i obciążenia finansowe z tym związane. Pozostaje zatem poza sporem, iż jakikolwiek dodatkowy wydatek, w postaci np. opłat sądowych, wiązałby się dla wnioskodawcy z uszczerbkiem utrzymania koniecznego jego samego, jak również pozostałych członków jego rodziny, zwłaszcza wobec braku zgromadzonych oszczędności. Mając powyższe na uwadze, uznano o konieczności zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych i na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.