II SA/Op 441/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz po rozpoznaniu w dniu 27 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. I. na decyzję Burmistrza Kietrza w przedmiocie wstrzymania wypłaty świadczeń funduszu alimentacyjnego postanawia: odrzucić skargę. Listem poleconym nadanym w dniu 19 sierpnia 2014 r. M. I. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, zawartą w piśmie zatytułowanym "Zażalenie" (bez daty), w którym wskazała, że wnosi "zażalenie do decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu za przerwanie mi pobierania świadczeń alimentacyjnych z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń rodzinnych uzasadnionych przekroczeniem dochodów dzielonych na ilość członków rodziny". Do skargi dołączyła płytę CD, zawierającą obrazy dokumentów dotyczących sprawy rozwodowej i unieważnienia jej małżeństwa z M. I. oraz egzekucji od byłego męża alimentów na wspólne dziecko – M. I. W skardze podniosła, że zaległości z tytułu alimentów, wynoszącej ok. 90.000 zł, nie można wyegzekwować ze względu na nieudolność organów państwowych, stąd powinna otrzymywać świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 21 sierpnia 2014 r. skarżąca została wezwana do usunięcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, braków formalnych skargi poprzez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności. Wezwanie to zawierało pouczenie, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje odrzucenie skargi. Jednocześnie skargę M. I. wraz z załącznikiem przesłano organowi - Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, celem udzielenia odpowiedzi na skargę i nadesłania akt administracyjnych. Wezwanie kierowane do skarżącej przesłane zostało na adres wskazany w skardze i pod tym adresem doręczone w dniu 26 sierpnia 2014 r. do rąk dorosłego domownika, brata skarżącej – P. P., co wynika ze zwrotnego pocztowego potwierdzenia odbioru (k. 89 akt sądowych). Do dnia wydania niniejszego postanowienia M. I. nie udzieliła odpowiedzi na wezwanie Sądu. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, działający z upoważnienia Burmistrza Kietrza, w piśmie z dnia 26 września 2014 r. udzielił odpowiedzi na skargę oraz przesłał akta administracyjne sprawy. Organ wyjaśnił, że z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego skarżąca od miesiąca sierpnia 2014 r. utraciła prawo do świadczeń rodzinnych, stąd decyzją z dnia 2 września 2014 r. uchylono za jej zgodą decyzję o przyznaniu tych świadczeń. Natomiast wstrzymanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie miało miejsca, gdyż po uzyskaniu w dniu 1 września 2014 r. prawidłowego zaświadczenia z zakładu pracy o wynagrodzeniu M. I., po ponownym ustaleniu kryterium dochodowego świadczenie z funduszu alimentacyjnego za sierpień 2014 r. wypłacono skarżącej we wrześniu 2014 r. Organ wskazał, ze nie miał miejsca wskazywany przez skarżącą fakt wydania decyzji o wstrzymaniu wypłaty przysługujących jej świadczeń. Na dowód powyższego przedłożono w aktach administracyjnych sprawy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu z dnia 2 września 2014 r., nr [...], wydaną w trybie art. 155 K.p.a., na podstawie wniosku M. I. z dnia 2 września 2014 r. o uchylenie decyzji z dnia 10 marca 2014 r. przyznającej świadczenie rodzinne wraz z dodatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Na wstępie wskazać trzeba, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.". Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie skargi po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6), która występuje m.in. w razie niewyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 57 § 1 P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, co w świetle art. 46 § 1 P.p.s.a. oznacza, że powinna zawierać imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli i pełnomocników, oznaczenie rodzaju pisma, osnowę wniosku lub oświadczenia oraz podpis strony lub jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, a także wymienienie załączników. Ponadto, w myśl art. 57 § 1 P.p.s.a. skarga powinna zawierać wskazanie zaskarżonego aktu lub czynności (pkt 1), oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy (pkt 2), a także określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 3). Ze skargi M. I. nie wynikało, jakiego konkretnie aktu (czy aktów), bądź czynności lub bezczynności skarga ta dotyczy. Z uwagi na powyższe skarga nie spełniała wymogu określonego w art. 57 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stąd nie mogła otrzymać prawidłowego biegu. Stosownie do art. 49 § 1 P.p.s.a. wezwano więc skarżącą do uzupełnienia braków skargi w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wezwania, przez wskazanie numeru i daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu) lub zaskarżonej czynności. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczone zostało w dniu 26 sierpnia 2014 r. w trybie zastępczym, określonym w art. 72 P.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, jeżeli doręczający nie zastanie adresata w mieszkaniu, pismo sądowe można doręczyć dorosłemu domownikowi. W niniejszej sprawie doręczenie w sposób przewidziany w art. 72 P.p.s.a. wynika z adnotacji doręczyciela w pkt 1 lit. d na pocztowym zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki. Tym samym doręczenie dokonane w dniu 26 sierpnia 2014 r. było skuteczne, stąd termin udzielenia odpowiedzi rozpoczął bieg w dniu 27 sierpnia 2014 r. i upłynął z dniem 2 września 2014 r. (wtorek). Pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach niewykonania obowiązków z niego wynikających, skarżąca w wyznaczonym terminie nie zareagowała na wezwanie Sądu i nie uzupełniła braku formalnego skargi. Uznać tym samym należało, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki do odrzucenia skargi, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 52 § 1 w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzeczono jak na wstępie. Na marginesie dostrzec ponadto należy, że z treści skargi i odpowiedzi na skargę wynika, iż skarżąca zakwestionowała wstrzymanie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń rodzinnych przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Kietrzu, będącego organem pierwszej instancji. Niezależnie od tego, według wyjaśnień organu, wstrzymanie wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego w drodze decyzji nie nastąpiło, natomiast decyzja dotycząca wstrzymania świadczeń rodzinnych została wydana przez organ pierwszej instancji w dniu 2 września 2014 r., czyli już po wniesieniu skargi. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich, natomiast w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziane w ustawie. Oznacza to, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego możliwe jest dopiero wówczas, gdy strona wyczerpie środki zaskarżenia służące jej na etapie postępowania administracyjnego. Jednocześnie, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być jedynie akt wydany przez organ wyższego stopnia po rozpoznaniu środka odwoławczego. W przeciwnym razie skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu przez Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.