II SA/Op 460/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu Violetta Radecka po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych na skutek wniosku skarżącego z dnia 22 listopada 2007 r. o przyznanie prawa pomocy postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych 2. ustanowić skarżącemu adwokata. Przedmiotem skargi A. B., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o wznowieniu wypłaty zasiłku dla bezrobotnych od dnia 7 maja 2007 r. W piśmie z dnia 7 listopada 2007 r. A. B. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Ponieważ złożony wniosek nie został złożony na wymaganym urzędowym formularzu, referendarz sądowy pismem z dnia 12 listopada 2007 r. wezwał skarżącego w terminie 7 dni, do dopełnienia tego obowiązku, pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Skarżący zastosował się do wezwania i na formularzu wniosku datowanym na dzień 22 listopada 2007 r., wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając swoje żądanie skarżący wskazał na złą sytuację życiową, która wynika z okoliczności, że skarżący jest osobą samotną, bezrobotną i schorowaną. Przebył dwie operacje kręgosłupa. Ponadto, skarżący korzysta z pomocy "[...]". A. B. uważa decyzję Wojewody Opolskiego za krzywdzącą, bowiem nie przyznano mu zasiłku dla bezrobotnych w okresie, kiedy przebywał w szpitalu na leczeniu. W oświadczeniu o majątku i dochodach, skarżący podał, że posiada mieszkanie o pow. 70 m² oraz uzyskuje jedyny dochód z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 560 zł. A. B. wykazał również, iż posiada segment pokojowy 33 – letni, telewizor 20 – letni i lodówkę 20 – letnią. W aktach sprawy znajdują się również kserokopie kart leczenia szpitalnego za okres od dnia 11 kwietnia 2007 r. do dnia 4 maja 2007 r.; od dnia 4 kwietnia 2004 r. do dnia 21 kwietnia 2004 r.; od dnia 13 lutego 2003 r. do dnia 13 marca 2003 r. Działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." referendarz sądowy zważył, co następuje: Zasadą generalną obowiązującą w procedurze sądowoadministracyjnej jest odpłatność wymiaru sprawiedliwości. Ustawodawca przewidział jednakże odstępstwa od tej zasady, polegające na zwolnieniu od obowiązku uiszczania kosztów sądowych pewnych kategorii podmiotów i spraw. Ustawa P.p.s.a. odróżnia dwa rodzaje zwolnień od kosztów sądowych – zwolnienie z mocy ustawy i zwolnienie przyznane przez sąd. Zwolnienia ustawowe zostały katalogowo wymienione w art. 239 P.p.s.a., a przepis ten wprowadza podmiotowe i przedmiotowe zwolnienia od kosztów sądowych. Wśród spraw, co do których stosuje się zwolnienia przedmiotowe znalazły się sprawy dotyczące bezrobocia. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. A. B. skarżąc decyzję Wojewody Opolskiego w sprawie zasiłku dla bezrobotnych został zatem, z mocy samej ustawy P.p.s.a., na podstawie przywołanego wyżej art. 239 pkt 1 lit. b P.p.s.a., zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec tego orzekanie Sądu w tym zakresie staje się zbędne, a postępowanie z wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 258 § 3 P.p.s.a., postępowanie sądowe w przedmiocie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych podlegało umorzeniu. Oprócz ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych określonej grupy podmiotów i spraw, ustawodawca przewidział także na gruncie P.p.s.a, o czym była mowa na wstępie, instytucję prawa pomocy, która stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Zgodnie z brzmieniem art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Strona może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy po spełnieniu określonych przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa, zawartych w art. 246 P.p.s.a. Referendarz sądowy zważył więc, iż skarżący, jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wyłącznie ustanowienie adwokata. Stosownie zatem do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A. B. wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawnia do przyznania mu prawa pomocy. Referendarz sądowy ocenę taką przyjął po dokonaniu wszechstronnej analizy sytuacji skarżącego przedstawionej we wniosku i wynikającej z akt sprawy. Referendarz uwzględnił zatem status rodzinny skarżącego, dochody oraz jego stan majątkowy i uznał o konieczności udzielenia mu pomocy. Za takim poglądem przemawiają przede wszystkim niskie dochody jakie skarżący uzyskuje, kształtujące się na poziomie 560 zł miesięcznie, a uzyskiwane z tytułu zasiłku dla bezrobotnych. Wykazany dochód jest niższy od aktualnego minimalnego wynagrodzenia za pracę, które na rok 2007 ustalono na poziomie 936 zł brutto (podstawa prawna: rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2006 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2007 r. – Dz. U. Nr 171, poz. 227). Zgodnie natomiast z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, minimalne wynagrodzenie za pracę, stanowi pewien rodzaj kryterium dochodowego dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy, warunkujący jej udzielenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2002 r., sygn. akt OZ 862/04, niepublikowane). Wykazane dochody, a także oświadczenie skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności wskazują, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów pełnomocnika z wyboru. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 ust. 7 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.