II SA/Op 44/17

WyrokWSA w Opolu2017-03-28

Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę do rozpatrzenia sądowi, gdy zebrane dokumenty geodezyjne były sprzeczne i nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic, a strony nie zawarły ugody?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości i przekazać sprawę do sądu, gdy zebrane dokumenty geodezyjne są sprzeczne i nie pozwalają na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic, a strony nie zawarły ugody ani nie złożyły zgodnych oświadczeń. W takich sytuacjach kompetencje do rozstrzygnięcia sporu o przebieg granicy przechodzą na sąd powszechny.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego między jej działką a działkami sąsiednimi. Zebrane dokumenty geodezyjne okazały się sprzeczne i nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie przebiegu granic. Strony nie zawarły ugody. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie i przekazał sprawę do sądu, co zostało utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nieprawidłowe umorzenie postępowania i niewłaściwe wykonanie pracy przez geodetę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska –spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. I. J., zwana dalej skarżącą, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28 października 2016 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Wilków z 25 kwietnia 2016 r., nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie ustalenia przebiegu granic pomiędzy położonymi w [...] działkami: nr a z k. m. 1 o pow. 3,9000 ha, (własność skarżącej), a nr b z k. m. 1 (współwłasność S. i D. K.), nr c (własność N. K.) oraz nr d i nr e (własność Gminy Wilków) oraz przekazującą sprawę do rozpatrzenia sądowi. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym: Pismem z 4 września 2013 r. skarżąca zawnioskowała o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy położonymi w [...] działkami: nr a z k. m. 1 o pow. 3,9000 ha (stanowiącej jej własność), a nr b z k. m. 1, (współwłasność S. i D. K.), nr c (własność N. K.) oraz nr d i nr e (własność Gminy Wilków). Skarżąca podała, iż w trakcie prac geodezyjnych przy wznowieniu granic działki nr a ujawniono znaczne rozbieżności pomiędzy dokumentami geodezyjnymi, które nie pozwalają jednoznacznie okazać granicy jej działki. Wójt Gminy Wilków postanowieniem z 6 lutego 2014 r., nr [...], wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. działek, a postanowieniem z 24 listopada 2014 r., nr [...], upoważnił geodetę uprawnionego L. K. do przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych. W protokole z czynności ustalenia przebiegu granic z 16 grudnia 2014 r. uprawniony geodeta odnotował, iż zebrane w sprawie dokumenty nie mogą stanowić podstawy do ustalenia granic działki nr a. Z kolei w opinii z 13 stycznia 2015 r. uprawniony geodeta wskazał dokumenty udostępnione mu przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], zwany dalej PODGiK, stwierdzając iż z uwagi na ich niekompletność nie można w sposób jednoznaczny odtworzyć granic w terenie. Przeprowadzona w dniach 5 i 16 grudnia 2014 r. rozprawa rozgraniczeniowa nie doprowadziła do wskazania granicy w oparciu o zgodne oświadczenie stron, które - mimo nakłaniania do zawarcia ugody - nie wyraziły na to zgody. Decyzją z 22 stycznia 2015 r., nr [...], działający z upoważnienia Wójta Gminy Wilków - Kierownik Referatu Gospodarki Komunalnej, Komunikacji i Rolnictwa umorzył przedmiotowe postępowanie w sprawie rozgraniczenia i orzekł o przekazaniu sprawy do sądu (pkt 2). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ opisał przebieg postępowania oraz wymienił dokumenty, z jakich korzystał biegły w trakcie wykonywania swoich obowiązków, podając w końcowej części uzasadnienia, że jeżeli w razie sporu, co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody, postępowanie w sprawie rozgraniczenia umarza się. W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej oraz S. i D. K. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 30 kwietnia 2015 r., nr [...], uchyliło zaskarżony akt administracyjny w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując na nieprawidłowości proceduralne uzasadniające wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego (art. 138 § 2 K.p.a.). Następnie Gmina Wilków zaskarżyła powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, który postanowieniem z 21 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 512/15, odrzucił skargę. Pismem z 18 lutego 2016 r. uprawniony geodeta wezwał wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego zainicjowanego przez skarżącą do stawienia się w celu ustalenia przebiegu granic w dniu 11 marca 2016 r. W protokole granicznym sporządzonym 11 marca 2016 r., podpisanym przez R. K. - pełnomocnika S. K., .N K. i przedstawiciela Gminy Wilków, biegły oceniając dokumenty stanowiące podstawę ustalenia przebiegu granic (pkt 9.1.) podał, że zarysy działek zawierają opisane w dokumentacji źródłowej nr [...] miary czołowe wzdłuż drogi, natomiast linie przebiegające przez kompleks działek, sprzeczne są ze sobą i dlatego nie mogą stanowić podstawy ustalenia przebiegu granic. Nadto podał, że pomiaru działki nr c dokonano w 1973 r., jednak nie odnaleziono żadnych znaków granicznych, a miary widoczne na szkicu graficznym sprzeczne są z dokumentem [...]. W roku 2007 dokonano ustalenia granic obrębu, jednak ze względu na brak powiązania z działką nr a, ustalenia te nie mogą być podstawą do określenia przebiegu granic działki skarżącej. Podkreślił, że jeszcze przed pierwszą rozprawą graniczną z 16 grudnia 2014 r. zwrócił się do PODGiK w [...] o udostępnienie wszystkich dokumentów niezbędnych do prawidłowego wykonania czynności rozgraniczeniowych, zatem dysponuje kompletem dokumentacji. Jednocześnie wskazał, że PODGiK nie posiada w swoich zasobach protokołu z czynności wznowienia znaków granicznych, na który we wniosku z 4 września 2013 r. powołała się skarżąca. Biegły zaznaczył też w treści protokołu, że skarżąca podtrzymuje propozycję pomiaru całego kompleksu działek od granicy wsi [...] do granicy drogi [...] oraz drogi [...] do granicy województwa opolskiego. Do akt sprawy włączone zostało oświadczenie skarżącej z 21 marca 2016 r., w którym wskazała, że pomimo obecności na rozprawie nie podpisała protokołu granicznego z 11 marca 2016 r., z uwagi na niewpisanie do jego treści oświadczeń właścicieli działki nr b (S. i D. K.) i działki nr c (N.K.). W opinii z 30 marca 2016 r. uprawniony geodeta powtórzył informacje zawarte w protokole granicznym z 11 marca 2016 r. Decyzją z 25 kwietnia 2016 r., nr [...], na podstawie art. 34 ust. 1 i ust 2 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629), zwanej dalej ustawą, Wójt Gminy Wilków umorzył przedmiotowe postępowanie dotyczące ustalenia przebiegu granic w trybie rozgraniczenia nieruchomości i przekazał sprawę do rozpatrzenia sądowi. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji szczegółowo zrelacjonował stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że w oparciu o istniejące dokumenty w sprawie nie można było ustalić przebiegu spornych granic. Jednocześnie podkreślił, że mając na względzie iż skarżąca, S. i D. K., N. K. oraz przedstawiciel Gminy Wilków nie złożyli zgodnego oświadczenia, ani nie zawarli ugody w przedmiocie spornych granic, należało postępowanie administracyjne umorzyć. W odwołaniu od powyższej decyzji, S. i D. K. podnieśli, że nie ma przeszkód w ustaleniu przebiegu granicy pomiędzy działką nr b stanowiącą ich własność a należącą do skarżącej działką nr a, z tego faktu wywiedli brak interesu do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego w tym zakresie. Podali, że w istocie granica ta nie jest sporna, gdyż we wszystkich dokumentach, tj. w akcie notarialnym, księdze wieczystej, mapkach, szkicach polowych oraz innych dokumentach pomiarowych można ustalić, iż przebieg granic działki nr b jest zgodny ze stanem faktycznym i że jej areał wynosi 3,18 ha, ponieważ jeszcze przed zakupem została ona dokładnie zmierzona. Wyjaśnili, że ugoda nie została zawarta, gdyż nie wyrazili zgody na zaproponowane im oddanie 10 arów ze swojej działki nr b na rzecz działki nr a, a więc, z korzyścią (darowizną) dla skarżącej. Z kolei skarżąca w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionowała obciążenie jej częścią kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Podniosła, że uprawniony geodeta nie wykonał wszystkich prac, gdyż nie dokonał pomiaru całego kompleksu działek, co zgłosiła do protokołu w dniu 16 grudnia 2014 r. Zarzuciła Wójtowi Gminy Wilków, że nie zweryfikował, czy dokumenty przekazane przez L. K. są kompletne. Nadto poddała w wątpliwość wysokość wynagrodzenia geodety twierdząc, że jest ono zawyżone. Dodatkowo stwierdziła, że nikt nie pytał jej czy wyraża zgodę na partycypowanie w kosztach postępowania rozgraniczeniowego. W końcowej części pisma zadeklarowała gotowość zapłaty tych kosztów pod warunkiem, że geodeta sumiennie wykonałby wszystkie prace. Wyraziła też pogląd, że na tym etapie obciążanie jej kosztami postępowania rozgraniczeniowego jest przedwczesne. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowanie dowodowego w zakresie potwierdzenia, że wszystkie strony zostały zawiadomione o terminie rozprawy rozgraniczeniowej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego Kolegium wskazało, że wydana w trybie art. 34 ust. 2 ustawy decyzja w sprawie umorzenia postępowania i przekazania sprawy sądowi może być wydana dopiero wówczas, gdy nie ma podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron oraz gdy nie doszło do zawarcia ugody. W szczególności podało, że ww. decyzja nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a jedynie kończy bieg postępowania administracyjnego w danej sprawie. Dowodziło, że w stanie faktycznym sprawy, nie ulega wątpliwości, że skarżąca oraz właściciele sąsiadujących z należącą do niej działką nr a położoną w [...], tj. S. i D. K. (właściciele działki nr b), N. K.(właścicielka działki nr c) i Gmina Wilków (właścicielka działki nr d i nr e) nie zawarły ugody na rozprawie rozgraniczeniowej w dniu 11 marca 2016 r. Strony nie złożyły także zgodnego oświadczenia co do przebiegu spornych granic. Także uprawniony geodeta w oparciu o zebrane dowody w postaci protokołu granicznego z 11 marca 2016 r. oraz treści opinii geodety z 30 marca 2016 r. nie mógł ustalić przebiegu granic. Podkreśliło również, że w większości udostępnione przez PODGiK dokumenty nie są powiązane z działką nr a, a te które maja z nią związek są niejednoznaczne i niekiedy sprzeczne ze sobą, w związku z czym na ich podstawie biegły nie miał możliwości ustalenia przebiegu granic działki skarżącej. W konsekwencji Kolegium skonstatowało, że Wójt Gminy Wilków w zaskarżonym akcie administracyjnym właściwie ocenił, iż w oparciu o przedłożony przez uprawnionego geodetę materiał dowodowy nie było możliwe wydanie decyzji administracyjnej o rozgraniczeniu nieruchomości, dlatego postępowanie zawisłe przed organem pierwszej instancji należało umorzyć, a sprawę przekazać do rozpatrzenia sądowi. Dodatkowo podało, że w postępowaniu rozgraniczeniowym, prowadzonym po uchyleniu przez organ odwoławczy decyzji Wójta Gminy Wilków z 22 stycznia 2015 r. uprawniony geodeta usunął wskazane w decyzji Kolegium z 30 kwietnia 2015 r. nieprawidłowości i braki. W szczególności zawarł on bowiem w opinii z 30 czerwca 2016 r. stwierdzenie, iż żadna ze stron nie wskazała granicy, dlatego nie przedstawiono jej na gruncie i na szkicu graficznym. Nadto biegły dokonał oceny przebiegu granic na podstawie dokumentów z PODGiK w [...], tymczasowo utrwalił punkty graniczne 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 drewnianymi palikami według stanu istniejącego na gruncie i oznaczył je na szkicu graficznym. Końcowo Kolegium podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie zachowana została procedura, o której mowa w art. 32 ust. 1 ustawy, ponieważ wszystkie strony postępowania zostały wezwane przez geodetę pismami z 18 lutego 2016 r. do stawienia się na gruncie na dzień 11 marca 2016 r. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wywodziła, że organ pierwszej instancji nie powinien był umorzyć postępowania, lecz wyegzekwować od geodety dokończenie pracy i wypełnienie jej prośby o zmierzenie całego kompleksu działek lub o odtworzenie granicy działki nr a sprzed jej podziału na działki b, a i c. W ocenie skarżącej, do obowiązków Wójta i pracowników gminy należało wyegzekwowanie rzetelności wykonywanej pracy. W tym zakresie zauważyła, że przed podziałem działka nr a miała szerokość od strony drogi 214 m, natomiast po jej podziale suma tych działek wynosi 200,33 m, co oznacza, że brakuje 13,67 m. W tym stanie rzeczy, według skarżącej, geodeta zobowiązany był ustalić "gdzie znajduje się brakujący metraż pola", a skoro tak się nie stało, to Wójt poprzez umorzenie sprawy i przekazanie sprawy do Sądu nie dopilnował "sumiennego wykonania pracy" geodety. W konsekwencji zażądała zweryfikowania prac geodety wraz z zasadnością wypłacenia mu kosztów wynagrodzenia, wyegzekwowania kart jego pracy i poniesionych kosztów związanych z rozgraniczeniem jej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie. Na rozprawie skarżąca podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte. W dalszym ciągu twierdziła, że geodeta w przedmiotowej sprawie w sposób niewłaściwy wykonał swoje obowiązki. W szczególności w swoich pracach nie opierał się na mapach tzw. masywu [...] - operat pomiarowy z 26 listopada 2014 r., szkic polowy. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem geodety, że brakujący po podziale nieruchomości areał 17 m powinien być "odjęty" z jej działki. Podtrzymała stanowisko, że geodeta powinien był dokonać pomiaru całego gruntu obejmującego uprzednio działkę nr a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że tryb rozgraniczenia nieruchomości normują przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629, dalej zwanej p.g.k.). Zgodnie z art. 29 ust. 1 p.g.k., rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. Rozgraniczenia dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) z urzędu lub na wniosek strony oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy (ust. 3 art. 29 p.g.k. oraz art. 30 ust. 1 p.g.k.). Postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone w trybie administracyjnym może zakończyć się decyzją: 1) o umorzeniu postępowania (na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. w związku z art. 31 ust. 4 p.g.k.) w sytuacji, gdy strony postępowania dojdą do porozumienia i zawrą przed geodetą ugodę, co do przebiegu granicy, która ma wówczas charakter ugody cywilnoprawnej i moc ugody sądowej; 2) o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron (art. 33 ust. 1). Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi (art. 33 ust. 3); 3) o umorzeniu postępowania administracyjnego i przekazaniu sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (art. 34 ust. 2), jeżeli nie dojdzie do zawarcia ugody co do przebiegu linii granicznych lub nie ma podstaw do wydania decyzji, której mowa w art. 33 ust. 1. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 34 ust. 1 p.g.k., upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu granicznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta), który umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi. Unormowania zawarte w art. 33 i art. 34 p.g.k. wyczerpująco określają sposoby zakończenia postępowania o rozgraniczenie nieruchomości, dlatego nie jest dopuszczalne stosowanie innych sposobów zakończenia takiego postępowania (por. wyrok NSA w Warszawie z 22 maja 2003 r., sygn. akt II SA 2630/01, Lex nr 148839). W razie więc sporu pomiędzy stronami, wyrażającego się m.in. w niezawarciu ugody i braku zgodnego oświadczenia w sprawie przebiegu linii granicznych, kiedy inne dowody nie zezwalają na jednoznaczne ich ustalenie, organ administracji publicznej uprawniony jest i zobowiązany do umorzenia prowadzonego postępowania. Nie leży bowiem w jego gestii, lecz kognicji sądu powszechnego, dokonywanie rozgraniczenia nieruchomości w sytuacjach, gdy strony nie zawarły ugody, ich twierdzenia co do przebiegu granicy są sprzeczne, a ich weryfikacja, pomimo prawidłowych czynności geodety, nie jest możliwa. W postępowaniu sądowym można posłużyć się także innymi dowodami, aniżeli zebrane w postępowaniu administracyjnym, przewidzianymi w Kodeksie postępowania cywilnego, np. zeznaniami świadków, opinią biegłego, przesłuchaniem stron (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 lutego 2002 r., sygn. akt IV CKN 796/00, Lex nr 337031). Sąd powszechny ma zatem więcej możliwości dowodowych w sprawach o rozgraniczenie w sytuacji sporu stron o przebieg granicy między nieruchomościami; może więc gruntownie skontrolować dotychczasowe czynności geodezyjne oraz poczynić nowe ustalenia zmierzające do ustalenia spornej granicy. Jak wynika z akt administracyjnych, do ustalenia przebiegu granic pomiędzy położonymi w [...] działkami: nr a z k. m. 1 o pow. 3,9000 ha (własność skarżącej), a nr b z k. m. 1, (współwłasność S. i D. K.), nr c (własność N. K.) oraz nr d i nr e (własność Gminy Wilków), w niniejszej sprawie wykorzystano udostępnione przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, w [...], dalej zwany również PODGiK dokumenty w postaci szkicu polowego działki nr c (z roku 1973), jak również 3 zarysy i 2 szkice polowe regulacji wsi [...], oznaczone numerem [...] W tym miejscu odnotowania wymaga, że udostępnione przez PODGiK również inne dokumenty jak: szkice polowe działki nr f (z roku 1994), działki nr g i nr h (z roku 1979), działki nr i (z roku 1966),działki nr j i nr k (z roku 1976), działki nr l i nr m (z roku 1978), działki nr n i nr o (z roku 1966) i działki nr p (z roku 1966) oraz szkic ustalenia granic obrębu (z roku 2007), oznaczony numerem [...] z uwagi, że nie są powiązane z działką nr a, nie mogły stanowić podstawy do ustalenia granic działki skarżącej. W protokole granicznym z 11 marca 2016 r. uprawniony geodeta, oceniając dokumenty stanowiące podstawę ustalenia przebiegu granic (pkt 9.1.), wskazał, że zarysy działek zawierają opisane w dokumentacji źródłowej nr [...] miary czołowe wzdłuż drogi, natomiast linie przebiegające przez kompleks działek są sprzeczne ze sobą i dlatego nie można na ich podstawie ustalić przebiegu granic. Pomiaru działki nr c dokonano w 1973 r., jednak nie odnaleziono na niej żadnych znaków granicznych, a miary widoczne na szkicu graficznym sprzeczne są z dokumentem [...]. W roku 2007 dokonano ustalenia granic obrębu, jednak ze względu na brak powiązania z działką nr a, ustalenia te również nie mogą być podstawą do określenia przebiegu granic działki skarżącej. Na rozprawie rozgraniczeniowej z 11 marca 2016 r. strony postępowania, tj. skarżąca oraz właściciele sąsiadujących z należącą do niej działką nr a położoną w [...] nie zawarły ugody, ani też nie złożyły zgodnych oświadczeń. Uprawniony geodeta tymczasowo utrwalił punkty graniczne 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8 drewnianymi palikami według stanu istniejącego na gruncie i oznaczył je na szkicu graficznym (na punktach: 9, 10, 11, 12, 13, 14 nie osadzono palików z uwagi na ich położenie na skarpie rowu melioracyjnego. Z kolei w opinii z 30 marca 2016 r. uprawniony geodeta powtórzył informacje zawarte w protokole granicznym, że wobec licznych sprzeczności w dokumentacji geodezyjnej dotyczącej granic nieruchomości nie ma możliwości ustalenia przebiegu granic w oparciu o udostępnione dokumenty. Jednym możliwym do określenia przebiegu granic był stan istniejący na gruncie i zgodny z zasięgiem istniejących upraw. Wskazać także przyjdzie, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika aby jakakolwiek ze stron przedstawiła materiały archiwalne, nieznane geodecie. Wobec tego, zdaniem Sądu, należy podzielić w tej sprawie stanowisko organów orzekających, że istniejące dokumenty nie pozwalają na wskazanie w sposób jednoznaczny przebiegu granicy nieruchomości położonej w [...] obejmującej działkę nr a z k. m. 1 o pow. 3,9000 ha, stanowiącej własność skarżącej, a działkami nr: b z k. m. 1, (współwłasność S. i D. K.), nr c (własność N. K.) oraz działkami nr d i nr e (własność Gminy Wilków). Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skarżącej dotyczący nieprawidłowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zgromadzony i oceniony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na to, aby z całą pewnością ustalić przebieg granicy i wydać decyzję przez organ administracji publicznej. Przy czym, strony nie zawarły ugody, ani też nie złożyły zgodnych oświadczeń, co w konsekwencji zasadnie skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego i przekazaniem sprawy o rozgraniczenie do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny. Należy pamiętać, że rozgraniczenie w trybie ustawy p.g.k. ma tylko pomocniczy charakter. Ustawodawca rozgraniczeniu w trybie administracyjnym nadał w zasadzie mediacyjny charakter (por. wyrok NSA w Warszawie z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 574/00, Lex nr 54190). Wszelkie więc nierozstrzygnięte w trybie administracyjnym spory na tym tle należą do kompetencji sądów powszechnych. Wbrew zarzutom skarżącej zgromadzony materiał dowodowy został oceniony prawidłowo, dokumentacja geodezyjna została sporządzona zgodnie z p.g.k. oraz rozporządzeniem Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453). Ponadto w trakcie rozprawy rozgraniczeniowej nie doszło do zawarcia ugody, kończącej postępowanie rozgraniczeniowe. Reasumując, należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie w przedmiocie rozgraniczenia wskazanych nieruchomości wydane zostało zgodnie z treścią art. 34 ust. 1 i 2 p.g.k. i jest zasadne. Dokumenty stanowiące podstawę ustalenia przedmiotowej granicy zawierają dane ze sobą sprzeczne i nie pozwalają na ścisłe oraz jednoznaczne określenie przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Wobec tego nie było możliwe jednoznaczne ustalenie spornej granicy. Pomimo nakłaniania stron do zawarcia ugody przez geodetę nie doszło do jej podpisania, ani też zgodnie ze stanem niniejszej sprawy strony nie złożyły zgodnych oświadczeń w zakresie przebiegu wspólnej granicy. W związku z powyższym nie było podstaw, w świetle przepisu art. 33 ust. 1 p.g.k., do orzeczenia o przebiegu granicy, bowiem w przypadku sporu stron, organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu jedynie wówczas, gdy znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej pozwalają w sposób jednoznaczny na jej ustalenie. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło