II SA/Op 456/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału Wojewódzkiego w O. - Inspektoratu w P. z dnia [...] , nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobierców z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne postanawia odrzucić skargę. Z. R. w dniu 20 sierpnia 2007 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału Wojewódzkiego w O. - Inspektoratu w P. z dnia [...], nr [...], w której organ ten orzekł, iż w/w odpowiada z całego swojego majątku bez ograniczenia za zobowiązania spadkodawcy R. R., z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od 10.1999 r. do 11. 2001 r., ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10.1999 r. do 12.2005 r. oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 09.1999 r. do 11.2001 r. oraz z tytułu odsetek za zwłokę, naliczonych od dnia 12.09.2006 r., w łącznej kwocie 35.800,28 zł. W decyzji tej organ orzekł również o odpowiedzialności A. R., z tych samych tytułów i w tej samej wysokości. W uzasadnieniu organ wskazał, iż dłużnik R. R., prowadząc działalność gospodarczą, nie wykonywała ustawowego obowiązku opłacania składek na wskazane w decyzji rodzaje ubezpieczeń oraz nie odprowadzała składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Organ podniósł, iż w dniu 12 września 2006 r. R. R. zmarła, a spadek nabyli po - części Z. R. i A. R. Zgodnie natomiast z art. 1030 i art. 1031 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) od chwili przyjęcia spadku za długi spadkowe spadkobierca odpowiada całym swoim majątkiem bez ograniczenia. W pouczeniu do decyzji organ wskazał, iż zobowiazanemu przysługuje prawo wniesienia odwołania za jego pośrednictwem do Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. W dniu 23 sierpnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przekazał skargę wraz z załącznikami zaskarżonemu organowi, zobowiązując go do udzielenia odpowiedzi i nadesłania akt administracyjnych I i II instancji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia skargi. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż sprawa należy do kognicji sądu powszechnego, tj. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Opolu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić, ponieważ zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sąd orzeka w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania spraw, które nie zostały wymienione w cyt. przepisie. W szczególności nie jest on uprawniony do rozpoznawania odwołań od decyzji innych podmiotów niż organy administracji publicznej. Zasada ta obowiązuje także w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z akt sprawy skarżący kwestionuje decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, który nie jest organem administracji publicznej, a stosownie do treści § 1 ust. 1 uchylonego już rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 4 października 1999 r. w sprawie nadania statusu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 80, poz. 914 ze zm.) oraz zgodnie z § 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007 r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 965) jest państwową jednostką organizacyjną posiadającą osobowość prawną i działa na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r., Nr 11, poz. 74 ze zm). Od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, stosownie do art. 83 ust. 2 cytowanej ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Po myśli art. 476 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a więc sprawy należące do kognicji sądów powszechnych, rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: 1) ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia rodzinnego, 2) emerytur i rent, 3) innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, 4) odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji lub Służbie Więziennej. Dla porządku można również wskazać, że zgodnie z § 3 powołanego przepisu przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się także sprawy wszczęte na skutek niewydania przez organ rentowy decyzji we właściwym terminie, a także sprawy, w których wniesiono odwołanie od orzeczenia wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności oraz sprawy o roszczenia ze stosunków prawnych między członkami otwartych funduszy emerytalnych a tymi funduszami lub ich organami. Według treści art. 4778 § 1 K.p.c., do właściwości sądów okręgowych należą sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów rejonowych. Do właściwości sądów rejonowych należą natomiast sprawy: o zasiłek chorobowy, wyrównawczy, opiekuńczy, macierzyński, porodowy, pogrzebowy, rodzinny oraz o dodatki do zasiłku rodzinnego, o świadczenie rehabilitacyjne, o odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy w gospodarstwie rolnym, wypadku w drodze do pracy lub z pracy, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, wypadku lub choroby zawodowej pozostającej w związku z czynną służbą wojskową albo służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej i Służbie Celnej, o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, o świadczenie z tytułu funduszu alimentacyjnego. W oparciu o dotychczas powiedziane wskazać zatem należy, iż rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, tylko do właściwości sądu powszechnego - sądu okręgowego. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., stanowiącym, iż sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, orzeczono, jak na wstępie.