II SA/Op 455/21
WyrokWSA w Opolu2022-02-15
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka, Daria Sachanbińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na hostel w celu odbywania kwarantanny w okresie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19, bez złożenia wymaganej informacji do organu administracji architektoniczno-budowlanej, może być uznana za legalną i skutkować umorzeniem postępowania w sprawie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umorzenie postępowania przez organ odwoławczy było błędne, ponieważ brak złożenia wymaganej informacji o zmianie sposobu użytkowania w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 do organu administracji architektoniczno-budowlanej uniemożliwia skorzystanie z wyłączenia stosowania przepisów Prawa budowlanego na podstawie art. 12 ustawy o COVID-19. W związku z tym organy nadzoru budowlanego były zobligowane do oceny legalności zmiany sposobu użytkowania według ogólnych przepisów Prawa budowlanego. Ponadto, sąd wskazał na potrzebę dokładnego ustalenia, czy zmiana sposobu użytkowania faktycznie nastąpiła w okresie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19 i czy miała rzeczywisty związek z przeciwdziałaniem pandemii, a nie była jedynie komercyjną działalnością hostelową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania lokalu oraz umorzyła postępowanie. PINB nakazał przywrócenie funkcji biurowej lokalu, stwierdzając zmianę sposobu użytkowania na hostel w budynku mieszkalnym. WINB uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i wyłączona była spod przepisów Prawa budowlanego na mocy art. 12 ustawy o COVID-19. Skarżąca B. J. kwestionowała tę decyzję, argumentując, że zmiana sposobu użytkowania nie miała związku z przeciwdziałaniem COVID-19, a jedynie stanowiła komercyjną działalność hostelową.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. na rzecz skarżącej B. J. kwotę 500 (pięćset) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez B. J. (dalej zwaną również skarżącą) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (w skrócie: [...]WINB) z dnia [...], nr [...], którą uchylono w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. (w skrócie: PINB) z dnia [...], nr [...], nakazującą A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku, oraz umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w całości.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...], nr [...], PINB nakazał A. K. "przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, tj. przywrócenie funkcji biurowej lokalu nr [...] usytuowanego w części parterowej budynku przy ul. [...] w O.". Rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), zwanego dalej Prawem budowlanym, w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471). W ustaleniach stanu faktycznego organ podał, że pismem z dnia 4 czerwca 2020 r. zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie użytkowania części parterowej ww. budynku mieszkalnego, o czym poinformował strony postępowania. W dniu 30 czerwca 2020 r. organ powiatowy przeprowadził oględziny w przedmiotowej sprawie w obecności jedynie lokatora mieszkania nr [...] – M. S. Organ ustalił, że obiekt, w którym na parterze zamieszkują osoby na zasadach hostelu, jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym, parterowym, z dwukondygnacyjnym poddaszem. Na parterze znajduje się lokal nr [...], natomiast na dwukondygnacyjnym poddaszu lokal nr [...]. Lokator lokalu nr [...] oświadczył, że do dnia oględzin parter budynku zamieszkiwały 23 osoby, które odbywały kwarantannę po przyjeździe z U. Osoby te opuściły budynek rano, ok. godz. 7.00 w dniu, na który wyznaczono oględziny. W trakcie oględzin stwierdzono, że w budynku na parterze przebywa jeszcze 6 osób, w dalszym ciągu będących na kwarantannie. Po rozmowie z dwoma osobami organ ustalił, że kwarantanna potrwa do 6 lipca 2020 r. i do tego dnia pozostaną w budynku. Ponadto powyższe osoby oświadczyły, że osoby, które opuściły budynek, pojechały do firmy A. Organ ustalił też, że lokal nr [...] posiada dwa niezależne wejścia od zewnątrz budynku. M. S. podał, że pierwsza grupa odbywająca kwarantannę w ilości 19 osób przebywała w budynku od 23 maja 2020 r. W związku z nieobecnością A. K. lokal nie został udostępniony do oględzin. Pismem z 8 lipca 2020 r. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w O. poinformował PINB o przeprowadzonym - na skutek interwencji B. J. - rozpoznaniu, podczas którego stwierdzono, że przedmiotowy budynek to budynek mieszkalny, jednorodzinny, w którym parter zamieszkuje A. K., a poddasze skarżąca. Z informacji uzyskanych podczas rozpoznania wynika, że na parterze mieszka ok. 25 osób przebywających na kwarantannie. Podczas kolejnych oględzin przeprowadzonych przez PINB w dniu 7 września 2020 r. w obecności pełnomocnika A. K. ustalono, że mieszkanie nr [...] zlokalizowane na parterze budynku składa się z dwóch części z oddzielnymi wejściami. Do części mieszkalnej z wejściem bezpośrednim z podwórka brak dostępu. Pełnomocnik właścicielki oświadczył, że nie posiada żadnych informacji, dlaczego nie ma możliwości wejścia do tej części obiektu. Wejście do drugiej części mieszkalnej odbywa się poprzez schody zewnętrzne prowadzące do klatki schodowej, z której wchodzi się do mieszkania składającego się z trzech pokoi. W dwóch znajdują się 4 piętrowe łóżka (2 miejsca) z materacami, kołdrami i poduszkami (brak pościeli). W jednym znajduje się 5 piętrowych łóżek z materacami, kołdrami i poduszkami (brak pościeli na kołdrach i poduszkach, pościel została złożona na jednym z piętrowych łóżek). Z pokoju, w którym znajdują się 4 łóżka, jest wejście do pomieszczenia z 1 łóżkiem piętrowym. W przedpokoju mieszkania znajduje się aneks kuchenny (w zamrażalniku lodówki przechowywany jest chleb) i łazienka. W aneksie jest kuchenka elektryczna do przyrządzania posiłków. Łazienka wyposażona jest w miskę ustępową WC na stelażu i kabinę natryskową. W dniu oględzin nie stwierdzono zamieszkiwania tej części lokalu. Pełnomocnik A. K. oświadczył, że nie posiada wiedzy na temat użytkowania dwóch części mieszkalnych zlokalizowanych na parterze. Wskazał również na przepisy ustawy - tarczy antykryzysowej - art. 12, wyłączający przepisy Prawa budowlanego w przypadkach związanych z COVID-19. Organ podał, że zaplanowane na dzień 14 października 2020 r. oględziny nie odbyły się z uwagi na nieudostępnienie nieruchomości. Wskazał też, że pismem z dnia 21 grudnia 2020 r. zwrócił się do Prezydenta Miasta O. o udzielenie informacji, czy właściciel budynku, tj. B Spółka z o.o. Spółka komandytowa, występował do organu "AAB" ze zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego w zakresie usług służących bezpośrednio przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19, zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o COVID-19. W odpowiedzi z dnia 7 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta O. poinformował, że A. K. nie występowała z opisanym zgłoszeniem, natomiast w 2015 r. dokonała zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego przy ul. [...] na cele usługowo-biurowe. Podczas kolejnych oględzin - w dniu 26 stycznia 2021 r. ustalono, że w części parterowej przedmiotowego budynku mieszka 5 osób narodowości [...], które otworzyły drzwi zewnętrzne do klatki schodowej. Ujawniono, że w pomieszczeniu zlokalizowanym pod tarasem lokalu mieszkalnego nr [...] mieszka 6 osób narodowości [...]. Osoba, która otworzyła drzwi do pomieszczenia oświadczyła, że przebywają w nim na okres obowiązkowej kwarantanny. Wnętrza pomieszczeń nie zostały udostępnione z uwagi na nieobecność na oględzinach właścicielki oraz jej pełnomocnika. W tych okolicznościach organ uznał, że doszło do zmiany sposobu użytkowania lokalu w stosunku do określonej w zgłoszeniu. Lokal nr [...] jest bowiem użytkowany jako hostel, a nie jako lokal o przeznaczeniu usługowo-biurowym. Natomiast właścicielka nie dokonała zgłoszenia do organu "AAB" zmiany sposobu użytkowania lokalu dotychczasowego na lokal mający służyć na potrzeby odbycia kwarantanny przez osoby przyjeżdżające z U. Ilość przygotowanych miejsc noclegowych, w ocenie organu powiatowego, nie spełnia warunków technicznych oraz sanitarnych w związku z COVID-19. Na parterze przygotowanych jest 26 miejsc noclegowych. Organ nie wykluczył, że miejsc noclegowych jest więcej, jednak podczas kontroli nie udało się sprawdzić wszystkich pomieszczeń z uwagi na ich nieudostępnienie. Stwierdził także, że właściciel użytkuje lokal nr [...] jako hostel (zamieszkanie zbiorowe), a nie jako lokal o przeznaczeniu usługowo-biurowym. Ponadto nastąpiła zmiana kategorii zagrożenia ludzi w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Budynek mieszkalny jednorodzinny zalicza się do kategorii IV (lokal nr [...]), a część parterowa do kategorii III (użyteczności publicznej, niezakwalifikowane do ZL I i ZL II). Z kolei budynek zamieszkania zbiorowego winien spełniać wymogi kategorii V - zgodnie z § 209 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Z tego względu PINB, działając na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] wstrzymał użytkowanie lokalu usługowo-biurowego nr [...] usytuowanego w części parterowej budynku przy ul. [...] w O., użytkowanego jako hotel, oraz nałożył na A. K. obowiązek przedstawienia - w terminie do 30 czerwca 2021 r. - dokumentów niezbędnych do legalizacji dokonanej zmiany sposobu użytkowania części parterowej budynku. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wskazał, że rozpoczęcie użytkowania budynku mieszkalnego jako hostelu stanowi zmianę sposobu użytkowania, jednak właściciel obiektu nie dokonał skutecznego zgłoszenia tej zmiany, wobec czego działał samowolnie. We wcześniejszych latach cały budynek użytkowany był jako mieszkalny, a następnie dokonano zmiany sposobu użytkowania części parterowej na usługowo-biurową. Ten sposób użytkowania miał jednak zupełnie inny charakter niż obecny, tj. hostelowy. Dalej organ podał, że pismem z dnia 1 marca 2021 r. B. J. poinformowała organ powiatowy, iż działalność hostelowa jest nadal prowadzona w przedmiotowym obiekcie. Natomiast pismem z dnia 15 marca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. poinformował, że 1 lutego 2021 r. przeprowadzono kontrolę w obiekcie przy ul. [...] w O. Podczas przeprowadzonych czynności stwierdzono zbyt dużą liczbę osób zamieszkujących w stosunku do powierzchni pomieszczeń przeznaczonych na nocleg oraz do udostępnionych węzłów sanitarnych, a także brak umywalki w węźle sanitarnym. Strona oświadczyła, że zmniejszy liczbę miejsc noclegowych z 26 na 14 ogółem w celu dostosowania do powierzchni pokoi i liczby dostępnych węzłów sanitarnych oraz zamontuje brakującą umywalkę, zgodnie z załącznikiem nr 7 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie. O usunięciu nieprawidłowości A. K. zobowiązała się powiadomić organ odrębnym pismem. Na wezwanie PINB, pismem z dnia 26 marca 2021 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. przekazał informację, że już po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu użytkowania lokalu nr [...], tj. od 4 lutego 2021 r. do 24 marca 2021 r. pod adresem: ul. [...] w O. odbywało kwarantannę 6 osób; w terminie 8-17 marca 2021 r. kwarantannę odbywały 2 osoby, a w terminie 9-18 marca 2021 r. kwarantannę odbywały 4 osoby. Zdaniem organu, skoro skarżąca nie zastosowała się do nakazu wstrzymania użytkowania określonego w postanowieniu nr [...], to był on zobligowany do wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, zgodnie z treścią art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego. Końcowo podkreślił PINB, że umożliwił A. K. dorowadzenie działalności hotelowej do stanu zgodnego z prawem, lecz właścicielka lokalu z tego prawa nie skorzystała.
W odwołaniu od powyższej decyzji A. K. zarzuciła: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez błędną jego interpretację w sytuacji, gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że przepis ten w ustalonym stanie faktycznym nie został naruszony; 2) błędne ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, że nieruchomość położona przy ul. [...] w O. nie spełnia norm umożliwiających odbywanie w niej kwarantanny dla osób do niej zobowiązanych; 3) naruszenie art. 9 K.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące informowanie skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej obowiązków i praw będących przedmiotem postępowania, w szczególności brak wystosowania do strony zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów; 4) naruszenie art. 105 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie z oczywistych względów stało się bezprzedmiotowe. W związku z tym zarzutami odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w całości. W jej ocenie rozstrzygnięcie PINB jest błędne. Wskazała, że pierwotnie przedmiotowy lokal miał charakter mieszkalny, a nie biurowy. W konsekwencji jego pomieszczenia, poza zmianą mebli, nie uległy większemu przeobrażeniu. Dotyczy to w szczególności węzła sanitarnego oraz miejsca do przygotowywania posiłków. Według odwołującej potwierdzona przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. liczba osób odbywających kwarantannę nie jest wysoka (odpowiednio: sześć, dwie i cztery osoby). Nie można więc uznać, że zostały spełnione przesłanki z art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ taka liczba osób nie jest uciążliwa dla otoczenia i nie stanowi zagrożenia pożarowego, powodziowego czy zdrowotnego. Natomiast znacznie większe niebezpieczeństwo stwarzają osoby mieszkające w blokach i przebywające na kwarantannie - z uwagi na kontakt z chorymi.
W wyniku rozpatrzenia odwołania [...]WINB decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu decyzji przedstawił opisany wyżej stan faktyczny sprawy, dodatkowo podając, że z informacji z dnia 4 czerwca 2021 r., przekazanej przez działającego z upoważnienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. - Kierownika Sekcji Zapobiegawczego Nadzoru Sanitarnego wynika, że w budynku przy ul. [...] w O. pierwsze zakwaterowanie w celu odbycia kwarantanny odbyło się dnia 28 kwietnia 2020 r. Do końca czerwca 2020 r. z zakwaterowania skorzystało 28 osób. Wyjaśniono również w piśmie, że A. K. nie zgłosiła Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w O. gotowości do zakwaterowania osób objętych kwarantanną w przedmiotowym lokalu, a ponadto do dnia 2 czerwca 2021 r. nie powiadomiła o usunięciu nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli w dniu 1 lutego 2021 r. Poza tym Prezydent Miasta O. w odpowiedzi na zapytanie [...]WINB poinformował w piśmie z dnia 23 czerwca 2021 r., że nie otrzymał zgłoszenia A. K., możliwego do złożenia w myśl art. 12 lub art. 31d ustawy o COVID-19. Wskazał natomiast, że dla A. K. i P. K. w dniu [...] została wydana decyzja Prezydenta Miasta O., nr [...], ustalająca na rzecz inwestorów warunki zabudowy dla zabudowy mieszkalno-usługowej w zakresie zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal biurowy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, na terenie części działki nr a, k.m. [...], obręb [...], ul. [...] w O. Podał także, że w dniu 25 lutego 2015 r. zostało przyjęte zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego na usługowo-biurowy. Organ odwoławczy odnotował również, że dnia 23 czerwca 2021 r. PINB podjął próbę przeprowadzenia kontroli sposobu użytkowania części parterowej budynku przy ul. [...] w O., jednak czynności nie doszły do skutku z uwagi na brak dostępu do przedmiotowego obiektu. Dalej stwierdził, że odwołanie A. K. zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane w odwołaniu. Zdaniem [...]WINB bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że A. K. dokonała zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku zlokalizowanym w O. przy ul. [...], z dotychczasowej funkcji usługowo-biurowej (jak wynika ze zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania z 2015 r.) na funkcję hotelową/hotelową - w celu odbywania obowiązkowej kwarantanny przez pracowników przyjeżdżających na terytorium Polski z zagranicy. Wedle organu pierwsze zakwaterowanie w ww. celu miało miejsce 28 kwietnia 2020 r., przy czym A. K. nie zgłaszała organowi sanitarnemu gotowości do zakwaterowania osób objętych kwarantanną w lokalu przy ul. [...] w O. W tym czasie - jak wywodził - obowiązywał art. 12 ustawy o COVID-19, który znacząco odformalizował proces budowlany prowadzony w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, wyłączając stosowanie przepisów regulujących prawne aspekty realizacji inwestycji budowlanych. Podkreślił [...]WINB, że złożenie informacji w trybie tego przepisu organowi administracji architektoniczno-budowlanej o prowadzeniu robót budowlanych lub zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 nie warunkowało przystąpienia do wykonywania tych robót albo dokonania zmiany sposobu użytkowania, ale jedynie miało zapewnić niezbędną wiedzę o inwestycjach realizowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz możliwość ich kontrolowania pod kątem ewentualnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego, co też akcentowano w uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej. Kompetencje w tym zakresie zostały przyznane organom administracji architektoniczno-budowlanej, a nie organom nadzoru budowlanego. Natomiast ustawodawca nakładając na inwestora obowiązek złożenia przedmiotowej informacji, nie przewidział jednocześnie żadnych sankcji na wypadek, gdyby inwestor nie zawarł w niej wszystkich wymaganych informacji, a nawet gdyby takiej informacji nie złożył w ogóle. Nie przewidział tu również możliwości wstrzymania robót budowlanych w sytuacji, gdyby roboty prowadzone w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 stanowiły zagrożenie dla życia i zdrowia. Zdaniem organu ustawodawca nie wprowadził wprost ani w sposób dorozumiany jakichkolwiek ograniczeń co do możliwości skorzystania z uproszczonej formy realizacji inwestycji budowlanych związanych z przeciwdziałaniem COVID-19 przez podmioty prywatne. Ponadto, wedle [...]WINB, informację, o której mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o COVID-19 można złożyć w każdym czasie, również po dokonaniu zmiany sposobu użytkowania oraz po utracie mocy obowiązującej art. 12 tej ustawy. W takiej sytuacji rola organu administracji architektoniczno-budowlanej powinna być bierna i ograniczać się wyłącznie do przyjęcia informacji. Z kolei interpretując zapis "przeciwdziałania COVID-19" w szerokim znaczeniu, należy mieć na uwadze, że dotyczy on wszelkich czynności związanych ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych COVID-19, a wobec braku jednoznacznego katalogu inwestycji mieszczących się w definicji inwestycji związanych ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych COVID-19, za wpisujące się w cel ustawy o COVID-19 uznać należy również obiekty przeznaczone do czasowego zakwaterowania osób w celu odbycia dobrowolnej lub obowiązkowej kwarantanny (gdzie już sam ustawodawca przyznaje, że kwarantanna osób mających kontakt z zakażonymi stanowi główne działanie prewencyjne minimalizujące rozprzestrzenianie się COVID-19). Z tych względów, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 71a Prawa budowlanego, gdyż zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego została dokonana w takcie obowiązywania ustawy o COVID-19 wyłączającej stosowanie m.in. przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186, z późn. zm.), jak również była zgodna z jej założeniami dotyczącymi zapobiegania rozprzestrzenianiu się COVID-19. Jednocześnie organ stwierdził, że ma wątpliwości co do spełnienia przez inwestora warunków dotyczących bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno-sanitarnego oraz wielkości lub układu obciążeń dla obecnie powstałego i funkcjonującego budynku zamieszkania zbiorowego w przedmiotowej inwestycji. Tym bardziej, że - jak wynika z zebranej w sprawie dokumentacji - w lokalu możliwe jest zakwaterowanie co najmniej 26 osób. Podkreślił również, że mimo uznania przedmiotowej zmiany sposobu użytkowania za legalną w świetle przepisów ustawy o COVID-19, to ewentualne zagrożenie naruszenia warunków technicznych oraz sanitarnych w zakresie bezpiecznego użytkowania obiektu zobowiązuje organy nadzoru budowlanego do podjęcia działań wyjaśniających w ww. zakresie, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości - do podjęcia działań zmierzających do ich wyeliminowania. Dalej zgodził się z organem powiatowym, że w przedmiotowym lokalu doszło do zmiany sposobu użytkowania części parterowej budynku na hostel, a to z kolei spowodowało zmianę opisanych wyżej parametrów użytkowych, bowiem dla takich obiektów ustawodawca przewidział odrębne wymagania sanitarne, przeciwpożarowe oraz inne określone odrębnymi przepisami. Takiego typu obiekty klasyfikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL V (§ 209 ust. 2 pkt 5 warunków technicznych) i w tym zakresie winne one spełniać wymagania nałożone przepisami. Dlatego w związku z wątpliwościami co do ewentualnego wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego za zasadne uznano przeprowadzenie przez organ powiatowy odrębnego postępowania wyjaśniającego i zbadania spełnienia przez obiekt warunków technicznych oraz innych wymogów bezpieczeństwa odnoszących się do obiektów zamieszkania zbiorowego. W końcowej części uzasadnienia organ odwoławczy wyjaśnił, że bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie polega na tym, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego, gdyż zmiana sposobu użytkowania została dokonana w trakcie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19. Utworzenie miejsca zamieszkania zbiorowego na potrzeby odbywania kwarantanny mieści się w katalogu inwestycji związanych ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzeniania się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych COVID-19. Bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, że strona nie złożyła organowi administracji architektoniczno-budowlanej informacji, o której mowa w art. 12 ust. 2 lub art. 31d tej ustawy, ponieważ ustawodawca nie przewidział żadnych sankcji w przypadku niespełnienia ww. obowiązku, a omawiana czynność ma jedynie zapewnić niezbędną wiedzę o inwestycjach realizowanych w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 oraz umożliwić ich kontrolowanie pod kątem ewentualnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego.
W skardze na powyższą decyzję B. J. zarzuciła naruszenie art. 12 ust. 1 ustawy o COVID-19 poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 i nie stosuje się w tym przypadku przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nie można uznać, iż lokal był użytkowany w celu zwalczania COVID-19, co potwierdza brak zgłoszenia do "AAB" wykonywania działań związanych z przeciwdziałaniem COVID, zgodnie z art. 12 ust. 2 lub art. 31d tej ustawy. Skarżąca podniosła też zarzut naruszenia art. 71a Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie w związku z przyjęciem, iż przepisy Prawa budowlanego nie mają zastosowania w niniejszym stanie faktycznym, podczas gdy nie zostało udowodnione, że hostel jest prowadzony wyłącznie w związku z działalnością związaną ze zwalczaniem COVID-19, a tym samym zastosowanie ma art. 12 ustawy o COVID-19. Kolejne zarzuty skargi dotyczyły naruszenia przepisów K.p.a., w tym:
- art. 7 i art. 77 § 1 poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, tj. nieustalenie celu zmiany sposobu użytkowania budynku i w konsekwencji bezpodstawne oraz błędne przyjęcie, że zmiana przeznaczenia lokalu na parterze budynku zlokalizowanego na ul. [...] była związana z działaniami mającymi na celu przeciwdziałanie COVID, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że zmiana przeznaczania miała na celu przekształcenie lokalu biurowego na hostel, który prowadzony jest w ramach działalności komercyjnej inwestora,
- art. 138 § 2 poprzez błędne uchylenie zaskarżonej decyzji i następnie umorzenie postępowania, podczas gdy prawidłowe było podtrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji,
- art. 105 § 1 poprzez jego zastosowanie i uznanie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy w dacie wydania decyzji organu pierwszej oraz drugiej instancji działalność hostelowa nadal była prowadzona, a ponadto nie miał zastosowania art. 12 ustawy o COVID-19, zaś zmiana przeznaczenia lokalu nie miała związku z działaniami mającymi na celu przeciwdziałanie COVID-19.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. Ponadto skarżąca wnioskowała o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W motywach skargi skarżąca podkreśliła, że A. K. nie wykazała, by dokonana zmiana sposobu użytkowania lokalu służyła przeciwdziałaniu COVID-19, a zatem w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 12 ustawy o COVID-19. Argumentowała, że przekształcenie B w hostel nie służy zwalczaniu zakażenia, zapobieganiu jego rozprzestrzeniania się, profilaktyce, jak również nie zwalcza skutków, w tym społeczno-gospodarczych, tej choroby. Zdaniem skarżącej uzasadnienie dla "zapobiegawczego" charakteru przekształcenia w hostel służący odbywaniu kwarantanny części domu jednorodzinnego pozwoliłoby na usprawiedliwienie podjęcia w tym szczególnym trybie każdej inwestycji, w tym przekształcenia w hotel, piekarnię czy sklep dostarczający zakupy pod drzwi. W dalszej części uzasadnienia skargi B. J. szeroko opisała uciążliwości związane z obecnością osób odbywających kwarantannę w spornym lokalu, podkreślając, że w ciągu miesiąca liczba ta wynosi 50 osób. Zdaniem skarżącej zamiarem ustawodawcy, który wprowadził przepis art. 12 ustawy o COVID-19, nie było zwolnienie wszystkich w okresie od 31 marca 2020 r. do 4 września 2020 r. ze stosowania przepisów Prawa budowlanego, a jedynie tych, którzy poprzez budowę lub zmianę użytkowania budynków realnie przyczyniali się do przeciwdziałania COVID-19 i których działanie miało jedynie i wyłącznie na celu zwalczanie zakażenia, profilaktykę, zwalczenie skutków rozprzestrzeniania się COVID-19, a nie ominięcie przepisów Prawa budowlanego w celu zmiany przeznaczenia części budynku jednorodzinnego w hostel mający przeznaczenie komercyjne, niezwiązane ze zwalczaniem COVID-19. Natomiast w przypadku nielegalnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części realizowanego w trybie art. 12 ustawy o COVID-19 organ nadzoru budowlanego ma uprawnienia do podjęcia działań, o jakich mowa w art. 71a Prawa budowlanego. Dalej skarżąca dowodziła, że w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka do uznania postępowania za bezprzedmiotowe, ponieważ z zebranego materiału dowodowego wynika, iż właścicielka części budynku, będącego przedmiotem tego postępowania, nie zgłaszała zmiany sposobu użytkowania budynku w zakresie usług służących bezpośrednio przeciwdziałaniu i zwalczaniu COVID-19, a jedynie urządziła w nim hostel, w którym obywatele U. odbywali kwarantannę. Część przeznaczona na hostel nie spełnia ponadto wymagań technicznych oraz warunków sanitarnych w związku z COVID-19. Poza tym z zebranego materiału dowodowego wynika, że lokale na parterze budynku wciąż użytkowane są jako hostel służący do odbywania kwarantanny i jako takie były użytkowane w datach wydania decyzji przez organy obu instancji, pomimo że w datach ich wydania przestał obowiązywać już art. 12 ustawy COVID-19 w związku z czym właścicielka lokalu zobowiązana była do stosowania przepisów Prawa budowlanego. W opinii skarżącej umorzenie przedmiotowego postępowania spowodowało, że organ nie zbadał merytorycznie kwestii związanej z faktyczną przyczyną zmiany sposobu użytkowania lokali mieszczących się na parterze budynku, a przeznaczonych na hostel.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko oraz argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Op 455/21, tut. Sąd odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Dodać jeszcze trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie, uwzględniając stanowisko skarżącej w zakresie rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym i organu, który nie zgłosił żądania rozpoznania sprawy na rozprawie, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na zgodny wniosek stron. W tym trybie rozpoznanie sprawy następuje na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Uzasadniając powyższą ocenę, w pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja [...]WINB z dnia [...], którą uchylono w całości decyzję PINB z dnia [...] nakazującą A. K. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania części budynku, tj. lokalu nr [...], oraz umorzono postępowanie organu pierwszej instancji w całości. Według organu odwoławczego bezprzedmiotowość w niniejszej sprawie polega na tym, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania w trybie art. 71a cyt. już wcześniej ustawy Prawo budowlane, gdyż zmiana sposobu użytkowania została dokonana w trakcie obowiązywania art. 12 wskazanej wyżej ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nadal zwanej w skrócie "ustawą o COVID-19". Natomiast utworzenie miejsca zamieszkania zbiorowego na potrzeby odbywania kwarantanny mieści się w katalogu inwestycji związanych ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzeniania się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych COVID-19. Ponadto - w opinii [...]WINB - bez znaczenia pozostaje fakt, że A. K. nie złożyła organowi administracji architektoniczno-budowlanej informacji, o której mowa w art. 12 lub art. 31d ustawy o COVID-19, ponieważ ustawodawca nie przewidział żadnych sankcji w przypadku niespełnienia tego obowiązku.
Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy zaprezentowane przez organ odwoławczy stanowisko co do wystąpienia przesłanek pozwalających na wydanie rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania administracyjnego jest błędne. Stanowisko to nie znajduje bowiem oparcia w materiale dokumentacyjnym sprawy oraz jest wynikiem dokonania przez [...]WINB błędnej wykładni art. 12 ustawy o COVID-19. Niewątpliwie zgodzić się przyjdzie z organem odwoławczym, że stosownie do art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, odpowiednio w całości lub w części. Jednakże celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty, zaś umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej. Umorzenie postępowania powinno być traktowane jako środek ostateczny, mający zastosowanie tylko w tych sytuacjach, kiedy nie ma możliwości podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W przekonaniu Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja jednak nie wystąpiła.
Z uwagi na argumentację organu odwoławczego w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o COVID-19 (w brzmieniu obowiązującym od 31 marca 2020 r. do 4 września 2020 r.) do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania, w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (...), ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (...) oraz aktów planistycznych, o których mowa w tej ustawie, ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (...), a w przypadku konieczności poszerzenia bazy do udzielania świadczeń zdrowotnych, także przepisów wydanych na podstawie art. 22 ust. 3, 4 i 4a ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej. Prowadzenie robót budowlanych oraz zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 wymagają niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej (art. 12 ust. 2 ustawy o COVID-19). W przypadku zmiany sposobu użytkowania w informacji tej należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 12 ust. 3 pkt 2 ustawy o COVID-19). Podkreślić należy, że art. 12 ustawy o COVID-19 od początku jego obowiązywania przewidziany został jako przepis czasowy. Stosownie bowiem do art. 36 ust. 1 ustawy o COVID-19 utracił on moc z upływem 180 dni od dnia jej wejścia w życie, tj. z dniem 5 września 2020 r. Oznacza to, że działania podejmowane na podstawie art. 12 miały się zakończyć wraz z utratą jego mocy, co ma istotne znaczenie dla kwalifikacji inwestycji jako spełniającej bądź nie przesłanki z tego przepisu. Omawiany przepis wyłączył stosowanie m.in. przepisów ustawy Prawo budowlane w stosunku do projektowania, budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych, w tym zmiany sposobu użytkowania. Przepis ten - jak trafnie podniósł organ odwoławczy - postawił tylko jeden warunek, a mianowicie działania inwestora musiały pozostawać "w związku z przeciwdziałaniem COVID-19". W art. 2 ustawy o COVID-19 postanowiono, że przepisy ustawy stosuje się do zakażeń i choroby zakaźnej wywołanej wirusem SARS-CoV-2, zwanej dalej, "COVID-19" (ust. 1). Wedle zaś art. 2 ust. 2 ustawy o COVID-19 ilekroć w ustawie jest mowa o "przeciwdziałaniu COVID-19" rozumie się przez to wszelkie czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych, choroby, o której mowa w ust. 1. Z kolei zgodnie z art. 31d ustawy o COVID-19 inwestor jest obowiązany do poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej o prowadzeniu robót budowlanych oraz zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, które nastąpiły przed dniem wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 568). Przepis art. 12 ust. 3 stosuje się.
Odnotowania też wymaga, że z uzasadnienia do projektu ustawy nowelizującej ustawę o COVID-19, którą wprowadzono art. 12, wynika, że zasadne jest nałożenie na inwestora obowiązku niezwłocznego poinformowania organu administracji architektoniczno-budowlanej o robotach budowlanych oraz o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, które następują w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 (por. druk sejmowy nr 299 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej IX kadencji).
Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów należy przyjąć, że informacja o zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części w związku z przeciwdziałaniem COVID-19 zawsze powinna być przekazana do organu przez inwestora. Przy czym informacja taka powinna zostać przekazana niezwłocznie. Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd prezentowany w piśmiennictwie i orzecznictwie sądów administracyjnych, że brak takiej informacji oznacza niemożność skorzystania z art. 12 ustawy o COVID-19, a zatem powoduje, że inwestycja jest realizowana w ramach samowoli budowlanej (por. Komentarz praktyczny LEX 2020, M. Bursztynowicz, Negatywne skutki procedury informacji o robotach budowlanych w praktyce; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 lipca 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 385/21, wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie - jak wynika z materiału dokumentacyjnego sprawy, w tym z pisma Prezydenta Miasta O. z dnia 7 stycznia 2021 r. oraz z dnia 23 czerwca 2021 r. – A. K. nie poinformowała organu administracji architektoniczno-budowlanej, że dokonała zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...] usytuowanego przy ul. [...] w O. w związku z przeciwdziałaniem COVID-19, stosownie do art. 12 lub art. 31d ustawy o COVID-19. Właścicielka przedmiotowego lokalu nr [...] nie dopełniła zatem obowiązku niezwłocznego poinformowania właściwego organu o dokonanej zmianie sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. W ocenie Sądu brak takiej informacji oznacza, że zrealizowaną przez A. K. zmianę sposobu użytkowania należało ocenić według ogólnych przepisów regulujących proces budowlany, a nie jak to uczynił organ odwoławczy w kontekście art. 12 ustawy o COVID-19. Nie sposób też zaakceptować poglądu organu odwoławczego, że niezłożenie informacji w trybie art. 12 lub art. 31d ustawy o COVID-19 jest bez znaczenia dla oceny legalności działań A. K. W konsekwencji za błędne Sąd uznał stanowisko [...]WINB, że brak było podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 71a Prawa budowlanego. Wobec niewypełnienia przez A. K. komentowanego obowiązku informacyjnego, zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego były zobligowane do dokonania oceny, czy doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu w stosunku do zgłoszonej w 2015 r. zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na cele usługowo-biurowe. Kompetencje organu w tym zakresie wynikają bowiem z art. 84 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że do podstawowych zadań organów nadzoru budowlanego należy kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego.
Niezależnie od powyższego stwierdzić przyjdzie, że dla zastosowania przez organ odwoławczy art. 12 ustawy o COVID-19 zasadnicze znaczenie miało również ustalenie, kiedy doszło do zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu. Zwolnienie z obowiązków określonych ustawą Prawo budowlane, na mocy ww. przepisu (tak przyjął [...]WINB), było bowiem przewidziane na okres 180 dni, liczony od dnia wejścia w życie art. 12, co uzasadnia stanowisko, że celem art. 12 ustawy COVID-19 było wykonanie określonych tam robót budowlanych i zmiana sposobu użytkowania w czasie jego obowiązywania. Zdaniem składu Sądu orzekającego w przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie przeprowadził w tym zakresie wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a mianowicie nie ustalił, czy dokonana przez właścicielkę zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] z dotychczasowej funkcji usługowo-biurowej na funkcję hotelową rzeczywiście nastąpiła w tracie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19. W szczególności nie wytłumaczył w decyzji, na jakiej podstawie przyjął, że w czasie dokonanej przez A. K. zmiany sposobu użytkowania lokalu obowiązywał art. 12 ustawy o COVID-19 (tak: na s. 12 zaskarżonej decyzji). W tej kwestii nie jest wystarczające powołanie się tylko na informację Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z dnia 4 czerwca 2021 r., ponieważ informacja ta wymagała weryfikacji w kontekście twierdzeń skarżącej, która w toku całego postępowania konsekwentnie dowodziła, iż w spornym lokalu przebywa w różnych okresach zdecydowanie większa grupa osób odbywających kwarantannę. Stąd organ winien był odnieść się do tych twierdzeń, zwłaszcza gdy nie było przeszkód, aby dokonać przesłuchania stron lub świadków na powyższą okoliczność, a więc należało poszerzyć zakres postępowania dowodowego. W przekonaniu Sądu poczynione w tej mierze ustalenia pozwolą organowi na zajęcie stanowiska co do tego czy komentowana zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] faktycznie związana jest tylko z przesłanką, o jakiej mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o COVID-19, czy - jak dowodzi skarżąca - polega na prowadzeniu hostelu, który jest wykorzystywany także, a nie wyłącznie, na działalność związaną ze zwalczaniem COVID-19. W tym miejscu celowe jest wyjaśnienie, że związek z przeciwdziałaniem COVID-19 nie może być widziany jako jedynie powołanie się na chęć uczestniczenia w zwalczaniu pandemii. Istotne jest to, jaki realny wpływ (swoiste przełożenie) dany inwestor ma na czynności związane ze zwalczaniem zakażenia, zapobieganiem rozprzestrzenianiu się, profilaktyką oraz zwalczaniem skutków, w tym społeczno-gospodarczych COVIDu. Skoro natomiast inwestor działający w trybie art. 12 ustawy o COVID-19 otrzymał niezwykle daleko idące przywileje w stosunku do innych inwestorów, działających w zwykłych rygorach przepisów Prawa budowlanego, to pojęcie "przeciwdziałanie COVID-19" musi być interpretowane niezwykle rygorystycznie, jak również zawężająco. Ustawodawca wyraźnie bowiem zliberalizowanie wszelkiej aktywności budowlanej powiązał z przeciwdziałaniem COVID-19, co każdorazowo podlega ocenie i wartościowaniu przez właściwe organy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2265/20; wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 72/21; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 253/210).
Z tego względu Sąd uznał, że organ odwoławczy rozpatrzył sprawę w sposób wyraźnie powierzchowny, nie respektując zasady prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.) oraz zasady wyczerpującego zbierania i rozpatrywania materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują z urzędu lub na wniosek stron wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Ponadto stosownie do art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Powyższe wymogi nie zostały przez organ odwoławczy zachowane przy dokonywaniu ustaleń w omówionych wyżej kwestiach. Konsekwencją powyższego było zaś nieuprawnione, bo nieznajdujące potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, stwierdzenie organu, że A. K. dokonała zmiany sposobu użytkowania lokalu w trakcie obowiązywania art. 12 ustawy o COVID-19.
Z tych wszystkich przyczyn, wobec stwierdzonego naruszenia przez [...]WINB przepisów prawa materialnego i prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, o czym rzeczono w pkt 1 sentencji wyroku. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku, uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa uiszczony wpis od skargi w wysokości 500 zł.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło