II SA/Op 459/09

PostanowienieWSA w Opolu2011-02-08

Skład orzekający: Anna Misiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy radca prawny ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia i zwrotu niezbędnych wydatków za nieopłaconą pomoc prawną w postępowaniu przed sądem administracyjnym oraz na jakich zasadach sąd ustala wysokość tego wynagrodzenia i zwrotu kosztów dojazdu?
Ratio decidendi
Radca prawny ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 P.p.s.a. Wynagrodzenie to jest ustalane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając niezbędny nakład pracy, charakter sprawy oraz wkład w rozstrzygnięcie. Zwrot kosztów dojazdu przysługuje na podstawie udokumentowanych wydatków, a ich wysokość ustala się zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym dekretu z 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron.
Stan faktyczny
A.B. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu dotyczącą uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych. Sąd ustanowił dla A.B. radcę prawnego z urzędu, który prowadził sprawę i wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot kosztów dojazdu. Sąd I instancji oddalił skargę A.B., a pełnomocnik domagał się wynagrodzenia i zwrotu kosztów dojazdu na podstawie obowiązujących przepisów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano radcy prawnemu M.B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu koszty nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 369 zł (w tym 69 zł VAT) oraz zwrot niezbędnych wydatków w kwocie 80 zł. W pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: 1. przyznać radcy prawnemu M.B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu - koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej A.B. w kwocie 369 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć złotych) zawierającej podatek od towarów i usług, w kwocie 69 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć złotych), - zwrot niezbędnych wydatków pełnomocnika w kwocie 80 zł (słownie: osiemdziesiąt złotych), 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, po rozpoznaniu wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 7 lipca 2010 r. ustanowił dla skarżącego radcę prawnego, którego miała wyznaczyć Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu. W wykonaniu tego postanowienia pismem z dnia 14 lipca 2010 r. OIRP w Opolu zawiadomiła tut. Sąd, iż w niniejszej sprawie wyznaczyła radcę prawnego z urzędu w osobie M.B., wykonującego zawód w Kancelarii Radcy Prawnego w C. Radca prawny M.B. prowadził sprawę przed sądem I instancji, a stawiając się na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i przedłożył ich spis. W spisie tym (k. 136 i 137 akt) wniósł o wynagrodzenie w kwocie 360 zł, powołując się na § 14 pkt 2 ppkt 1 lit c w związku z § 15 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem oraz kwotę 309,91 zł tytułem dwukrotnych przejazdów na trasie C. – Opole – C., wskazując jako podstawę § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania dla celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 7, poz. 271), według, którego koszt przejechania 1 km dla samochodu powyżej 900 cm3 pojemności silnika wynosi 0,8358 uwzględniając liczbę przejechanych w obie strony kilometrów na trasie z C. do Opola (185,4 km), łączny koszt dojazdów 309,91 zł. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2010 r. tut. Sąd oddalił skargę A.B., a w dniu 10 grudnia 2010 r. został doręczony pełnomocnikowi, na jego wniosek wyrok wraz z uzasadnieniem na piśmie. Wyznaczony z urzędu radca prawny ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 zez m.), zwanej dalej P.p.s.a. Do czynności, o których mowa w tym przepisie należy także udział w rozprawie przed sądem I instancji. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 15 pkt 1 i 2 rozporządzenia opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4 rozporządzenia oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego. Zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w postępowaniu w pierwszej instancji, w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, ani skarga na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłaty za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład jego pracy, a także charakter sprawy i wkład pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Referendarz sądowy przyznając koszty uznał, że brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w stawce maksymalnej o jaką zwrócił się pełnomocnik, wynoszącej netto 360 zł i oddalił wniosek w zakresie różnicy pomiędzy wynagrodzeniem przyznanym w kwocie 369 zł zawierającym podatek od towarów i usług 69 zł, a żądanym. Referendarz uznał, że rodzaj i stopień zawiłości sprawy uzasadnia przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia w stawce minimalnej. Jednak z kolei nakład pracy radcy prawnego, który przyjechał w celu zapoznania się z aktami sprawy, a także wziął udział w rozprawie, uzasadnia przyznanie mu wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna i podwyższył je do kwoty netto 300 zł. W tym miejscu należy zauważyć, że kwota o jaką wniósł radca prawny z urzędu, jest zwykle przyznawana, jeśli pełnomocnik dokonuje dodatkowych czynności procesowych, jak sporządzenie skargi kasacyjnej lub opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a tych pełnomocnik w sprawie nie sporządzał. Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radcy prawnego oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w brzmieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, która obecnie wynosi 23 %. Wynagrodzenie podwyższono zatem o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 69 zł (słownie: sześćdziesiąt dziewięć złotych). Referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu zwrot niezbędnych wydatków, z tytułu dojazdów z C. do Opola i z powrotem, ale nie w kwocie przez niego przedstawionej w spisie wydatków. Zgodnie bowiem z § 15 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszonej przez Skarb Państwa obejmują niezbędne i dokumentowane wydatki radcy prawnego. Radca prawny nie udokumentował, iż poniósł wydatki w podanej wysokości. W sprawie niniejszej uznano jednak, że poniósł on niezbędne wydatki na przejazdy do Sądu w dniu 30 września 2010 r. w celu przejrzenia akt sprawy, co dokumentuje zapisek urzędowy z tego dnia (k.126 akt), a w dniu 16 listopada 2010 r. na rozprawę co potwierdza jej protokół (k.138 akt). Jednocześnie w dniach tych przyjeżdżał w celu przejrzenia akt i na rozprawę do drugiej sprawy o sygn. akt II SA/Op 461/09 ze skargi A.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Referendarz sądowy przyznając zwrot wydatków w kwocie 80 zł oparł się na nadal obowiązujących przepisach dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. z dnia 28 października 1950 r., Nr 59, poz. 445 ze zm.), zgodnie z jego art. 13 w przypadkach, gdy obowiązujące przepisy przewidują przyznanie stronie należności z tytułu jej udziału w postępowaniu sądowym należności te przyznaje się stronie w wysokości przewidzianej dla świadków. Orzecznictwo sądów administracyjnych pozwala odnieść ten przepis również do pełnomocnika strony, pogląd taki został wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FZ 184/07, niepublikowany. Działając zatem w oparciu o art. 13 w związku z art. 3 ust. 1 cyt. dekretu, można przyznać koszty pełnomocnikowi zamieszkałemu miejscowości oddalonej powyżej 10 km od miejsca wykonywania czynności urzędowej. Za koszty podróży, na podstawie art. 4 cyt. dekretu uznaje się koszty przejazdu środkiem transportu masowego (koleją, autobusem itp.) w najniższej klasie, w braku takiego środka – koszty przejazdu najtańszym z dostępnych środków lokomocji. Na trasie C. – Opole – C. możliwy jest dojazd koleją, co sprawdzono w internetowym rozkładzie PKP, wynika z niego też, że cena biletu w najtańszej klasie to 17,70 zł , łączny zatem koszt przejazdu koleją to 4 x 17,70 zł, wynosi 70,80 zł. Do tego referendarz dodał koszty przejazdu komunikacją miejską na terenie miasta Opola, cena biletu 4 x 2,30 zł wyniósł 9,20 zł. Łącznie zwrot kosztów dojazdu przyznanych pełnomocnikowi wynosi więc 80 zł (70,80 zł + 9,20 zł). W związku z powyższym na postawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło