II SA/Op 457/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 5 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. G. i A. G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżących od kosztów sądowych w całości. J. G. i A. G., reprezentowani przez występującą, jako ich pełnomocnik, córkę B. G., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej odnośnie przewodów kominowych. W skardze skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Dołączyli do skargi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i orzeczenia o niepełnosprawności J. G. i B. G. Uzasadniając wniosek wskazali, że, przy niskim dochodzie miesięcznym ich rodziny, dodatkowe koszty spowodują pogorszenie warunków życia. Skarżący są w podeszłym wieku (89 i 81 lat) i wymagają opieki lekarskiej, dwoje członków rodziny ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Skarżący wskazali, że wraz z nimi gospodarstwo domowe tworzą trzy dorosłe córki. Nie posiadają oni żadnych oszczędności, ponieważ musieli ponieść koszty wykupu mieszkania w cenie 13.401 zł, a obecnie muszą je wyremontować, szczególnie stolarkę okienną i drzwiową. Miesięczny dochód całej rodziny wynosi netto 4.426 zł, składa się na niego emerytura J. G. w kwocie 1429 zł, wynagrodzenie za staż z urzędu pracy córki M. G. w kwocie 997 zł i córki A. G. z umowy o pracę 2000 zł. A. G., małżonka skarżącego, pozostaje na utrzymaniu męża. Koszty ponoszone na mieszkanie wynoszą 375 zł, opłata za gaz to 94 zł co drugi miesiąc, za energię 55 zł, za telefon 50 zł, za Internet 55 zł, koszty leczenia 200 zł, koks 2000 zł rocznie, ubezpieczenie mieszkania 263 zł rocznie, opłata za dzierżawę działki 127 zł rocznie, i podatek od działki gminnej 978 zł rocznie. Odnośnie załączonych orzeczeń o niepełnosprawności wynika z nich, że: - J. G. ma stopień niepełnosprawności [...], datuje się on od 26 lutego 2010 r., orzeczenie wydano na stałe, wymaga on zaopatrzenia w przedmioty [...], środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające mu funkcjonowanie, a także okresowego korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, - B. G. ma stopień niepełnosprawności [...], datuje się on od 17 lutego 2012 r., orzeczenie wydano okresowo do 30 listopada 2018 r., jest zdolna do pracy na otwartym rynku pracy, ale ma przeciwwskazania do ciężkiej pracy fizycznej. Skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez całkowite zwolnienie ich od kosztów sądowych w sprawie. Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze. zm.) zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i swojej rodziny. Dochód na członka rodziny w pięcioosobowym gospodarstwie domowym skarżących wynosi 885,20 zł (kwota 4426 zł podzielona na 5), jest to kwota dochodu obliczona przed poniesieniem szeregu wykazanych niezbędnych kosztów miesięcznego utrzymania. Do kosztów tych na pewno zaliczyć należy opłatę za mieszkanie 375 zł, za gaz 47 zł miesięcznie (94 zł podzielone przez 2 miesiące), 55 zł za energię elektryczną, za telefon 50 zł, koszty leczenia 200 zł oraz koksu do ogrzewania 166,66 zł miesięcznie (2000 zł podzielone na 12 miesięcy), 10,58 zł opłata w skali miesiąca za dzierżawę działki (127 podzielone na 12 miesięcy), podatek od działki gminnej w skali miesiąca 81,50 zł (978 zł podzielone na 12 miesięcy). Łącznie zatem zsumowane stałe niezbędne wydatki w skali miesiąca wynoszą 985,05 zł. Po odjęciu ich od dochodu rodziny pozostanie skarżącym na życie 3440,95 zł (4426-odjąć 985,05 zł), co po podzieleniu przez ilość członków rodziny da dochód na jednego z nich 688,19 zł. Z dochodu tego skarżący i ich córki muszą jeszcze ponieść koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, także opłatę za Internet. Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że koszty Internetu w kwocie 55 zł, w obecnych czasach może być uznany za koszt w zasadzie życiowo niezbędny, jako dający przykładowo możliwość kontaktu z wieloma instytucjami, umawiania wizyt w wielu urzędach, czy u lekarza, a także rozszerzający możliwości poszukiwania pracy. Za zasadny życiowo, chociaż z racji braku obowiązku jego ponoszenia, nie niezbędny, należy też uznać wydatek skarżących na ubezpieczenie mieszkania, wynoszący miesięcznie 21,91 zł (263 zł podzielone na 12 miesięcy) Biorąc zatem pod uwagę wysokość dochodu na członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżących, ich podeszły wiek, oraz fakt, że dwoje członków rodziny jest niepełnosprawna, należy stwierdzić, że poniesienie przez nich dodatkowych kosztów, w tym wypadku postępowania sądowego, mogłaby spowodować uszczerbek ich utrzymania koniecznego. Obecnie skarżący są obowiązani ponieść jedynie kwotę 100 zł tytułem wpisu sądowego od skargi (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Dalsze koszty, jakie mogą wystąpić w przypadku dalszego procedowania to opłata kancelaryjna w wysokości 100 zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczanego w wypadku wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku (podstawa prawna: § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych w sprawach sądowoadministracyjnych - Dz. U. Nr 221, poz. 2192 z późn. zm.) oraz wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 z późn. zm.). Trzeba też wyjaśnić, że orzekający dał wiarę oświadczeniom, co do kosztów utrzymania wskazanych przez skarżących w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kierował się przy tym zasadami doświadczenia życiowego i ogólna wiedzą, co do przeciętnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, czy opłatami za media, a także co do możliwych cen leków w wypadku osób niepełnosprawnych, czy w podeszłym wieku, w jakim są oboje skarżący. Referendarz sądowy postanowił, zatem zwolnić skarżących z kosztów sądowych w całości, czyli przyznać prawo pomocy w zakresie zgodnym z ich wnioskiem. W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak w sentencji postanowienia.