II SA/Op 457/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak-Janik po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. G. i A. G. na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym postanawia: 1) umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżących od kosztów sądowych, 2) ustanowić dla skarżących radcę prawnego. J. G. i A. G., reprezentowani przez występującą, jako ich pełnomocnik, córkę B. G., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na postanowienie Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 21 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej odnośnie przewodów kominowych. W skardze skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Dołączyli do skargi formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy i orzeczenia o niepełnosprawności J. G. i B. G. Postanowieniem z dnia 5 października 2017 r. uwzględniono w całości pierwotny wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy i zwolniono ich od kosztów sądowych sprawy w całości. Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. wydanym na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, oddalono skargę. Skarżący otrzymali wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie, na skutek złożonego przez siebie wniosku, w dniu 14 lutego 2018 r. W dniu 10 marca 2018 r. (data stempla pocztowego) złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, czyli zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie pełnomocnika, w osobie radcy prawnego. Uzasadniając wniosek wskazali, że, przy niskim dochodzie miesięcznym ich rodziny, dodatkowe koszty spowodują pogorszenie warunków życia. Skarżący są w podeszłym wieku ([...] i [...] lat) i wymagają opieki lekarskiej, dwoje członków rodziny ma orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Skarżący wskazali, że wraz z nimi gospodarstwo domowe tworzą trzy dorosłe córki. Nie posiadają oni żadnych oszczędności, ponieważ musieli ponieść koszty wykupu mieszkania w cenie 13.401 zł, a obecnie muszą je wyremontować, szczególnie stolarkę okienną i drzwiową. Miesięczny dochód całej rodziny wynosi netto 3.929 zł, składa się na niego emerytura J. G. w kwocie 1.429 zł, i wynagrodzenie córki A. G. z umowy o pracę 2.500 zł. Małżonka skarżącego, A. G. pozostaje na utrzymaniu męża. B. G. i M. G. są bezrobotne, bez prawa do zasiłku. Koszty ponoszone na mieszkanie wynoszą 385,84 zł, opłata za gaz to 84,99 zł co drugi miesiąc, za energię 69,24 zł, za telefon 50 zł, za Internet 55,80 zł, koszty leczenia 200 zł, koks 2.000 zł rocznie, ubezpieczenie mieszkania 263 zł rocznie, opłata za dzierżawę działki 127 zł rocznie, i podatek od działki gminnej 978 zł rocznie. W aktach sprawy znajdują się też, załączone przy pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, orzeczenia o niepełnosprawności. Wynika z nich, że: - J. G. ma stopień niepełnosprawności umiarkowany, datuje się on od [...] 2010 r., orzeczenie wydano na stałe, wymaga on zaopatrzenia w przedmioty [...], środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające mu funkcjonowanie, a także okresowego korzystania z systemu środowiskowego wsparcia samodzielnej egzystencji, przez co rozumie się korzystanie z usług socjalnych, opiekuńczych, terapeutycznych i rehabilitacyjnych świadczonych przez sieć instytucji pomocy społecznej, organizacje pozarządowe oraz inne placówki, - B. G. ma stopień niepełnosprawności lekki, datuje się on od [...] 2012 r., orzeczenie wydano okresowo do 30 listopada 2018 r., jest zdolna do pracy na otwartym rynku pracy, ale ma przeciwwskazania do ciężkiej pracy fizycznej. Skarżący wnieśli o przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez całkowite zwolnienie ich od kosztów sądowych w sprawie i ustanowienie radcy prawnego. Zgodnie z art. 244 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369, ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sadowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W tym miejscu przychodzi zauważyć, że skarżący zostali już zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie na podstawie prawomocnego postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 5 października 2017 r. Zbędne jest zatem rozpoznawanie wniosku skarżących w tym zakresie. Wobec tego postępowanie odnośnie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu na podstawie art. 249a P.p.s.a. Skoro natomiast skarżący zostali już zwolnieni od kosztów sądowych całości, w wyniku uwzględnienia ich wniosku w tym zakresie, kolejny ich wniosek, obejmujący zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika, należy rozpoznać pod kątem spełniania przez nich przesłanek przyznania prawa pomocy w całości. Zgodnie natomiast z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy więc ocenić sytuację materialną skarżących i ich rodziny, pod kątem spełnienia przez nich przesłanek przyznania prawa pomocy w całości. Dochód na członka rodziny w pięcioosobowym gospodarstwie domowym skarżących wynosi 785,80 zł (kwota 3.929 zł podzielona na 5), jest to kwota dochodu obliczona przed poniesieniem przez nich szeregu wykazanych niezbędnych kosztów miesięcznego utrzymania. Do kosztów tych na pewno zaliczyć należy opłatę za mieszkanie 385,84 zł, za gaz 42,49 zł miesięcznie (84,99 zł podzielone przez 2 miesiące), 69,24 zł za energię elektryczną, za telefon 50 zł, koszty leczenia 200 zł oraz koksu do ogrzewania 166,66 zł miesięcznie (2000 zł podzielone na 12 miesięcy), 10,58 zł opłata w skali miesiąca za dzierżawę działki (127 podzielone na 12 miesięcy), podatek od działki gminnej w skali miesiąca 81,50 zł (978 podzielone na 12 miesięcy). Łącznie zatem zsumowane stałe niezbędne wydatki w skali miesiąca wynoszą 1.006,31 zł. Po odjęciu ich od dochodu rodziny pozostanie skarżącym na życie 2.922,69 zł, co po podzieleniu przez ilość członków rodziny da dochód na jednego z nich 584,53 zł. Z dochodu tego skarżący i ich córki muszą jeszcze ponieść koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, także opłatę za Internet. Przychodzi w tym miejscu zauważyć, że koszt Internetu w kwocie 55 zł, w obecnych czasach powinien być uznany za życiowo niezbędny, jako dający możliwość kontaktu z wieloma instytucjami, w tym przykładowo załatwiania spraw w wielu urzędach, umawiania wizyt u lekarza, a także rozszerzający możliwości poszukiwania pracy. Za zasadny życiowo, chociaż z racji braku jego obowiązkowości jego ponoszenia, nie niezbędny, należy też uznać wydatek skarżących na ubezpieczenie mieszkania, wynoszący miesięcznie 21,91 zł (263 zł podzielone na 12 miesięcy) Biorąc zatem pod uwagę wysokość dochodu na członka rodziny w gospodarstwie domowym skarżących, ich podeszły wiek, oraz fakt, że dwoje członków rodziny jest niepełnosprawna, należy stwierdzić, że nie stać ich na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a więc spełniają obecnie przesłankę przyznania prawa pomocy w całości. Trzeba też wyjaśnić, że orzekający dał wiarę oświadczeniom, co do kosztów utrzymania wskazanych przez skarżących w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Kierował się przy tym zasadami doświadczenia życiowego i ogólna wiedzą, co do przeciętnych kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, czy mediów, a także co do możliwych cen leków w wypadku osób niepełnosprawnych, czy w podeszłym wieku, w jakim są oboje skarżący. Orzekający dał wiarę także, co tego, że obecnie B. G. jest bezrobotna, uwiarygodnia to fakt, że jak skarżący wskazywali w pierwszym wniosku o przyznanie prawa pomocy, uprzednio była ona zatrudniona jedynie w ramach stażu z urzędu pracy. Spowodowało to także zmniejszenie dochodu skarżących o kwotę jej wynagrodzenia stażowego, czyli o 997 zł miesięcznie w stosunku do wykazywanego w pierwszym wniosku. Przy czym jednocześnie o 500 zł wzrosło wynagrodzenie jednego członków rodziny, a mianowicie córki skarżących A. G. W rezultacie, jak podali skarżący ich dochód miesięczny obniżył się w stosunku do okresu kiedy składali pierwszy wniosek o prawo pomocy, o 497 zł. Orzekający postanowił, zatem umorzyć postępowania z wniosku skarżących w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, i orzec jak w punkcie 1 sentencji i przyznać skarżącym pełnomocnika z urzędu, o czym orzekł w punkcie 2 sentencji. Skarżącym, zatem w wyniku prawomocnego postanowienia z dnia 5 października 2017 r. i niniejszego postanowienia zostało przyznanie prawo pomocy w całości, gdyż korzystają już oni z tego zwolnienia w całości Nie muszą oni, zatem ponosić żadnych kosztów sądowych w sprawie, a także będą korzystali pomocy pełnomocnika z urzędu. W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak na wstępie.